«Ανθρακωρύχοι λογισμοί»

Angie Raftopoulou

Εκείνο το καιρό, που χε παλιώσει ο εχθρός, νανουρίζαμε τ´αστέρια
με τα δεκάχρονα νομίσματα των λογισμών,
με την άδεια καρέκλα της νόνας που εξέλιπε,
με το ζαχαρωμένο ψωμί στα ελάφια των ματιών,
με την γλύκα των καμένων ξύλων στο απόβραδο του κρύου.

Κι είχαμε πολλήν πραμάτεια,
καθώς παραμάσχαλα κρατούσαμε το φεγγάρι
και κατάστηθα το σταυρουδάκι με τον κόκκινο ήλιο.

Το βρέφος γέρασε κι η ουρά του Αστέρα κατεβλήθη
προσμένοντας τον νέο ν´ανέβει στο πλάτωμα τ´ουρανού
και να φωνάξει το χωνί την άγια ώρα.

Ξύλινα λόγια, ξύλινα μονοπάτια
στων ανθρακωρύχων λογισμών τους υπόγειους διαδρόμους
με τ´αφεντικό να φτυαρίζει εξέχοντες τάφους,
με την παρηγόρια άνωθεν να ενδύεται θρησκείες και επιταφίους.

Σηκώθηκε έτσι ο εχθρός γεμάτος αίμα
και πήγε στο ποτάμι να πλυθεί
κι οι νιές άρχισαν το μοιρολόι κι οι νέοι πήραν το ντουφέκι.

Κατάστηθα, θα μας εύρει η αυγή.
Και το παιδί αυτού του χάους
κι η αγιασμένη λήθη του μεσημεριού
κι ο βουβός άνεμος στην Όστρια των χρόνων μας
θα γράψει ημεροδρόμιο κατακόκκινο.

Κι έπειτα, όλα θα αποτιμηθούν.
Κρασί ηλιόγνωμο θα μεθύσει το μέλλον.
Θα έχει ξημερώσει..

2021
Angie Raftopoulou

Ένα ακόμη από τα υπέροχα ποιήματα της Angie Raftopoulou

Μιλάμε για ποίηση, όχι για στίχους.

Θα γίνω για σένα ο πατέρας που δεν είχα

Εκείνο το βράδυ ο μικρός Πέτρος δεν περίμενε τα αποφάγια της ταβέρνας για να χορτάσει την πείνα του. Ο φόβος που τον κυρίευσε ήταν μεγαλύτερος. Έκανε στροφή και πήρε τους δρόμους της Πλάκας. Περπάτησε άσκοπα τρέμοντας στην ανάμνηση του δικού του εγκλεισμού στο ορφανοτροφείο στον Πειραιά. Θυμήθηκε ένα χώρο άδειο από συναίσθημα, χωρίς ένα χάδι, χωρίς ένα στοργικό βλέμμα, χωρίς φροντίδα. Παρόλα αυτά, όταν ήρθε ο πατέρας του στο Τζάνειο να τον πάρει, θυμήθηκε, δεν ήθελε να φύγει. Πώς μπορούσε να ακολουθήσει ένα βάρβαρο άνθρωπο που τον χτυπούσε αλύπητα και σκότωσε την μάνα του; Στο μυαλό του ορθώθηκε το ανήλιαγο, βρόμικο πλυσταριό παρέα με την πείνα, την δίψα και το ξύλο. Πού ήταν χειρότερα; Τώρα όμως δεν ήταν το ίδιο. Τώρα ήταν μακριά από τον βασανιστή του, μακριά από το βρομερό υπόγειο, ελεύθερος να αναπνέει καθαρό αέρα. Σίγουρα ήταν καλύτερα τώρα που μπορούσε να κυκλοφορεί ελεύθερος, αρκεί να έχει ένα κομμάτι ψωμί και νερό. Μετά από ώρα άσκοπο περπάτημα, τα βήματά του τον έφεραν πάλι πίσω στην μικρή αποθήκη της εκκλησίας. Είχε νυχτώσει για τα καλά. Ξάπλωσε στην κουβέρτα της κυρίας Φωτεινής, διπλώθηκε στα δυο με   το στομάχι του να πονά από την πείνα και με την καρδιά σφιγμένη από απέραντη θλίψη. Δεν μπορούσε ακόμη να ερμηνεύσει τον πόνο ούτε την πίκρα που τον γέμιζε δηλητήριο, την ένοιωθε όμως βαθειά μέσα του να του σκίζει τα σωθικά, να του ματώνει την ψυχή. Διωγμένος από παντού, χωρίς μάνα να μην βρίσκει πουθενά να κρατηθεί. Έφταιξε κάπου; Ένα δυνατό αίσθημα ενοχής τον βάρυνε. Μήπως αυτός έφταιγε που τον έδερνε ο πατέρας του, που τον μισούσε και δεν τον ήθελε; Μήπως  αυτός ήταν αιτία που σκότωσε την μάνα του;  Ένα δηλητηριασμένο αίσθημα εγκατάλειψης και φόβου τον πλημμύρισε  και το στόμα του γέμισε από την περιφρόνηση που ένοιωθε για το άτομό του. Ο φόβος που τον αγκάλιαζε ξεκινούσε από τον πατέρα του και έφτανε στους ανθρώπους. Πλημμυρισμένο από τέτοιες σκέψεις τον πήρε ο ύπνος και ήρθε πάλι η μητέρα του στον ύπνο του. Τον κοιτούσε σοβαρή και με το βλέμμα της στο χρώμα του Αιγαίου προσπαθούσε να του δώσει θάρρος. Μην φοβάσαι, γιε μου, του ψιθύρισε γλυκά, όπου και να πας εγώ θα είμαι κοντά σου, μην φοβάσαι. Μην αφήσεις τον φόβο να σε νικήσει ποτέ, γιατί και άλλες φορές θα έρθει να σε βρει. Έχε θάρρος και πίστη στον εαυτό σου, κοίτα τον φόβο σου  κατάματα, μόνον έτσι, αγόρι μου, θα τον νικήσεις. Και να θυμάσαι. Δεν φταις εσύ σε τίποτα. Εσύ είσαι δώρο Θεού και τα δώρα από τον Θεό δεν φταίνε ποτέ.  Ξύπνησε την άλλη ημέρα μετά την λειτουργία, έχοντας έντονη την αίσθηση ότι πέρασε όλη την νύχτα έχοντας την μητέρα του στο πλευρό του να του κρατά το χέρι, για να του δίνει κουράγιο και δύναμη.

Η Μάγια και το φτερωτό άλογο

Η μικρή Μάγια κοιτούσε έκπληκτη το Άλογο με τα χρυσά του φτερά και ρωτούσε να μάθε γιατί το Άτι έφτασε ως την βεράντα του σπιτιού της.

– Τι γυρεύεις από μένα, Πήγασε;

– Θα σε ταξιδέψω στους επτά ουρανούς, εκεί που θα συναντήσεις τους αστερισμούς, καθώς και τα άστρα που τους σχηματίζουν. Θα έρθεις;

Στην στιγμή η μικρή μαθήτρια ένοιωσε δυο χέρια να την σηκώνουν προσεχτικά από τα πλακάκια της βεράντας και να την βάζουν να καθίσει στην μεταξένια ράχη του Αλόγου και αυτό ξεκίνησε αμέσως. Για μια στιγμή τρόμαξε η άμαθη κόρη και έγειρε μπροστά νομίζοντας πως θα πέσει κάτω. Όμως όχι, γρήγορα κατάλαβε ότι δεν υπήρχε τέτοιος κίνδυνος.  Κάλπαζε το ασημόχρυσο Άτι αργά και λικνιστικά, όσο απομακρυνόταν από το σπίτι της Μάγιας,  και το κορμί του μικρού κοριτσιού εναρμονιζόταν στον δικό του ρυθμό με σιγουριά και σταθερότητα. Γρήγορα ο μαγικός Πήγασος άρχισε να ανεβαίνει το βουνό. Ανακατεύτηκε με τα δέντρα του. Βράδυνε το βήμα του μέσα στο καταπράσινο δάσος, λικνιζόταν σε ένα ρυθμό που μόνο εκείνο άκουγε.

   «Ακούς;», την ρώτησε.

    «Τι να ακούσω;», απάντησε ψιθυριστά η μικρή, «δεν ακούω τίποτα, μια απέραντη ησυχία επικρατεί, γαλήνη και ηρεμία παντού».

    «Συγκέντρωσε περισσότερο την προσοχή σου, σε παρακαλώ, μικρή μου», της ξαναείπε το άλογο πιο επίμονα.

     «Έχεις δίκιο», απάντησε η έξυπνη Μάγια μετά από μια όχι και σύντομη σιωπή,   «στο δάσος δεν επικρατεί η ησυχία του τάφου. Εδώ η ησυχία λέει πολλά».

Πράγματι, η σιωπή του δάσους ήταν γεμάτη ενέργεια και δύναμη, σφρίγος και ζωντάνια. Μιλούσε με χίλιες λέξεις σε χίλιες γλώσσες της ζωής.  Τα αυτιά της κόρης πλημμύρισαν από ήχους, την τύλιξαν οι ψίθυροι των φυλλωμάτων με το απαλό αεράκι, τα γρυλίσματα των ζώων, ο βόμβος των εντόμων, το σύρσιμο των ερπετών πάνω στα πεσμένα φύλλα, η κίνηση του νερού ανάμεσα στις ρίζες του.

    «Αυτή η ζωή», άκουσε το Άτι να λέει, «έχει ψυχή και λόγο, έχει την δική της μοναδική δύναμη».

Προσηλωμένη η Μάγια να παρακολουθεί την φλύαρη ησυχία του δάσους δεν κατάλαβε πότε το άλογο άνοιξε τα φτερά του, ποια στιγμή άρχισαν να ανεβαίνουν στο στερέωμα. Σύντομα πρόσεξε ότι το καταπράσινο βουνό μίκραινε κάτω από τα πόδια τους. Ολόκληρος ο πλανήτης άρχισε να απομακρύνεται με γοργούς ρυθμούς.

   «Πού πάμε;» Ξαναρώτησε η κόρη.

   «Εκεί που σου υποσχέθηκα από την αρχή», απάντησε το θεϊκό άλογο, «πάμε στον έβδομο ουρανό. Θα κάνουμε έναν περίπατο στα αστέρια, που τόσο αγαπάς. Αλήθεια, θέλεις να τα γνωρίσεις από κοντά;»

  «Θέλω, το θέλω πολύ, αρκεί να μην ανησυχήσει η μαμά μου…», παραδέχτηκε η μικρή.

  «Ωραία, θα σου μιλήσω  για τους αστερισμούς. Έχω να σου διηγούμαι πολλά. Κράτα μάτια και αυτιά ανοιχτά».

   «Αυτιά γιατί;» ρώτησε αθώα η νεαρή. «Θα ακούσω και κάτι άλλο, εκτός από αυτά που θα μου διηγηθείς ο ίδιος;»

   «Τα λόγια μου, μικρή μου φίλη,  θα τα συνοδεύει μια υπερκόσμια μουσική, η μουσικά των πλανητών. Άνοιξε, λοιπόν, τα αυτιά σου, για να ακούσεις και την μουσική των ουράνιων σφαιρών», της απάντησε, «θεία μελωδία, οι θνητοί δεν μπορούν να την ακούσουν,  την ακούν μόνον οι μεγάλοι μύστες».

    «Ποιοι είναι οι μεγάλοι μύστες; Τι είναι η μουσική των ουράνιων σφαιρών;» άρχισε τις ερωτήσεις  θαρρεμένη  η μικρή μαθήτρια.

   «Μύστες είναι οι σοφοί, οι εκλεκτοί του σύμπαντος», της απάντησε το θεϊκό Άτι και χαμογέλασε με την περιέργεια και το θάρρος  της μικρής, «αυτοί που ερευνούν την ψυχή των πλανητών αλλά και των ανθρώπων. Η μουσική των ουράνιων σφαιρών είναι ο μελωδικός ήχος που παράγουν οι πλανήτες με την κίνηση τους. Οι μεγάλοι Έλληνες φιλόσοφοι όπως ο Πυθαγόρας, αν έχεις ακούσει, οι μαθητές του οι Πυθαγόρειοι, ο Πλάτωνας επίσης υποστήριζαν ότι οι πλανήτες καθώς κινούνται αρμονικά στο σύμπαν παράγουν μια μουσική θεϊκή. Η Γη είναι πλανήτης, περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο, γυρίζει όμως και γύρω από τον άξονά της. Άρα και η Γη συμμετέχει σε αυτήν την ουράνια χορωδία. Ησύχασε τώρα και μη μιλάς, αν θέλεις να ακούσεις την θεία μουσική».

Σύντομα γλυκές και απαλές νότες πλημμύρισαν το σύμπαν και ταξίδευαν μαζί τους όσο ο Πήγασος την ξεναγούσε.

-Αυτήν την μουσική, της είπε το Άτι, δεν υπάρχουν όργανα στην γη που να μπορούν να την μιμηθούν. Άκουσέ την λοιπόν, όσο είσαι μαζί μου.

Μαρία Κάλλας Γεννήθηκα για την Τέχνη και τον Έρωτα

Το 1960 η Μαρία Κάλλας συναντήθηκε για πρώτη φορά με τον ιερό χώρο της Αρχαίας τραγωδίας. Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς παρουσίασε στην Επίδαυρο την Νόρμα του Μπελλίνι. Η Νόρμα ήταν η πρώτη όπερα που παρουσιάστηκε ποτέ στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Στην παράσταση αυτή η Ντίβα με την θεϊκή της φωνή, με το υποκριτικό της ταλέντο, τις μουσικές της αρετές και το καλλιτεχνικό της αισθητήριο συνδύασε άριστα την όπερα με την αρχαία τραγωδία. 

Τον επόμενο χρόνο, 1961, έξι και δεκατρείς Αυγούστου στην Επίδαυρο ζωντάνεψε με την θεία φωνή της  την Μήδεια του Κερουμπίνι. Οι παραστάσεις αυτές μνημονεύονται ως την κορύφωση της διεθνούς πορείας της, που ξεκίνησε το 1958 από το Ντάλλας του Τέξας και συνεχίστηκε στο Λονδίνο το 1959.

Η παρουσία της στο Αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου υμνήθηκε ως το εθνικό καλλιτεχνικό γεγονός. Χιλιάδες θεατές επιζητούσαν την μέθεξη με την τέχνη, και η Μαρία τους την έδωσε. Ζωντάνεψε με την παρουσία της, την ερμηνεία της, την φωνή της την αρχαία τραγωδία και της έδωσε νέα μυστηριακή έκφραση. Μετέτρεψε την όπερα σε υψηλή δραματική τέχνη. Όπως είπαν πολλοί, όταν η Κάλλας τραγουδούσε, άκουγες μέσα από την φωνή της να μιλούν χίλιες Ελλάδες, ενώ συνάμα ένοιωθες την ανάγκη εκατομμυρίων  Ελλήνων να συνταυτιστούν .  Η δραματική της ερμηνεία ήταν τελετουργία. Για την Μήδεια η Κάλλας έδωσε μια ερμηνεία που χαρακτηρίστηκε από τους κριτικούς ως «υπεράνθρωπη και βαθειά ανθρώπινη».

Η Εφ. Ελευθερία χαρακτήρισε τις παραστάσεις της στην Επίδαυρο ως σπάνια καλλιτεχνική απόλαυση και μεγάλο καλλιτεχνικό επίτευγμα.

Ο Χρήστος Μήτσης έγραψε στο Αθηνόραμα: όταν η κάμερα συναντά την Κάλλας την στιγμή που νοιώθει εγκλωβισμένη στον ρόλο της, τότε γεννιέται ένας μύθος τόσο ισχυρός που καλύπτει την αληθινή Μαρία.

Να σημειώσουμε εδώ, και είναι δίκαιο, ότι οι παραστάσεις της στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου ήταν παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Η παρουσία της Κάλλας στην Επίδαυρο οφείλεται στις προσπάθειες του Κωστή Μπαστιά, καλλιτεχνικού τότε διευθυντή της Ελληνικής Λυρικής Σκηνής. Ο ίδιος ο διευθυντής εμπιστεύθηκε τις παράστασεις σε ξεχωριστούς συντελεστές. Σκηνοθεσία έκανε ο Αλέξης Μινωτής, Σκηνικά ο Γιάννης Τσαρούχης, κουστούμια ο Αντώνης Φωκάς και η χορογραφία ήταν της Μαρίας Χορζ. 

Και το σπουδαιότερο, η Κάλλας δώρισε την αμοιβή της, 5000 δολάρια για κάθε της παράσταση,  στην ΕΛΣ για την δημιουργία υποτροφιών νέων λυρικών τραγουδιστών

Μίλησαν γι αυτήν άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών από όλον τον κόσμο με τα πιο σπουδαία λόγια.

Ο Ρίτσαρντ Μπρόντι στο περιοδικό Νιού Γιόρκερ επεσήμανε ότι η Μαρία Κάλλας έδειξε ότι διαθέτει ανεξάρτητη  ιστορική βαρύτητα ως μουσική δημιουργός. Η άποψη του Μπρόντι είναι πολύ αξιοπρόσεκτη, γιατί βλέπει την Κάλλας στην λυρική σκηνή όχι ως σταρ, αλλά ως ιστορικό γεγονός.

Ο Νίκολας Ράπολτ έκανε ένα ντοκιμαντέρ για την Ελληνίδα λυρική αοιδό. Σημείωσε ότι η προσωπικότητά της ήταν ζωντανή και εκρηκτική, κάτι πολύ αναγκαίο για κάθε δραματική παράσταση. Γέμιζε την σκηνή όχι μόνον με την φωνή της, αλλά και με την παρουσία της.

Ο Πίτερ Μπράντσαν στους Γκάρντιαν την χαρακτήρισε ιερή Φωτιά.

Η φωνή της δεν ήταν απλώς μουσικός ήχος. Ήταν το μέσον με το οποίο εξέφραζε τον πόνο, τη χαρά, την αγωνία.

Η Μαρία Κάλλας είναι μια θεία μορφή που ξεπερνά κάθε βιογραφική απόπειρα. Οι Έλληνες κριτικοί την αντιμετωπίζουν σε κάθε της ερμηνεία ως το ιερό κειμήλιο της νεοελληνικής καλλιτεχνικής ιστορίας. Όποιος καταπιαστεί με την βιογραφία της θα έρθει σε σύγκρουση με τον μύθο της, ο οποίος είναι τόσο ισχυρός που δεν μπορεί να χωρέσει πλήρως σε καμία βιογραφία, όσο φιλότιμη και αν είναι.

Σε ηλικία 18 ετών έκανε  την πρώτη της εμφάνιση επαγγελματικά στην Αθήνα, αλλά γρήγορα το ταλέντο της την οδήγησε εκτός συνόρων. Η Tosca ήταν ένας από τους πρώτους μεγάλης εμβέλειας ρόλους που ανέλαβε. Η φωνή της, δυνατή, δραματική και με εκφραστική ευρύτητα, την έκανε να ξεχωρίσει. Η διεθνής αναγνώριση επιβεβαιώνεται με τις εμφανίσεις της στην Ιταλία, στο Λα Σκάλα, στην Ρώμη, στο Covent Garden του Λονδίνου, στο Metropolitan της Νέας Υόρκης.

Η Μαρία Καλλας λάτρευε το bel canto –αυτούς τους αρχαϊκούς ρόλους που απαιτούν τεχνική, αλλά και ψυχή, λεπτότητα αλλά και πάθος. Έφερε πίσω στο προσκήνιο ρόλους που είχαν ξεχαστεί, επαναφέροντας στο ρεπερτόριο όπερες του Bellini και του Donizetti που είχαν περάσει στη λήθη της ιστορίας. Δεν ήταν μόνο τα υψηλά φωνητικά της διαστήματα. Ήταν η ικανότητά της να τα συνδυάζει με δραματική παρουσία, να φοβάται και να νικάει, να πονάει και να συγκινεί…

Καθώς η δεκαετία του ’60 προχωρούσε, οι εμφανίσεις της άρχισαν να σπανίζουν. Οι απαιτήσεις της φήμης, ο ανταγωνισμός, ο χρόνος, η μοναξιά… Όλα άρχισαν να τη βαραίνουν. Παρ’ όλα αυτά, η Μαρία Κάλλας δεν εγκατέλειψε. Έκανε συναυλίες, έδωσε master classes, δίδαξε νέους τραγουδιστές, πάλεψε να κρατήσει την φλόγα αναμμένη. Και όμως, η σπίθα που κάποτε έκαιγε, άρχισε να σβήνει σταδιακά.

Τα τελευταία της χρόνια ήταν ατέλειωτες ώρες απομόνωσης και μνήμης, με λιγότερα φώτα, μακριά από το χειροκρότημα, η ζωή της έγινε πιο εσωτερική. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1977, μόλις 53 ετών, η καρδιά της σταμάτησε. Μέσα στη σιωπή, στο άδειο διαμέρισμα, στο βάθος μιας ζωής γεμάτης μουσική. 

Η Μαρία Κάλλας ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μια μεγάλη φωνή της όπερας… Έζησε με ένταση, με πάθη, με μεγάλες επιτυχίες αλλά και βαθιές πληγές. Τα φώτα της σκηνής φώτισαν τον δρόμο της, αλλά ποτέ δεν κατάφεραν να κρύψουν τις σκιές που τη συντρόφευαν –μέχρι εκείνη τη μέρα του Σεπτεμβρίου που η καρδιά της σταμάτησε και η εξαίσια φωνή της «σιώπησε» για πάντα.

Όμως η Κάλλας ήταν σαν να μην έφυγε ποτέ από τη ζωή. Η φωνή της ηχογραφήθηκε. Οι εμφανίσεις της, οι ερμηνείες της ζουν ακόμα και σήμερα σε δίσκους, στα ραδιόφωνα, στους υπολογιστές, σε όποιον κάθεται κοντά σ’ έναν δίσκο της Tosca ή της Norma κι ακούει κι αφήνεται. Οι φωτογραφίες της, οι μαρτυρίες των συναδέλφων της, των θεατών, των κριτικών.

Γιατί η Κάλλας δεν ήταν απλώς μια σπουδαία φωνή, ήταν ένα σύμβολο της τέχνης. Έζησε και πέθανε για την τέχνη της. Με την φωνή και την παρουσία της έχτισε μια παγκόσμια μυθολογία. Ξεπέρασε με την προσωπικότητά της τον εαυτό της, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει ένα πολιτισμικό γεγονός για όλον τον κόσμο της τέχνης και του πολιτισμού.

Αυτή η ντίβα, η θεά της λυρικής τέχνης ενέπνευσε και τον Τάκη Λουκάτο, ηθοποιό, σκηνοθέτη, συγγραφέα και γλύπτη, να γράψει ένα θεατρικό έργο που να αναφέρεται στις τελευταίες μέρες της ζωής της.

Του έδωσε τον τίτλο, Μαρία Κάλλας, vissi d arte, vissi d amore.

Eίναι ένα έργο μεστό από την παρουσία και τον λόγο της Ελληνίδας καλλιτέχνιδας. Εκτυλίσσεται η υπόθεσή του σε 16 σκηνές-εικόνες, στις οποίες κυριαρχεί η προσωπικότητα και η σοφία της δοκιμασμένης από την ζωή και την τέχνη Ντιβίνας.

Θα επισημάνω λίγα, ελάχιστα σημεία του θεατρικού διαλόγου

Στην δεύτερη εικόνα του έργου αναρωτιέται:

«Έζησα άραγε ποτέ; Νομίζω πως όχι. Η Νόρμα, η Μήδεια, η Τόσκα, η Μπάτερφλάυ, η Τραβιάτα, η Λουτσία ντε λα Μερμμούρ… ήταν μερικές από τις τραγικές ηρωίδες που χώρεσαν στην ταπεινή μου ύπαρξη. Όμως σας το λέω κατηγορηματικά. Ποτέ δεν υπήρξα μύθος».

Στην έκτη εικόνα, ο δημοσιογράφος την ρώτησε, σαν να την μάλωνε, γιατί ματαίωσε παραστάσεις στην Σκάλα, στην Μετροπόλιταν, στο Σικάγο, η Κάλλας θα απαντήσει όπως της πρέπει, όπως αρμόζει στην προσωπικότητά της:

Είμαι η Μαρία! Οι στενόψυχοι και αυταρχικοί νόμοι των θεάτρων με τους δυνάστες διευθυντές δεν με αφορούν…

Η 8^η εικόνα ξεκινάει θριαμβικά για την δραματική καλλιτέχνιδα. Σε εκδήλωση προς τιμήν της μετά την ερμηνεία της στην Χαμπανέρα όλοι την υμνούν και την καταχειροκροτούν. Απολαμβάνει την αναγνώρισή της για την προσφορά στην τέχνη της. Μέχρι που πληροφορείται τον γάμο του Ωνάση, του μεγάλου έρωτα της ζωής της, με την Τζάκι Κένεντι. Τότε όλα μέσα της και γύρω της καταρρέουν.

Γιατί; Όταν  στην 9^η εικόνα ο ίδιος ο Ωνάσης, πάντα στο έργο του Λουκάτου, ομολογεί: Αγαπητοί μου, ποτέ δεν με ενδιέφερε αυτό που λέμε τέχνη.

Στην 11^η εικόνα γι αυτήν την καλλιτεχνική της σταδιοδρομία η Κάλλας θα πει στην δημοσιογράφο: Μην μου ζητάς πάλι να μην ταυτίζομαι με τις ηρωίδες μου.  Αγαπητή μου, η όπερα είναι η ζωή μου και οι ηρωίδες μου , εγώ η ίδια. Είτε το θέλω είτε όχι ζω μέσα από αυτές, είμαι εγκλωβισμένη στην ζωή τους, και τα φαντάσματά τους δεν με αφήνουν να ησυχάσω.

Στην 12^η εικόνα έχουμε μια πολύ έξυπνη συνομιλία της Μαρίας με τον Μεφίστο, τον Μεφιστοφελή, που παίρνει ψυχές. Θα της βάλει νόμους.

-Ή μένεις και παλεύεις στην σκηνή ή χάνεσαι.

Και εκείνη απαντά πάντα ως Μαρία Κάλλας, γιατί δεν φοβάται τον θάνατο.

-Είμαι η Μαρία Κάλλας! Η ντίβα του αιώνα! Δεν επιτρέπω σε κανένα χαμερπές ον, όπως εσύ, να μου μιλάς με αυτόν τον χυδαίο και ποταπό τρόπο.

Και όταν ο σκοτεινός χώρος του θεάτρου, που λίαν εύστοχα ο Τάκης Λουκάτος τον ονομάζει Μεφίστο, θα της ζητήσει την ψυχή της, εκείνη το ίδιο θαρραλέα θα του πει:

-Η ψυχή μου δεν ανήκει σε σένα. Η ψυχή μου ανήκει στην τέχνη και στον έρωτα.

Μηχανισμός Αντικυθήρων

Ο χρήστης Διονυσία Κλαρινετατζή είναι με το χρήστη Σχολή Αειζωίας και 3 ακόμη.

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ & ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ

ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ ΕΜΠΑΡΓΚΟ

Η ΥΛΙΚΗ ΒΟΜΒΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΑΝΑΔΥΘΕΙ!

Γράφει η Διονυσία Κλαρινετατζή

Η παγκόσμια ιστοριογραφία έχει θεμελιωθεί πάνω σε ένα απόλυτο, γραμμικό αξίωμα: η τεχνολογική εξέλιξη της ανθρωπότητας ακολούθησε μια αργή, πρωτόγονη πορεία που ξεκίνησε από τα απλά εργαλεία και κορυφώθηκε ξαφνικά με τη δυτική 𝚩ιομηχανική 𝚳εταρρύθμιση του 18ου αιώνα.

𝚻ο συμβατικό αυτό αφήγημα αποτελεί το κεντρικό εργαλείο κοινωνικής μηχανικής των διεθνών πανεπιστημιακών ιερατείων, σχεδιασμένο για να παρουσιάσει την αρχαιότητα ως μια εποχή ρομαντικής μεν, αλλά καθαρά θεωρητικής και χειρωνακτικής διάνοιας.

𝚻ο Πάσχα του 1900, όμως, στα παγωμένα νερά των 𝚨ντικυθήρων, η ίδια η δομή του γήινου φλοιού αποκάλυψε μια υλική βόμβα μεγατόνων που διέλυσε αυτό το παραμύθι για πάντα!

𝚺ε βάθος 50 μέτρων, 𝚺υμιακοί σφουγγαράδες ανακάλυψαν το ναυάγιο ενός αρχαίου σκάφους γεμάτου με μαρμάρινα και χάλκινα αγάλματα. 𝚨νάμεσα στα πολύτιμα ευρήματα, βρισκόταν ένας άμορφος, οξειδωμένος όγκος από πράσινο χαλκό, ο οποίος διασπάστηκε σε θραύσματα στα εργαστήρια του Εθνικού 𝚨ρχαιολογικού 𝚳ουσείου.

𝚶ταν οι αρχαιολόγοι και οι φυσικοί κοίταξαν το εσωτερικό του, βρέθηκαν προ ενός απόλυτου νοητικού Glιtch: ο 𝚳ηχανισμός των 𝚨ντικυθήρων περιείχε δεκάδες οδοντωτούς τροχούς (γρανάζια) αδιανόητης μικροσκοπικής ακρίβειας, διαφορικά γρανάζια, έκκεντρους άξονες και σπειροειδείς κλίμακες, κατασκευασμένα με βάση τα πιο προηγμένα εφαρμοσμένα 𝚳αθηματικά και τη 𝚺τερεομετρία…

𝚮 επίσημη επιστήμη έπαθε σοκ. 𝚻ο εύρημα αυτό ήταν τεχνολογικά ανώτερο από οτιδήποτε κατασκεύασε η ανθρωπότητα για τα επόμενα 1.500 χρόνια!!! 𝚮ταν ένας 𝚨ναλογικός Κβαντικός 𝚼πολογιστής, ο οποίος προϋποθέτει τη χρήση εργαλειομηχανών υψηλής ακρίβειας (τόρνων και φρεζών) που το επίσημο αφήγημα ισχυρίζεται ότι εφευρέθηκαν μετά τον 𝚳εσαίωνα…

𝚶 𝚳ηχανισμός των 𝚨ντικυθήρων δεν ήταν ένα τυχαίο «παιχνίδι» αστρονομίας· ήταν η υλική απόδειξη ότι το Αιγαιακό 𝚼ποστρώμα κατείχε μια αδιανόητη 𝚳ηχανική, η οποία μεταφέρθηκε αυτούσια από την εποχή πριν από τους μεγάλους κατακλυσμούς του πλανήτη.

ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ: ΤΟ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ ΕΜΠΑΡΓΚΟ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Εδώ ακριβώς η έρευνά μας ξεσκεπάζει το πιο απόρρητο και συγκλονιστικό κομμάτι αυτού του αρχαιολογικού θρίλερ, το οποίο αποσιωπάται συστηματικά από τα κρατικά δελτία τύπου.

𝚻ο ναυάγιο των 𝚨ντικυθήρων δεν εξερευνήθηκε ποτέ πλήρως, διότι η πλήρης αποκάλυψη των υλικών πειστηρίων που κρύβονται στον βυθό, θα ανάγκαζε τα παγκόσμια πανεπιστήμια να αποσύρουν τα συγγράμματά τους και να ξαναγράψουν την 𝚨νθρωπολογία από το μηδέν.

𝚻ο 1976, ο διάσημος Γάλλος ωκεανογράφος Jacques-Yves Cousteau, με το θρυλικό πλοίο Calypso, πραγματοποίησε τη μοναδική επίσημη υποβρύχια έρευνα μεγάλης κλίμακας στο ναυάγιο, μετά από ειδική άδεια της τότε ελληνικής κυβέρνησης.

𝚶 Κουστό και η ομάδα των δυτών του ανακάλυψαν συγκλονιστικά νέα στοιχεία: τμήματα του σκάφους που μαρτυρούσαν ότι το πλοίο ήταν γιγαντιαίο (ένας προκατακλυσμιαίος «𝚻ιτανικός» της αρχαιότητας) και, το κυριότερο, χάλκινα θραύσματα και γρανάζια που ανήκαν σε έναν δεύτερο, πολύ μεγαλύτερο 𝚳ηχανισμό!!!!!!!

𝚳όλις οι Peer Reviewers (ακαδημαϊκοί ελεγκτές, χρηματοδοτούμενοι από διεθνή ιδρύματα και funds και αμειβόμενοι με παχυλούς μισθούς για να καθορίζουν ποια πληροφορία θα βγει προς τα έξω ως «επιστημονική» αλλά και ποια θα αποκρυφθεί ή θα θαφτεί στη λήθη) και τα διεθνή ιερατεία (με την καθοδήγηση ιδρυμάτων τύπου Smithsonian) ενημερώθηκαν για τα νέα ευρήματα, πανικοβλήθηκαν. Ενεργοποιήθηκε ακαριαία η 𝚪εωπολιτική της 𝚲ήθης…

𝚳έσα σε μια νύχτα, ασκήθηκαν τρομερές διπλωματικές και οικονομικές πιέσεις στην ελληνική πλευρά. 𝚻ο Υπουργείο Πολιτισμού διέταξε τον Κουστό να σταματήσει αμέσως τις καταδύσεις και να αποχωρήσει από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, με τη δικαιολογία της «προστασίας της εθνικής κληρονομιάς».

𝚻ο παρασκήνιο επέβαλε ένα απόλυτο υποβρύχιο εμπάργκο. 𝚮 ζώνη του ναυαγίου κηρύχθηκε κλειστή στρατιωτική περιοχή, απαγορεύτηκε αυστηρά η αυτόνομη κατάδυση σε ανεξάρτητους ερευνητές, και τα νέα χάλκινα θραύσματα κλειδώθηκαν στις απόρρητες αποθήκες του μουσείου, μακριά από τα φωτογραφικά φλας. 𝚻ο σύστημα προτίμησε να αφήσει το μεγαλύτερο τεχνολογικό μυστικό της ανθρωπότητας να σαπίσει στον βυθό, παρά να επιτρέψει στην Ελλάδα να αποδείξει ότι το Αιγαίο κατείχε την πρωτογένεια της Κβαντικής 𝚳ηχανικής, οπως εχουμε δείξει και στα προηγουμενα άρθρα μας…

Η ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΕΓΟΝΟΥ ΚΩΔΙΚΑ: ΤΟ ΓΡΑΝΑΖΙ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΠΤΩΣΗΣ

Για να συλλάβουμε την αληθινή, ανατρεπτική λειτουργία του 𝚳ηχανισμού, πρέπει να αποβάλουμε τις απλοϊκές θεωρίες που τον παρουσιάζουν ως ένα απλό «ημερολόγιο» για τον υπολογισμό των 𝚶λυμπιακών 𝚨γώνων ή των εκλείψεων. 𝚮 Κβαντική 𝚨ποκωδικοποίση του 𝚳ηχανισμού αποκαλύπτει ότι η συσκευή αυτή ήταν ο Κεντρικός Επεξεργαστής του 𝚷λανητικού Δικτύου!!!

𝚶 𝚳ηχανισμός περιείχε ένα συγκεκριμένο, διαφορικό γρανάζι το οποίο υπολόγιζε με απόλυτη ακρίβεια δευτερολέπτου τη 𝚳ετάπτωση των 𝚰σημεριών, την αργή, κυκλική κίνηση του άξονα της 𝚪ης που διαρκεί 25.920 έτη (Μεγας Ενιαυτός)!!! 𝚶ι Σοφοί και οι 𝚷λοηγοί του Αιγαιακού 𝚼ποστρώματος χρησιμοποιούσαν αυτό το «software» για να παρακολουθούν το Κοσμικό 𝚸ολόι των Κατακλυσμών!!!

𝚮 σύνδεση του 𝚳ηχανισμού με τον κυκλικό υπολογιστή του λόφου 𝚷απούρα στην Κρήτη είναι συγκλονιστική [διάβασε για την Παπούρα εδώ: https://www.facebook.com/share/p/19TrzCpEiK/ ].

𝚶 𝚳ηχανισμός των 𝚨ντικυθήρων δεν κατασκευάστηκε για να κοιτάζουν απλώς τον ουρανό. 𝚮ταν η φορητή συσκευή ελέγχου (το τηλεκοντρόλ) των επίγειων μεγαλιθικών σταθμών!!!!

𝚶ι 8 ομόκεντρες κλίμακες στο πίσω μέρος του 𝚳ηχανισμού αντιστοιχούσαν στους 8 συμπαγείς, ομόκεντρους πέτρινους κύκλους της 𝚷απούρας!!!!

𝚶ι 𝚷λοηγοί, ρυθμίζοντας τα χάλκινα γρανάζια του 𝚳ηχανισμού με βάση τις θέσεις της 𝚺ελήνης και του 𝚨στερισμού του Κύκνου που ήταν ο Πολικός Αστέρας τότε, μπορούσαν να «κουρδίσουν» το πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο των επίγειων χαλαζιακών ναών, σταθεροποιώντας τον πλανητικό φλοιό από τις τεκτονικές εντάσεις…

Πρόκειται για ένα ενιαίο, αδιαπέραστο σύστημα 𝚨στρογεωδαισίας, το οποίο ένωνε τη 𝚳ηχανική των 𝚶υρανών με τις 𝚲εωφόρους Ley της 𝚪ης προς όφελος της ανθρωπότητας!

Η ΨΗΦΙΑΚΗ ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

𝚺τη σύγχρονη, ψηφιακή εποχή, η 𝚪εωπολιτική της 𝚲ήθης – οπως εχω οει πολλες φορές στα άρθρα μου- υποστηρίζεται με απόλυτη αυστηρότητα από τους αλγόριθμους των μηχανών αναζήτησης και των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (Google/AI). 𝚶ι αλγόριθμοι είναι προγραμματισμένοι να εμφανίζουν τον 𝚳ηχανισμό των 𝚨ντικυθήρων αποκλειστικά ως ένα «θαυμαστό, αλλά μεμονωμένο δείγμα της ελληνιστικής ιδιοφυΐας», βαφτίζοντάς τον «τον αρχαιότερο υπολογιστή» με έναν τρόπο ρομαντικό, που όμως αποκόπτει το εύρημα από την προκατακλυσμιαία τεχνολογική του πρωτογένεια.

𝚻α ψηφιακά φίλτρα θάβουν συστηματικά το παρασκήνιο της εκδίωξης του 𝚾ουστό το 1976 και την ύπαρξη των υπόλοιπων χάλκινων θραυσμάτων στον βυθό. 𝚻αμπελώνουν κάθε διεπιστημονική ανατομή που συνδέει τα γρανάζια των 𝚨ντικυθήρων με τη 𝚳ηχανική των Κυμάτων και τους σταθμούς Ley ως «συνωμοσιολογία» ή «ψευδοεπιστήμη», προκειμένου να αποτρέψουν τον σύγχρονο άνθρωπο από το να συνειδητοποιήσει την αλήθεια.

𝚻ο Matrix των αγορών τρέμει την ημέρα που ο νεότερος Ελληνας θα καταλάβει ότι το αίμα και τα κύτταρά του είναι οι νόμιμοι κληρονόμοι αυτού του ανώτερου, συμπαντικού λογισμικού. Κρατώντας μας σε κατάσταση ιστορικής αμνησίας, εξασφαλίζουν την πνευματική και οικονομική μας υποταγή.

Η ΕΠΑΝΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΒΑΝΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ

𝚮 αποκωδικοποίηση του 𝚳ηχανισμού των 𝚨ντικυθήρων μας οδηγεί σε ένα συμπέρασμα που σπάει τα δεσμά της επιβεβλημένης σιωπής. 𝚻ο χάλκινο αυτό εύρημα είναι 𝚷αγκόσμιο, ανήκει στην Υφήλιο και αποτελεί την απόλυτη υλική απόδειξη ότι πριν από τα μεγάλα Reset των κατακλυσμών υπήρχε μια ανώτερη κοινότητα γνώσης που ένωνε το 𝚺ύμπαν με τον πλανήτη.

𝚳έσα σε αυτή την παγκόσμια γεωδαιτική σκακιέρα, ο Ελλογος ταξιδευτής φέρει διαχρονικά τη συμπαντική μοίρα να σπάει τα φίλτρα της λογοκρισίας. 𝚶ταν ο Κώδικας των 𝚨ντικυθήρων ξυπνήσει μέσα στην κυτταρική μας μνήμη, η αλήθεια της 𝚨υτοχθονίας θα λάμψει ξανά, και το Αιγαίο θα πάρει τη θέση που του αξίζει, μεταλαμπαδεύοντας το αληθινό Φως της γνώσης και της ελευθερίας και παλι σε ολόκληρη την ανθρωπότητα!

Αν σας αρέσουν τα άρθρα και στηρίζετε την έρευνά μας και τις αποκαλύψεις μας:

1. ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΤΕ ώστε να ταξιδέψει παντού η Γνώση

2. Γράψτε στα σχόλια τη λεξη «Stonehenge», καθώς αυτή η προσθήκη στη θεματολογία μας είναι η απόλυτη, χαριστική βολή στα θεμέλια της βρετανικής αρχαιολογίας και του ευρωκεντρικού επισημου αφηγήματος που μας θελει στη λήθη…

3. Επειδή ο αλγόριθμος τοτ Facebook δεν προωθεί και τόσο τα άρθρα, μπειτε στο προφιλ μου, σκρολάρετε απο πανω προς τα κάτω και θα τα βρείτε όλα ή αλλιώς στο Blog της ιστοσελίδας της Σχολής Αειζωίας

4. Έχω μια Κοινότητα στο Viber- για όσους δεν γνωριζουν- που λέγεται ΙΔΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΑΕΙΖΩΙΑΣ. Εκει δημοσιεύω επίσης τα πάντα αλλά και άλλα πιο βαθιά θέματα κατα καιρούς. Απο την κοινότητα αυτή στο Viber επίσης διοργανώνουμε τις συναντήσεις μας. Όποιος ενδιαφέρεται και ειναι στο ίδιο μήκος κύματος μαζί μου, ας γράψει στα σχόλια -εκτός απο Stonehenge-, «ενδιαφέρομαι για την ιδανικη πολιτεια» και θα του στείλω λινκ εγγραφής ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΚΑΤΕΒΑΣΕΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ VIBER στο κινητό του… (αν σας δυσκολεύει αυτό, βρείτε κάποιον να σας βοηθησει να κατεβάσετε το viber)

Ευχαριστώ!

Διονυσία Κλαρινετατζή

Συγγραφέας Άρθρου

[© Διονυσία Κλαρνετατζή – Σχολή Αειζωίας. Επιτρέπεται ελευθερα η αναδημοσίευση απευθειας απο το χρονολογιό μου… Παρακαλώ για copy-paste του αρθρου μόνο με πλήρη αναφορά της πηγής και ενεργό σύνδεσμο της Σχολής Αειζωίας, προς αποφυγή σύγχυσης, παρερμηνείας ή παρεξηγήσεων]

Αγγελική Ραυτοπούλου: «Στο κάλεσμα του δειλινού»

27-08-2026

Στο κάλεσμα του δειλινού, στης ρότας*το ναυάγιο
βυθίστηκα και χάθηκα στην πλώρη του καιρού,
λαχτάρησα και γύρεψα ένα θολό μουράγιο*,
παράτολμο το δάκρυ μου έκλαιγε του λυγμού
να πλέκει με ύμνο πόλεμο καδένα*μαρασμού.

Το ναυτικό μου το κλειδί*σ’ ένα σκοινί αντάρτη
στ’ απόνερα*ο απόσπερος*γέρνει να κοιμηθεί
κι ο έρωτας να μουρμουρά σ’ ωκεανό βασάλτη*
η ταρταρούγα*απ’ τα νερά έχει αναδυθεί
να πλέκει ύμνο πόλεμο σ’ ολόγυμνη Αστάρτη*.

Προσκύνησα τα όνειρα σε αλυσίδα σκλάβου,
γυρεύοντας την όψη μου σ’ ανέμου ακταιωρό*,
επήρα μέσα στο σκαρί τα μάγια αστρολάβου*,
αστέρι έρμα*αιμάτινο και όλο νυκτοπορώ*
να πλέκω ύμνο πόλεμο κι όλο να ναυαγώ.

Στον δίαυλο*εξόδεψα του φεγγαριού ρεμέντζο*,
ήτανε το ταξίδι μου σε ωκεανό βυθού
το μυστικό τραγούδι του, Τορ του Σαν Λορέντζο*,
γαλήνη στα απόνερα κίτρινου φαναριού
να πλέκει ύμνο πόλεμο σ’ Αστάρτη ιντερμέντζο*.

Σε διόπτευση*ο δρόλαπας*ήρθε να ανασύρει
έναν ποδότη*άγριο, φάντασμα του ουρανού
κι ήταν κοινό το μυστικό η ρότα*είχε γείρει
στο έμπα*του μακάβριου, θλιμμένου αστερισμού.
να πλέκει ύμνο πόλεμο σ’ Αστάρτη καπονιού*.

Προσκύνησα τα όνειρα σε αλυσίδα σκλάβου,
γυρεύοντας την όψη μου σ’ ανέμου ακταιωρό*,
επήρα μέσα στο σκαρί τα μάγια αστρολάβου*,
αστέρι έρμα*αιμάτινο και όλο νυκτοπορώ*
να πλέκω ύμνο πόλεμο κι όλο να ναυαγώ.

Επήρε και ξαστέρωσε παρεκτροπή*ονείρου,
ο καπετάνιος ίσιωσε*αλάργα*του καιρού
στην δέστρα*το θαλάμι μου*σφύριγμα ενός θρύλου
και το ταξίδι ξέμπαρκο*ναύτη γλυκού νερού.

Αγγελική Ραυτοπούλου

Περιλαμβάνεται στο νέο βιβλίο με τίτλο: «Ικέτιδες ώρες-Επτά και θανάσιμα», καθώς και μελοποιημένο στην νέα μουσική δουλειά με τίτλο: «Στου ονείρου τ’ άγρια τα κενά».

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ
1. Μουράγιο: Το λιμάνι
2. Καδένα: Η αλυσίδα που κρατά την άγκυρα
3. Ακταιωρός: Φύλακας ή πλοίο που φυλά, επιτηρεί τις ακτές.
4.Αστρολάβος: Ο αστρολάβος είναι ένα ιστορικό αστρονομικό όργανο το οποίο χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί και οι αστρονόμοι για την ναυσιπλοΐα και την παρατήρηση του Ήλιου και των αστεριών από τον 3ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 18ο αιώνα μ.Χ., μετά τον οποίο χρησιμοποιήθηκε ένα πιο εξελιγμένο όργανο, ο εξάντας.
5. Έρμα: Βάρος στα αμπάρια για την ευστάθεια του πλοίου.
6. Νυκτοπορώ: νυκτοπορώ-έω, οδοιπορώ, ταξιδεύω τη νύχτα.
7. Ναυτικό κλειδί: Κρίκοι μεταλλικοί που κρατούν τα σκοινιά
8. Απόσπερος: Δυτικός άνεμος.
9. Απόνερα: Τα νερά (τα κύματα) που δημιουργεί ένα πλοίο καθώς κινείται.
10. Βασάλτης: Ο βασάλτης είναι έκχυτο εκρηξιγενές πέτρωμα το οποίο σχηματίζεται από την ταχεία ψύξη βασαλτικής λάβας. Ο βασάλτης είναι πολύ κοινό πέτρωμα. Από αυτό αποτελούνται οι πυθμένες των ωκεανών.
11. Ταρταρούγα: αντιδάνειο ιταλική tartaruga < ταρταροῦχος < Τάρταρος, ταρταρούγα θηλυκό, το καύκαλο της χελώνας.
12. Αστάρτη: Ιστάρ,Ασταρώθ,Αστορέθ. Θεά των σημιτικών λαών. Ήταν κόρη της Σιν, της Σελήνης, και δίδυμη αδερφή του Σαμάς, του Ήλιου, και της θεάς του Άδη Ερεσκιγκάλ. Τη θεωρούσαν θεά μητέρα και ήταν θεά του Ουρανού, της ομορφιάς, του έρωτα, της μητρότητας, της καρποφορίας και της ευφορίας της γης. Ήταν θεά του πολέμου και από τους Ασσύριους θεωρούνταν πάρεδρος του Ασσούρ. Ακόμη θεωρούνταν πάρεδρος του Ανούμ, θεού του Ουρανού. Στην Ουρούκ, ως θεά του έρωτα, υπήρξε αντικείμενο ακόλαστης λατρείας. Η σκοτεινή πλευρά της Αστάρτης συνδέεται με τον Κάτω Κόσμο και την μεταθανάτια κατάσταση. Αναφέρεται με διάφορα ονόματα, όπως Ασταρώθ, Αθάρ, Βααλίς κ.ά. Αντιστοιχούσε με την Ιστάρ των Βαβυλωνίων, την Ιννίνα των Σουμερίων, με την Αστορέθ των Χαναναίων κλπ. Οι Έλληνες την ταύτισαν με την Αφροδίτη, γιατί η Αστάρτη, όπως και η Αφροδίτη, αναδύθηκε από τον αφρό της θάλασσας. Άλλοτε ταυτιζόταν με την Ήρα και τη Σελήνη. Η Αστάρτη αναφέρεται σε πολλούς βαβυλωνιακούς μύθους, όπως στο έπος του Γιλγαμές, η κάθοδός της στον Άδη κλπ. Θεά του έρωτα και του πολέμου η Μινωική Αστάρτη.
13. Δίαυλος: Στενό που συνδέει δύο θάλασσες.
14. Ρεμέτζο: Χοντρό σχοινί που χρησιμοποιείται για το δέσιμο του σκάφους.
15. Τορ Σαν Λορέντζο: Λιμάνι στην Ιταλία.Αφορά στη νύχτα του Σαν Λορέντζο, στη νύχτα που πέφτουν τα αστέρια και οι ευχές γίνονται πραγματικότητα σύμφωνα με την ιταλική λαϊκή παράδοση. Η ταινία των Πάολο και Βιτόριο Ταβιάνι «Η Νύχτα του Σαν Λορέντζο» βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στο χωριό Σαν Μινιάτο.
16. Ιντερμέτζο: Στα τέλη του 15ου αιώνα, ανάμεσα στις πράξεις ενός θεατρικού έργου, υπήρχε η συνήθεια να λαμβάνει χώρα ένα μουσικό διάλειμμα, το οποίο επικράτησε να ονομάζεται Ιντερμέδιο ή ιντερμέτζο. Αυτά αποτελούνταν συνήθως από τραγούδια για σόλο φωνή, μαδριγάλια και άλλα πολυφωνικά τραγούδια, χορό και διαλόγους. Τα θέματα ήταν συνήθως αλληγορικά ή ποιμενικά. Περί το 1600 τα ιντερμέδια ήταν πολύ συχνά τόσο εξελιγμένα θεάματα, ώστε προκαλούσαν πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τα ίδια τα θεατρικά έργα. Στην Ιταλία ειδικά, η κωμική όπερα μπορεί να πει κανείς ότι αποτελεί μια μετεξέλιξη του ιντερμέδιου•κωμικές σκηνές-ιντερμέδια εκτελούνταν ακόμη και μεταξύ πράξεων της όπερας του 17ου και 18ου αιώνα. Συνήθως γραμμένα για σοπράνο και μπάσο, τραγουδισμένα απ’ την αρχή ως το τέλος, έδωσαν ζωή στην «όπερα μπούφα», τη χαρακτηριστική τελική φόρμα της κωμική όπερας. Η περίφημη όπερα μπούφα του Περγκολέζι «Η υπηρέτρια κυρά», πρότυπο του είδους, ήταν στην πραγματικότητα μια σειρά από ιντερμέδια, γραμμένα για να εκτελεστούν μεταξύ των πράξεων της «σοβαρής» όπεράς του «Ο ευγενής φυλακισμένος» (Il prigionier superbo).
17. Διόπτευση: Η γωνία που σχηματίζει η διεύθυνση ενός σημείου με την διεύθυνση του βορρά.
18. Δρόλαπας: Δυνατός αέρας με βροχή.
19. Ποδότης: Ο τιμονιέρης, ο λοστρόμος.
20. Ρότα: πορεία
21. Έμπα: Η είσοδος του λιμανιού
22. Εμπατή: Η είσοδος του πλοίου σε λιμάνι.
23. Καπόνι: πρωραίο ξύλινο δοκάρι-Εδώ εννοώ ότι τελικά η θεά ήταν απλά σκαλισμένη σε δοκάρι, όπως οι γοργόνες.
24. Παρεκτροπή: Παρεκτροπή πυξίδας: Η γωνία εκτροπής της μαγνητικής πυξίδας από τον μαγνητικό βορρά λόγω μαγνητικών πεδίων.
25.Ίσιωσε: έφερε στα ίσα το σκαρί
26. Αλάργα: Η λέξη Αλάργα αποτελεί φραγκολεβαντίνικο κοινό ναυτικό κέλευσμα. Στην αγγλική αποδίδεται ως “Keep away”. Συνήθως το κέλευσμα «αλάργα!» δίδεται σε περιπτώσεις επικίνδυνων χειρισμών προς απομάκρυνση ατόμων ή και σκαφών, όπως σε περιπτώσεις δοκιμών μηχανής πλοίου εντός όρμου με κίνηση της προπέλας, ή κατά τον χρόνο πρόσδεσης των πλοίων κλπ. Αποτελεί τη προστακτική του ρήματος «αλαργάρω» εκ του ενετικού «alargare». Με την εντολή αυτή θα πρέπει ο ναύτης προς τον οποίον και η εντολή ή άλλα πρόσωπα ή σκάφη να αντιπαρέλθουν συνήθως πλάγια και να κρατηθούν μακριά του σημείου που γίνονται οι χειρισμοί. Επίσης λίγο συνώνυμος όρος κέλευσμα είναι και η λέξη «αβάρα» ή «άπωσον». Λαογραφία: Στις παράλιες πόλεις η λέξη αλάργα ανήκει στην «αργκό» π.χ «αλάργα ρε μόρτη!», «αλάνια, αλάργα!» κλπ.
27. Έρμα: Το βάρος που προστίθεται σε πλοίο ή σκάφος μόνιμο ή προσωρινό για την ισορροπία και την ευστάθειά του, αλλιώς σαβούρα.

Το σχολείο, οι δάσκαλοι και οι μαθητές

Για να λειτουργήσει σωστά ένα σχολείο πολλά εξαρτώνται από την προσωπικότητα των εκπαιδευτικών και ιδιαίτερα από εκείνους που κατέχουν τις υπεύθυνες θέσεις. Αν τα άτομα που κατέχουν θέσεις κλειδιά κλειδιά στο σχολείο, όπως διευθυντές, υποδιευθυντές, είναι ικανά να διατηρούν καλές σχέσεις με τα παιδιά και να προσφέρουν στους συναδέλφους τους μια αξιόπιστη και ενωτική ηγεσία, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να λειτουργήσει με επιτυχία το σχολείο. Πέρα από αυτό όμως υπάρχει ο σχολικός κανονισμός, τον οποίο οφείλει το σχολείο να γνωστοποιήσει σε γονείς και παιδιά επαρκώς και με σαφήνεια. Να είναι ρεαλιστικός και δίκαιος και ευέλικτος στις κοινωνικές προκλήσεις.

Αιτία προβλημάτων συμπεριφοράς μπορεί να είναι και το αναλυτικό πρόγραμμα, αν αυτό δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών. Το σύστημα των εξετάσεων μπορεί επίσης να γίνει αιτία προβλημάτων στο σχολείο, όταν για παράδειγμα τα κριτήρια δεν είναι ρεαλιστικά και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Το ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου επίσης είναι αιτία δημιουργίας και άλλων προβλημάτων. Το ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου πρέπει να σχεδιάζεται από τον προγραμματιστή ανάλογα με τις ανάγκες των παιδιών και όχι ανάλογα με τις απαιτήσεις του προσωπικού. Ο σχεδιασμός του μαθήματος και η κλιμάκωση των απαιτήσεών του, επίσης θα λαμβάνει τις ανάγκες και τις απαιτήσεις των μαθητών. Η οργάνωση της τάξης σε επίπεδο υποδομής της αίθουσας και εμφάνισης της, η προσωπικότητα  του δασκάλου, η απειρία του δασκάλου και πολλά άλλα είναι δυνατόν να διασαλεύσουν τον κλίμα της τάξης. Εκείνο που πάντοτε πρέπει να θυμόμαστε όταν ανεβαίνουμε στην έδρα να διδάξουμε είναι ότι οι μαθητές είναι οι πελάτες μας, υπάρχουμε και παίρνει περιεχόμενο η δουλειά μας, γιατί υπάρχουν μαθητές, άρα αυτούς υπηρετούμε και αυτούς θα σκεπτόμαστε πρώτα. Ο θεσμός του σχολείου ιδρύθηκε για να υπηρετεί τους μαθητές και όχι τον δάσκαλο.

Έρως και ψυχή

Ο νομπελίστας ποιητής μας Γιώργος Σεφέρης στο ποίημά του «Ο τελευταίος σταθμός» μας θυμίζει την αξία των μύθων με τους εξής στίχους.

Κι α (ν) σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές

Είναι γιατί τ΄ακούς γλυκότερα…

Πράγματι, ακούμε πιο γλυκά και με ήρεμη καρδιά τους μύθους, επειδή κάθε ένας από αυτούς κλείνει μέσα του μιαν αλήθεια. Γι΄ αυτό θεωρούμε χρήσιμο να σταθούμε σε έναν μύθο πολύ χαρακτηριστικό της δύναμης του εράν. Πρόκειται για την ιστορία μιας μεγάλης αγάπης, της Ψυχής και του Έρωτα, η ανάγνωση της οποίας μας βεβαιώνει για δυο πράγματα. Από την μια πως η ψυχή του ατόμου ολοκληρώνεται μέσα από δοκιμασίες και από την άλλη πως η δύναμη της αγάπης είναι τέτοια που μπορεί να μεταβάλει τον θνητό σε ήρωα, τον οπλίζει με τέτοιες και τόσες ικανότητες  που τον κάνει να ξεπερνά τα εμπόδια και να γίνεται αθάνατος. Να σημειώσουμε εδώ για λόγους δεοντολογίας ότι τον μύθο τον βρίσκουμε στο έργο του Λατίνου συγγραφέα Απουλήιου, που έζησε τον 2^ο μ.Χ. αιώνα, «Μεταμορφώσεις» ή αλλιώς «Ο Χρυσός γάιδαρος’’. Ο μύθος αφορά στην υπέρβαση των εμποδίων στον έρωτα, στο δέσιμο ανάμεσα σε δύο βαθειά ερωτευμένους που οδηγεί στην απόλυτη ένωσή τους μέσα από έναν ιερό γάμο και στην ανύψωσή τους σε ένα ανώτερο πνευματικό επίπεδο. 

Ας γνωρίσουμε πρώτα την Ψυχή. Αυτή η κόρη γεννήθηκε σε παλάτι και είχε θεϊκή  ομορφιά. Οι θνητοί έλεγαν ότι ήταν το πιο όμορφο πλάσμα που γέννησε η φύση με συνέπεια  να πάψουν να λατρεύουν την Αφροδίτη και λάτρευαν την Ψυχή σαν θεά. Αυτό προκάλεσε την ζήλια της Κύπριδας και θέλησε να εκδικηθεί την θνητή καλλονή. Διέταξε, λοιπόν, τον γιο της, τον Έρωτα, να την κάνει να ερωτευτεί τον πιο τερατόμορφο στην ψυχή και στο σώμα άνθρωπο της γης. Όταν όμως ο Έρωτας είδε την Ψυχή, μαγεύτηκε και αυτός τόσο πολύ από την ομορφιά της που την ερωτεύτηκε παράφορα. Κάποτε ο πατέρας της Ψυχής ζήτησε χρησμό από τον Απόλλωνα για τον ποιον θα παντρευτεί η κόρη του. Ο Απόλλωνας τότε του είπε να την αφήσει σε μια βουνοκορφή, όπου την περίμενε το «τέρας» που προοριζόταν από τις Μοίρες για σύζυγό της. Ο άνεμος Ζέφυρος όμως έλαβε άλλες εντολές και μετέφερε την Ψυχή από το βουνό σε ένα μαγικό παλάτι. Εκεί κάθε βράδυ ερχόταν στο κρεβάτι της ένας αόρατος σύζυγος και μαζί του η Ψυχή περνούσε μεθυστικές στιγμές. Το μόνο που της ζήτησε ο νυχτερινός εραστής ήταν να μην επιχειρήσει ποτέ να δει το πρόσωπό του, γιατί τότε θα τον έχανε για πάντα. Η Ψυχή πλημμυρισμένη από ευτυχία του υποσχέθηκε ότι θα τον υπακούσει. Ήρθε όμως η στιγμή που παρασύρθηκε και από την δική της περιέργεια και από τις πιέσεις των αδελφών της. Έφτασε ως φαίνεται για την όμορφη κόρη ή ώρα να πάρει τον δρόμο του αγώνα και της ωριμότητας.  Ξεκίνησε με το να αρχίσει να αμφιβάλλει για την ταυτότητα του συζύγου της και μια νύχτα, την ώρα που ο Έρωτας κοιμόταν, άναψε λαμπάδα και έσκυψε από πάνω του για να τον δει.  Τότε ανακάλυψε ότι κάθε βράδυ  κοιμόταν στην αγκαλιά του πιο όμορφου θεού, του Έρωτα. Αλλά, μια καυτή σταγόνα από το κερί που έσταξε στο γυμνό κορμί του άντρα της τον ξύπνησε. Αμέσως ο γιος της Αφροδίτης αντιλήφθηκε τι συνέβη και ένοιωσε προδομένος, εξαπατημένος.  Άφησε λοιπόν την Ψυχή και πέταξε μακριά της, όπως την είχε προειδοποιήσει.

Απελπισμένη και σκληρά μετανοιωμένη η Ψυχή για την επιπολαιότητά της πήρε τους δρόμους για να τον ψάξει. Τέλος, στράφηκε προς την Αφροδίτη και ζήτησε να της δείξει πού βρισκόταν ο Έρωτας. Αυτή τότε δεν έχασε την ευκαιρία κα  της έθεσε μια σειρά από δύσκολες δοκιμασίες, ελπίζοντας να απαλλαγεί μια και καλή από την παρουσία της αντιζήλου της. Της ζήτησε αρχικά τρία πράγματα: να ξεχωρίσει σπόρους από σιτάρι, κριθάρι, παπαρουνόσπορο, ρεβίθια, φακές και φασόλια μέσα σε μια νύχτα. Σε αυτό τον άθλο πέτυχε, γιατί την βοήθησαν τα μυρμήγκια. Ακόμη, να φέρει μαλλί από άγρια χρυσόμαλλα πρόβατα, που έβοσκαν σε απόκρημνα βουνά. Σε αυτό τον άθλο την συμβούλευσε ένα καλάμι πώς να τα φτάσει ως εκεί ακολούθησε τις συμβουλές του και  πέτυχε και τον δεύτερο άθλο. Επίσης, η Αφροδίτη την διέταξε να ανεβεί στην κορυφή ενός βουνού με ένα κρυστάλλινο δοχείο και να το γεμίσει με νερό από την πηγή Στύγα, στην οποία οι θεοί ορκίζονταν όρκο βαρύ, και την φύλαγαν δύο δράκοι. Εδώ την βοήθησε ο αετός του Δία. Πήρε ο ίδιος το αγγείο και το γέμισε νερό από την Στύγα. Η Αφροδίτη θύμωσε πολύ που η Ψυχή τα κατάφερε τόσο καλά και με τους τρεις άθλους που της ανέθεσε, έτσι, σκέφτηκε έναν ακόμη δυσκολότερο. Απαίτησε από την πεντάμορφη αρχοντοπούλα να κατεβεί στον Άδη και να κλέψει από το παλάτι της Περσεφόνης το κουτί που έκρυβε μέσα το ελιξίριο της νεότητας. Η Ψυχή πέτυχε και αυτόν τον άθλο με την βοήθεια πάλι των θεών.  Η περιέργειά της, όμως, της φύλαγε μία ακόμη δοκιμασία. Την έσπρωξε να ανοίξει το κουτί της Περσεφόνης, για να μάθει τι ήταν το ελιξίριο. Η νέα επιπολαιότητα έριξε την Ψυχή σε βαθύ ύπνο. Τότε ο Έρωτας, που δεν έπαψε ούτε στιγμή να την αγαπά πολύ, έτρεξε κοντά της, την ξύπνησε με ένα φιλί και ζήτησε από τον Δία να τους επιτρέψει να είναι για πάντα μαζί. Ο Δίας συμφώνησε. Έκανε την Ψυχή αθάνατη, άλλωστε η Ψυχή με τους άθλους της απέδειξε ότι της αξίζει η αθανασία. Ως αθάνατη, λοιπόν, μπορούσε να ζήσει για πάντα με τον Έρωτα. Έτσι, με την βοήθεια των θεών η ψυχή ενώθηκε με τον θεό σε ιερό γάμο και από την ένωση αυτή γεννήθηκε μια κόρη, η Ηδονή.

Ο Chomsky για την γλώσσα

Ο Chomsky  παρατηρεί ότι η γλώσσα αναπτύσσεται στο παιδί πολύ πριν τις άλλες διανοητικές  του λειτουργίες, ανεξάρτητα από το βαθμό ευφυΐας και τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, και φαίνεται να περνά για όλα τα παιδιά από τα ίδια στάδια εξέλιξης. Αυτό δείχνει ότι η γλώσσα δεν  διδάσκεται στο παιδί όπως διδάσκονται οι επίκτητες ικανότητες (π.χ. η γραφή), αλλά καθοδηγείται από εσωτερικές δυναμικές, οι οποίες διαμορφώνονται μόνο ως προς τις επιφανειακές τους λεπτομέρειες από τη γλώσσα τού περιβάλλοντος. Η γλώσσα λοιπόν δεν μαθαίνεται εμπειρικά αλλά ξεκινά από μια έμφυτη, γενετικά δοσμένη μορφή που είναι κοινή σ΄ όλο το ανθρώπινο γένος. Η ανθρώπινη φύση της χαρακτηρίζεται σαν ένα σύνολο από γλωσσικές ικανότητες «φυτεμένες» εκ γενετής στη νόηση, σαν ένα σύνολο από άλλες γνωστικές ικανότητες που, μια και είναι φυτεμένο μέσα της, αναπτύσσει ένα είδος ανοσίας στις περιβαλλοντικές επιδράσεις.Εδώ φαίνεται ο Πλατωνισμός τoυ. Ο ίδιος μάς λέει πως η γλωσσική του θεωρία είναι μέρος τού προβληματισμού τού Πλάτωνα. Ο τελευταίος αναρωτιέται πώς ξέρουμε τόσα πολλά, αφού η εμπειρία μας είναι τόσο περιορισμένη. Στην ουσία είναι ένα ερώτημα που σχετίζεται με το «θαύμα» της κατάκτησης της γλώσσας από ένα παιδί τριών χρονών που δεν έχει εκτεθεί ακόμα σε αρκετά γλωσσικά ερεθίσματα. Παρόλα αυτά, το παιδί κατορθώνει να μαθαίνει και να δομεί τη γραμματική της μητρικής του γλώσσας μέσα σ΄ ένα φτωχό κάδρο γλωσσικής εμπειρίας. Ο Chomsky έθεσε το ζήτημα αυτής της έμφυτης γνώσης πάνω στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Ο άνθρωπος μαθαίνει επειδή το νευρικό του σύστημα είναι οργανωμένο για τέτοια μάθηση. Έχει απορρίψει τον εμπειρισμό αλλά και τον καρτεσιανό δυϊσμό «πνεύμα- σώμα» και πιστεύει πως η γλωσσική ικανότητα και γνώση είναι μια βιολογικά καθορισμένη δομή κι΄ ότι, αυτό που ονομάζουμε γλώσσα, προτάσεις κλπ. δεν είναι παρά μια έκφραση αυτής της δομής τού εγκεφάλου. Παρόμοιες θέσεις,όπως σ΄ένα δημοσιευμένο άρθρο του επισημαίνει και ο Νικ.Λυχναρόπουλος, υποστηρίζει και ο Αμερικανός θεωρητικός των γνωστικών επιστημών J.Fodor. (νεο-νατιβιστής),που εδημιούργησε τον όρο «Γλώσσα της σκέψης (Languageofthougt). Κατά την άποψή του, η σκέψη και το σκέπτεσθαι λαμβάνουν χώρα μέσα σε μια πνευματική λογική γλώσσα, δηλαδή σ’ έναν εσωτερικό κώδικα, ένα συμβολικό σύστημα που υπάρχει εκ φύσεως στον εγκέφαλο. Το πνεύμα είναι μια γενετικά προγραμματισμένη εικονική (νιrtual) μηχανή, η οποία παράγει κανόνες. Τη θέση ότι η γλώσσα είναι ένα υπολογιστικό λογικό σύστημα που προέρχεται από μέσα, από το εσωτερικό του πνεύματος, δέχτηκε στην πρώτη περίοδο του φιλοσοφικού του γίγνεσθαι και ο διάσημος Αυστριακός φιλόσοφος Wittgenstein έργο του TractatusLogicophilosophicus (1921). Ο Wittgenstein στο- TractatusLogicophilosophicus υποστηρίζει τη θεωρία των εικόνων τού νοήματος, ότι δηλαδή υπάρχει στον άνθρωπο μια ιδεατή γλώσσα, η οποία (δίκην χάρτου) απεικονίζει τον κόσμο. Λ.χ. για κάθε κύριο όνομα υπάρχει μια αντίστοιχη οντότητα και για κάθε κατηγόρημα μια αντίστοιχη ποιότητα. Όλος ο κόσμος απεικονίζεται στη γλώσσα. Αυτό εννοεί και η γνωστή ρήση του Wittgenstein ότι «Τα όρια της γλώσσας μου σημαίνουν τα όρια του κόσμου μου».

Το παιδί και το σχολείο

Όταν έλθει η ώρα να πάει το παιδί σχολείο,  όλοι οι γονείς τρέχουμε να γράψουμε τα παιδιά μας, γιατί περιμένουμε πολλά από αυτό. Είναι σε όλους πεποίθηση ότι το σχολείο γίνεται μια φωλιά για κάθε αναπτυσσόμενο μέλος της κοινωνίας, πατρίδα και σπίτι για κάθε  παιδί, στέγη για τους προβληματισμούς και τις απορίες του, τόπος αναζήτησης και γνώσης της ζωής. Αυτό πιστεύουμε όλοι, σε αυτό ελπίζουμε, γι αυτό και κάθε χρόνο στέλνουμε τα παιδιά μας στο σχολείο.

Στις μέρες μας όμως το σχολείο  κατέληξε  ένας χώρος όπου τα παιδιά ξεροψήνονται πολλαπλώς από ένα ανάλγητο και ανελαστικό σύστημα, κατάλληλα προσαρμοσμένο στις γαστριμαργικές ανάγκες της  ολιγαρχίας του πλούτου,  ώστε να τα βρει έτοιμα και νόστιμα για να τα καταβροχθίσει σύμφωνα με τις απαιτήσεις της. Ο κοινωνικός όμως σκοπός του σχολείου υποστηρίζει άλλα.

Σύμφωνα με τα πορίσματα της Παιδαγωγικής, παράλληλα με το περιβάλλον και την κληρονομικότητα, τις έμφυτες προδιαθέσεις και τις ζωτικές δυνάμεις του ανθρώπου διαπλάθουν όχι μόνον οι συνθήκες  αλλά και η παιδεία. Σ’ αυτήν την αντίληψη το σχολείο υπηρετεί τον άνθρωπο διπλά: από την μια συμβάλλοντας στην ηθικοποίησή του και από την άλλη επιδιώκοντας να τον πλάσει ικανό να συμβάλει στην οικονομική και πνευματική ανάπτυξη του τόπου του. Κοινωνιολογικά, περιβάλλον και άτομο βρίσκονται σε μια διαρκή αλληλεπίδραση. Ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο πεδία σμιλεύεται ο ανθρώπινος χαρακτήρας και ο ρόλος της παιδείας θεωρείται  απαραίτητος στο θέμα της εξέλιξης των ανθρώπων και των κοινωνιών.

Μία παιδεία προσανατολισμένη και οργανωμένη στην κατεύθυνση του ανθρωπισμού και του πολιτισμού καλλιεργεί τα θετικά στοιχεία της ανθρώπινης φύσης και καταπολεμά τα αρνητικά. Αν μάλιστα συνεπικουρείται και από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, η συμβολή της παιδείας στην διάπλαση ολοκληρωμένων χαρακτήρων γίνεται περισσότερο δραστική. Άτομο με ολοκληρωμένη προσωπικότητα, ως γνωστόν, σημαίνει: άνθρωπος, με αρμονικά ανεπτυγμένες τις σωματικές και πνευματικές του δυνάμεις, ώστε μετά τo πέρας των εγκύκλιων σπουδών του να διαθέτει ευρύτατη γενική μόρφωση, γερή επιστημονική κατάρτιση για την παραγωγή και μαζί όλες τις δεξιότητες για την πρακτική εφαρμογή τους. Σημαίνει ακόμη τον άνθρωπο, ο οποίος διακατέχεται από υψηλό συναίσθημα για το ωραίο και οι γερές δημοκρατικές πεποιθήσεις και ιδέες του ρυθμίζουν την γενική συμπεριφορά του μέσα στην κοινωνία. 

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σε όλους πεποίθηση ότι το σχολείο γίνεται μια φωλιά για κάθε νέο, πατρίδα και σπίτι για κάθε  παιδί, στέγη για τους προβληματισμούς και τις απορίες του, τόπος αναζήτησης και γνώσης της ζωής. Με αυτές τις προϋποθέσεις το σχολείο είναι γεμάτο ζωή. Διότι τα μέλη του, δάσκαλοι και μαθητές, διδάσκοντες και διδασκόμενοι, είναι ζώντες οργανισμοί με διάθεση οι μεν να δώσουν, οι δε να πάρουν. Με τρυφερές ψυχές που οι μεν κρατάνε, οι δε ανυποψίαστα προφέρουν. Με οράματα οι μεν να ενισχύσουν, οι δε να πραγματοποιήσουν. Όλη αυτή η ανθρώπινη ενέργεια και ζωτικότητα είναι διάχυτη σε κάθε χώρο του σχολείου εικοσιτέσσερις ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα, τριάντα ημέρες τον μήνα, τριακόσιες εξήντα πέντε ημέρες το χρόνο. Πρέπει να είναι κανείς τυφλός, κουφός και με στεγνή ψυχή, για να μη το αντιλαμβάνεται. Γιατί στο σχολείο μιλάμε για ανθρώπους.

Με τον τρόπο όμως που λειτουργεί το σχολείο σήμερα δεν ανταποκρίνεται με ρεαλισμό στις ανάγκες της εποχής, αφού δεν λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις και δεν προσαρμόζεται σ’ αυτές. Μένει στο περιθώριο της ζωής. Κωφεύει  στα καθημερινά ζωτικά προβλήματα και τις ανάγκες των μαθητών. Δεν καλλιεργεί ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των μελών της σχολικής κοινότητας. Με ανελαστικούς τρόπους, αυστηρά μέσα και δύσκαμπτες μεθόδους διδασκαλίας παραβιάζει την φύση του μαθητή, για να τον κάνει χρήσιμο ενήλικο. Μοιάζει να αγνοεί τα πορίσματα της Λειτουργικής Παιδαγωγικής, σύμφωνα με τα οποία η αγωγή είναι εκδίπλωση της ζωής, εκδίπλωση των πτυχών της ατομικότητας του μαθητή  και όχι προπαρασκευή για τη ζωή. Σχολείο όμως σημαίνει ικανοποίηση των αναγκών και των διαφερόντων των μαθητών, ώστε να υποβοηθηθεί η εξέλιξη της προσωπικότητάς τους. Και αυτό είναι ύψιστη αναγκαιότητα.

Το σημερινό  σχολείο παραβιάζει τη φύση του μαθητή, για να τον κάνει βορά στο κεφάλαιο. Για τον σκοπό αυτόν απαιτεί από τα τρυφερά και ευάλωτα μέλη της κοινωνίας να φορτωθούν με χαρτιά, άφθονα χαρτιά, που να πιστοποιούν τις ικανότητες και τις γνώσεις τους, για να βρουν δουλειά. Ξένες γλώσσες, σχολείο, φροντιστήριο, πανελλαδικές, πανεπιστήμιο, μεταπτυχιακά.

Έτσι διαμορφώθηκε τελικά το σενάριο της αγοράς εργασίας, κάτω από την πίεση του οικονομικοκοινωνικού ανταγωνισμού. Και μέσα σε αυτό το ανάλγητο κάδρο γονείς και μαθητές αποδύονται σε έναν σκληρό αγώνα δρόμου, από τις πρώτες σχεδόν τάξεις του Δημοτικού, που τους εξαντλεί οικονομικά και ψυχολογικά, για να φτάσουν. Πού; Να φθάσουν κατάλληλα προετοιμασμένοι οι νέοι μας, ξεροψημένοι, καλοτηγανισμένοι, έτοιμοι για κατανάλωση στο πιάτο του κεφαλαίου, όπου θα εκλιπαρήσουν για ένα πιάτο δικό τους φαΐ.

Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα. Το ίδιο ρεαλιστικά και αλληγορικά εκθέτουν οι νέοι μας το δράμα της μαθητιώσας νεολαίας μας σήμερα. Και βέβαια  όλοι γνωρίζουμε ότι έχει δίκιο. Όχι γιατί το βιώνουμε ως γονείς ούτε επειδή  το ζήσαμε οι ίδιοι ως μαθητές, πολύ περισσότερο ούτε επειδή το γευτήκαμε ως διδάσκαλοι, αλλά γιατί μας μιλάει μέσα από την ψυχή της, για να μας τονίσει με μέτρο και ρυθμό την τραγικότητα του σήμερα, που την βλέπουμε ολοκάθαρα, αλλά δεν κάνουμε τίποτα να την εμποδίσουμε.