Archive for the ‘Uncategorized’ Category

ΠΕΡΙ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Το άρθρο έγραψε και ανάρτησε στο φμπ ο Σταμάτης Μούντριχας, αγαπητός φίλος, μαθητής, όταν υπηρετούσα στο Αυλωνάρι Ευβοίας, οπτικός και με πολύ μεγάλη οξυδέρκεια στο να αντιλαμβάνεται την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα. Εννοείται ότι δεν άλλαξα ούτε κόμμα.

 

Στον δημόσιο διάλογο και ιδιαίτερα εντός της βουλής των Ελλήνων, θα έπρεπε ίσως να υπήρχε ένας κώδικας δεοντολογίας.
Σαφώς ο λόγος μπορεί να είναι κριτικός, αυστηρός, ακόμη και καυστικός, αλλά ο τρόπος που εκφέρεται, οι λέξεις που χρησιμοποιούνται, πρέπει να μην ξεπερνούν τα όρια της ευπρέπειας, να αποτελούν δείγμα του πολιτισμού.
Γιατί τόσο η Ελληνική γλώσσα, όσο και η λειτουργία του Δημοκρατικού πολιτεύματος, αποτελούν για κάθε Έλληνα περιουσιακό στοιχείο, κληρονομικό δικαίωμα, που αναγνωρίζεται από την παγκόσμια κοινότητα.
Ο χυδαίος λόγος και η αγοραία συμπεριφορά, στερείται επιχειρημάτων και χρησιμοποιείται κυρίως από άτομα μειωμένης μόρφωσης, ανύπαρκτης παιδείας, που επιχειρείται από άτομα κενά που προσπαθούν να επιβάλουν την γνώμη τους με την βία ή να δικαιολογήσουν την βίαια και άνομη συμπεριφορά τους, με τον βίαιο, αισχρό λόγο. Κύμβαλα αλαλάζοντα η στην νεώτερη Ελληνική, τενεκέδες ξεγάνωτοι, θορυβούντες.
Οι εκπρόσωποι του Έθνους διαπαιδαγωγούν με τον λόγο και την συμπεριφορά τους τον λαό και οι πολιτικοί βρίσκονται σε μία αμφίδρομη σχέση με τους ψηφοφόρους τους.
Αυτός είναι ο λόγος που εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς τους υποστηρικτές της φασιστικής Χρυσής Αυγής, τους ψηφοφόρους του Αδωνη Γεωργιάδη. Κραυγές, ύβρεις, απειλές, λεξιλόγιο πεζοδρομίου, προσωπικές επιθέσεις με προσβλητικές εκφράσεις, με ειρωνεία. Καμία συναίσθηση ούτε που βρίσκονται , ούτε τι εκπροσωπούν.
Υπάρχουν βέβαια και οι ηθικοί αυτουργοί, οι αρχηγοί των κομμάτων, που διεκδικούν την ψήφο των απαίδευτων, των κενών ιδεολογικά, των διαβιούντων με το βίαιο ζωώδες ένστικτο, αυτών που δεν άγγιξε ο πολιτισμός, που χρησιμοποιούν για διαβατήριο στην κοινωνική ζωή την αυθάδεια, την λεκτική και όχι μόνο βία, διεκδικώντας το ακαταλόγιστο, που χρειάζονται αυτά τα στοιχεία, τύπου Γεωργιάδη, για να συμπεριφερθούν με τρόπο που και αυτοί θα ήθελαν , αλλά η θέση τους δεν το επιτρέπει.
Ο λόγος αυτός όμως, είναι διχαστικός, προτρέπει τους κομματικά εμπαθείς να υπερακοντίζουν, να μην νοιώθουν την ανάγκη να δικαιολογήσουν γενικευμένους χαρακτηρισμούς, να μην μπορούν να αντιληφθούν την ειδοποιό διαφορά του » είσαι ψεύτης» από το » αυτό δεν είναι αληθές» .
Η Ελληνική γλώσσα, ο Ελληνικός πολιτισμός, το έχω πεί πολλές φορές, δεν είναι μόνο πλούτος, αλλά αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους της ύπαρξης του ίδιου του Έθνους. Η αποδόμηση τους ξεκινάει εντός του ναού που οφείλει να τα υπερασπίζεται. Την Βουλή των Ελλήνων. Του θεσμού της Βουλής των Ελλήνων.
Μια Βουλή που τείνει να γίνει άβουλη, χωρίς διαβούλευση, αλλά με συμπεριφορές που κατά την γνώμη μου υπονομεύουν ό,τι αντιπροσωπεύει η έννοια του να είσαι και να αισθάνεσαι Έλληνας. Κι αυτή η βάναυση συμπεριφορά σε βάρος της πατρίδας να γίνεται από αυτούς που την επικαλούνται, γιατί δεν έμαθαν την διαφορά ανάμεσα στις λέξεις «πατριώτης» και «πατριδοκάπηλος».  Γιατί ορισμένοι ηθελημένα και πολλοί αθέλητα πολεμούν ανελέητα αυτό που ισχυρίζονται ότι υπερασπίζονται.

Advertisements

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΑΔΡΟ.

Το άρθρο είναι πολιτικό. Όχι κομματικό. Γνωρίζω πολύ καλά τον συγγραφέα του, Σταμάτη Μούντριχα, και δεν μπορώ να αμφισβητήσω την πολιτική του κρίση, καθώς και την ικανότητά του να συγκεντρώνει σε ολοκληρωμένο λόγο αυτό που όλοι γνωρίζουμε. Ο Σταμάτης έχει το σπάνιο χάρισμα να βρίσκει την συνισταμένη στις πολιτικές συνιστώσες και να τοποθετεί σε λογική βάση τα αιωρούμενα.

Οίκοθεν νοείται ότι δεν έχω αλλάξει ούτε ένα κόμμα από τα γραφόμενά του. Διαβάστε το, είναι πολύ σοφό.

Ανάθεμα αν ο κόσμος έχει καταλάβει το παιχνίδι που παίζεται στην Μεσόγειο και στις σχέσεις ανάμεσα στις χώρες που την περικλείουν.
Όλοι μιλούν για τις αφορμές, γίνονται σχολιαστές των μεμονωμένων περιστατικών και θύματα της μικροκομματικής τους εκμετάλλευσης, αλλά κουβέντα για την αιτία.
Ότι συμβαίνει λοιπόν στην ευρύτερη περιοχή μας, αιτία έχει τον θαλάσσιο πλούτο σε πηγές ενέργειας της Μεσογείου.
Μεγάλος προμηθευτής φυσικού αερίου για την Ευρώπη, σήμερα είναι η Ρωσία. Η σχέση αυτή, είναι σχέση εξάρτησης, η οποία καθιστά την Ρωσία υπερδύναμη.
Η εξόρυξη του φυσικού αερίου της Μεσογείου, θα αλλάξει τον παγκόσμιο πολιτικό χάρτη και καλύτερα από όλους το γνωρίζουν οι υπερδυνάμεις του πλανήτη.
Φροντίζουν λοιπόν να κάνουν ανάλογες κινήσεις στην σκακιέρα, έτσι ώστε την κατάλληλη στιγμή, να βρίσκονται στην κατάλληλη θέση. Κατάλληλη θέση, δεν είναι μόνο το σημείο εξόρυξης, αλλά και η διαδρομή των αγωγών μεταφοράς του προϊόντος.
Οι ταραχές και η πολιτική αστάθεια στις χώρες των γειτόνων μας από τα Βόρεια ( Αλβανία, ΠΓΔΜ, Βουλγαρία και Ρουμανία), προκαλούνται από την προσπάθεια που ασκείται να καταστούν ζώνες επιρροής του ενός ή του άλλου.
Είναι παιδαριώδης η αντιπολιτευτική θέση ότι τάχα ο Τσίπρας, άνοιξε το θέμα των Σκοπίων. Του το άνοιξαν, λύση θα δοθεί με ή χωρίς την Ελλάδα και η κυβέρνηση παλεύει για το καλύτερο.
Η αδυναμία της Ρωσίας για απ΄ευθείας συμμετοχή σε όσα συμβαίνουν στην Μεσόγειο, την οδήγησε σε συμμαχία με την Τουρκία. Η αιτία πολέμου μεταξύ τους, μετά την κατάρριψη του Ρωσικού αεροπλάνου, μετετράπη σε λυκοφιλία των πρόσκαιρων συμφερόντων τους. Με την βοήθεια των Ρώσων έστειλαν τον στρατό τους οι Τούρκοι στην Συρία, με την ανοχή τους προκαλούν στο Αιγαίο.
Η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή, το διακύβευμα τεράστιο στην περιοχή και η Ελλάδα βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα.
Η πολιτική σταθερότητα, η Εθνική ομοψυχία και η υπεράσπιση της Εθνικής κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας της πατρίδας, επιβάλλουν την σύνταξη όλων μας των δυνάμεων πίσω από την νόμιμη κυβέρνηση. Μας αρέσει, δεν μας αρέσει.
Στον πόλεμο που διεξάγεται, ευτυχώς ακόμη χωρίς όπλα, δηλώσεις στελεχών της αντιπολίτευσης, ότι εμπιστεύονται τον Ερντογάν και όχι τον Έλληνα πρωθυπουργό, αγγίζουν τα όρια της εσχάτης προδοσίας. Επειδή όμως θέλω να είμαι ειλικρινής, πιστεύω ότι είναι προϊόν πολιτικής βλακείας.
Όλα αυτά, τα πολύ σοβαρά, συμβαίνουν σε μια εποχή που στην χώρα μας, σκάει το ένα σκάνδαλο πίσω από το άλλο.
Είναι επίσης παιδαριώδες, να ισχυρίζεται η αντιπολίτευση, ότι τα σκάνδαλα είναι σκευωρίες του Τσίπρα, αφού οι πάντες γνωρίζουν ότι όλα όσα έχουν βγει στην επιφάνεια ( λίστες, Siemens, Novartis, metro) έχουν εκ του εξωτερικού προέλευση και αφετηρία.
Απ΄έξω έρχονται οι υποθέσεις και τα στοιχεία και έχω την εντύπωση ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο, μηδέ εξαιρουμένης και της χρονικής στιγμής.
Δυστυχώς για τους υποστηρικτές των κομμάτων που κυβερνούσαν για δεκαετίες την χώρα, οι κινούντες τα νήματα εκ του εξωτερικού, γνωρίζουν καλύτερα από τους ίδιους ,τις ηγεσίες και τα μεγαλοστελέχη των κομμάτων τους και δεν τους εμπιστεύονται. Για να δικαιολογήσουν δε τους λόγους που δεν εμπιστεύονται Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ, μας στέλνουν και τα στοιχεία των σκανδάλων τους, για να καθόμαστε τώρα εμείς να προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε τι κάνει νιάου-νιάου στα κεραμίδια.
Όπλα θέλουν να μας πουλήσουν και φοβούνται ότι ο ανταγωνιστής τους θα δώσει μεγαλύτερη μίζα και θα χάσουν την πώληση.
Το μόνο που παρακαλάω είναι, να κατανοήσουμε όλοι οι Έλληνες, ότι στο φουρτουνιασμένο Αιγαίο, που το δέρνουν αυτήν ιδιαίτερα την εποχή σαράντα κύματα, όλοι μα όλοι βρισκόμαστε πάνω στην ίδια βάρκα. Αριστεροί και δεξιοί.
Να έχουμε τα μυαλά μας στο κεφάλι μας, γιατί όχι μόνο ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα δεν θα προφτάσουμε να δούμε, αλλά μήτε και την λέξη που κάνει ομοιοκαταληξία.

Δαίμονες και ήρωες

 

Δαίμονες: Στα πρώτα της βήματα στην ιστορία η ανθρωπότητα παραπατούσε και πάντοτε κινδύνευε από αφανισμό. Τα πάντα γύρω της ήσαν συγκεχυμένα, αξεδιάλυτα και στο γκρίζο.  Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης όμως υποχρέωνε τους ανθρώπους να δίνουν κάθε στιγμή μάχες επιβίωσης, οι οποίες πολλές φορές αποδεικνύονταν ανοργάνωτες, άσκοπες, άτακτες. Τα αποτελέσματα των προσπαθειών τους επώδυνα και πολλάκις θανατηφόρα. Μέσα σε αυτήν την σύγχυση ξεχώρισαν από ανάμεσά τους κάποια άτομα με υψηλότερη νοημοσύνη και λαμπερές ικανότητες. Αυτοί οι θνητοί ανέλαβαν το δύσκολο έργο του διαφωτιστή, του δασκάλου, στην επιθυμία τους να διδάξουν τους συνανθρώπους τρόπους και μεθόδους που θα τους έβγαζαν από τα αδιέξοδα.  Αυτούς τους χαρισματικούς ανθρώπους, που συνέβαλαν με την δράση τους στην προώθηση της ανθρωπότητας προς τα εμπρός, οι άνθρωποι τους ονόμασαν ταγούς, αρχηγούς. Τους ονόμασαν ακόμη κρατερούς, δυνατούς και σοφούς. Τέλος τους είπαν θεούς, γιατί με το έργο τους συνέβαλαν στην διαφώτιση του πλήθους, αφού θέω θα πει τρέχω, όπως το φως της αστραπής, άρα λάμπω, συνεπώς έχω φως και φωτίζω. Και όταν αυτοί οι ξεχωριστοί πέθαιναν, οι πολλοί δεν έπαψαν να προστρέχουν σε αυτούς και να ζητούν  την φώτιση και την βοήθειά τους ακόμα και κάτω από την γη, όπου ήσαν θαμμένοι.   Έτσι έγινε το μνήμα του καθενός βωμός θυσιών και προσευχής. Οι άνθρωποι στην πλειονότητά τους δεν έπαψαν να είναι αδύναμοι σαν το στάχυ και πάντα είχαν την ανάγκη της προστασίας, γιατί η ανάγκη της επιβίωσης είναι πολύ ισχυρή. Έγιναν, λοιπόν, οι ταγοί χθόνιες θεότητες, αγαθοί δαίμονες και διαρκείς προστάτες των αδύναμων θνητών. Λατρεύτηκαν και θεωρήθηκαν η ψυχή και το πνεύμα τους, ο κλήρος, η μοίρα και η τύχη τους, γιατί με το έργο τους οι ταγοί κατηύθυναν τα πεπρωμένα τους. Τους βάπτισαν ακόμη και  δαήμονες, διότι απέδειξαν την ικανότητά τους να αντιλαμβάνονται την γύρω τους πραγματικότητα και γιατί αυτό απαίτησε η συλλογική συνείδηση. Βεβαίωσαν τα πλήθη ότι διέθεταν γνώσεις, εξυπνάδα και εμπειρία. Είχαν φωτιά δημιουργική μέσα τους και φώτισαν τους ανθρώπους. Η φωτεινή δράση και προσφορά των σοφών προς την ανθρωπότητα συνδέθηκε με την δάδα που δίνει την ιερή φωτιά στους θνητούς, (ρίζα δαι-, από όπου και το ρήμα δαίομαι που θα πει φλέγομαι, καίομαι, σπινθηροβολώ, λαμποκοπώ στο σώμα και στο μυαλό).

Τα χρόνια κύλησαν. Οι άνθρωποι έκαναν τον κύκλο τους, γεννιόνταν, γεννούσαν και πέθαιναν.  Όπως συμβαίνει και στην φύση, καθώς λέει και ο Μίμνερμος: οἷά τε φύλλα φύει πολυάνθεμος ὥρη. Το σύμπαν επίσης ήταν εκεί, τεράστιο, ατέλειωτο, περίεργο, απλησίαστο, γεμάτο μυστήρια και πλούτο απεριόριστο. Αυτό το μεγαλειώδες δημιούργημα δεν θα μπορούσε να είναι έργο των δαιμόνων της γης τους. Κάποια άλλη δύναμη, μεγαλύτερη, ισχυρότερη και πάνσοφη είχε δημιουργήσει τον άπειρο τούτον κόσμο. Έτσι, σιγά σιγά η έννοια του θεού άρχισε να ανεβαίνει υψηλότερα και δεν άργησε να έλθει ο καιρός που βρήκε την θέση της στα αιθέρια δώματα του Ολύμπου. Από την άλλη, οι χθόνιες θεότητες υποχωρούσαν με την πρόοδο της πνευματικής ανάπτυξης, την διεύρυνση των ορίων του ανθρωπίνου πνεύματος και την άνοδο του ορθολογισμού.  Και σταδιακά οι φωτισμένοι εκπολιτιστές της ανθρωπότητας, οι δαίμονες, έγιναν ήρωες.

Ήρωες. Έτσι ονομάστηκαν από τους ανθρώπους οι ταγοί που με τον κοινωνικό τους ρόλο συνέβαλαν δραστικά στην εξέλιξη της ανθρωπότητας και με το εκπολιτιστικό τους έργο απέδειξαν πως είναι έξοχοι, θαυμάσιοι, δυνατοί,  ισχυροί,  ευγενείς,  σεβαστοί. Για όλα τους αυτά τα χαρίσματα θεωρήθηκαν σπορά κάποιου θεού. Δηλαδή ότι προήλθαν από τον έρωτα ενός θεού και μιας θνητής ή μιας θεάς  με έναν θνητό (έρως ήρως). Και κοντά στον τίτλο  ήρωες τους δόθηκε και ο τίτλος ημίθεοι. Με τόσους πολλούς και τόσο βαρείς τίτλους ο ήρωας στην εποχή του θέλει να ξεχωρίζει, επιδιώκει να στέκεται πιο ψηλά από όλους, αποδεικνύει σε κάθε ευκαιρία ότι μπορεί να προστατεύει τους συνανθρώπους του. Ενδιαφέρεται πολύ για την γνώμη των γύρω του, αλλά και για την υστεροφημία του. Είναι  φιλότιμος, επιθυμεί να τον τιμούν οι άλλοι και να αναγνωρίζουν την αξία και την ικανότητά του. Αλλά για να προστατεύει τους ανθρώπους της χώρας του πρέπει να διακρίνεται και από πολεμική αρετή, δηλαδή να διακρίνεται από ανδρεία, από παλικαριά. Διότι ο πολεμικά ενάρετος πολεμά με αυτοθυσία για την προστασία της χώρας του, της φυλής του, και έχει μόνον δύο επιλογές αμυνόμενος γι αυτήν, ή να  νικήσει ή να πέσει στο πεδίο της μάχης. Αλλά για να θεωρείται κάποιος πρώτος και ικανός στο βασίλειό του για να προστατεύει  τους συνανθρώπους του από εξωτερικούς ή εσωτερικούς εχθρούς, δεν φτάνει μόνον να διακρίνεται από παλικαριά και δύναμη, πρέπει να διακρίνεται και από εξυπνάδα και σύνεση. Ο ήρωας συνεπώς οφείλει να συνδυάζει δυναμικά τα σωματικά με τα πνευματικά του προσόντα. Να είναι δηλαδή και ήρως και δαίμων. Μόνον με αυτήν την διπλή ιδιότητα ο άνακτας της ομηρικής εποχής, και όχι μόνον, αποδείκνυε εμπράκτως ότι βρίσκεται υψηλότερα από τους άλλους άνδρες της φυλής του, ότι έχει την εύνοια των θεών και ως εκ τούτου έχει το χάρισμα να διοικεί και να κατευθύνει την ζωή των άλλων. Πράγματι Για να ρυθμίζει ο ένας τις ζωές των πολλών με την αποδοχή τους, απαιτείται να έχει μαζί του θεούς και δαίμονες.

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, Ηρώδης Αττικός

Το ποίημα

Ά του Ηρώδη του Αττικού τί δόξα είν’ αυτή.

Ο Αλέξανδρος της Σελευκείας, απ’ τους καλούς μας σοφιστάς,
φθάνοντας στας Αθήνας να ομιλήσει,
βρίσκει την πόλιν άδεια, επειδή ο Ηρώδης
ήταν στην εξοχή. Κ’ η νεολαία
όλη τον ακολούθησεν εκεί να τον ακούει.
Ο σοφιστής Αλέξανδρος λοιπόν
γράφει προς τον Ηρώδη επιστολή,
και τον παρακαλεί τους Έλληνας να στείλει.
Ο δε λεπτός Ηρώδης απαντά ευθύς,
«Έρχομαι με τους Έλληνας μαζύ κ’ εγώ.»-

Πόσα παιδιά στην Αλεξάνδρεια τώρα,
στην Αντιόχεια, ή στην Βηρυτό
(οι ρήτορές του οι αυριανοί που ετοιμάζει ο ελληνισμός),
όταν μαζεύονται στα εκλεκτά τραπέζια
που πότε η ομιλία είναι για τα ωραία σοφιστικά,
και πότε για τα ερωτικά των τα εξαίσια,
έξαφν’ αφηρημένα σιωπούν.
Άγγιχτα τα ποτήρια αφίνουνε κοντά των,
και συλλογίζονται την τύχη του Ηρώδη –
ποιος άλλος σοφιστής τ’ αξιώθηκεν αυτά; –
κατά που θέλει και κατά που κάμνει
οι Έλληνες (οι Έλληνες!) να τον ακολουθούν,
μήτε να κρίνουν ή να συζητούν,
μήτε να εκλέγουν πια, ν’ ακολουθούνε μόνο.

Η προσέγγιση

Το ποίημα γράφτηκε από τον Αλεξανδρινό ποιητή το 1912. Αναφέρεται σε ιστορικό πρόσωπο. Τον Ηρώδη τον Αττικό, διάσημο σοφιστή και φιλόσοφο του 2ου μ.Χ. αιώνα. Ήταν τόσο σπουδαίος ρήτορας και φιλόσοφος, ώστε συγκέντρωνε γύρω του όλους τους Έλληνες,  που τον άκουγαν έκθαμβοι και τον ακολουθούσαν υπνωτισμένοι. Ακόμη και όταν μιλούσε και δίδασκε τους νέους, ξεχνούσαν και φαγητό και ποτό. Χόρταιναν και μόνον να τον ακούνε.  Όταν  κάποτε έφτασε στην Αθήνα ο Κυρηναίος φιλόσοφος Αλέξανδρος από την Σελεύκεια να μιλήσει στην ελληνική νεολαία  και να διδάξει, όπως αιώνες συνέβαινε αυτό στην Αθήνα, βρήκε την πόλη άδεια από τους νεαρούς μαθητές. Αυτοί είχαν ακολουθήσει τον Ηρώδη στην εξοχή. Έστειλε λοιπόν μήνυμα στον Αττικό και του ζητούσε να στείλει τους νέους πίσω στην Αθήνα, γιατί μόνον αυτός μπορούσε να τους το ζητήσει  και αυτοί να υπακούσουν. Ο Ηρώδης όμως, που είχε μεγάλη αδυναμία στους νέους, γιατί ανάμεσά τους έβρισκε και ερωμένους, προτίμησε να γυρίσει μαζί τους πίσω στην πόλη των Αθηνών. Για την ακρίβεια, ανακοίνωσε ότι την επομένη θα επέστρεφε στην Αθήνα, βέβαιος ότι όλοι οι νέοι θα τον ακολουθήσουν ασυζητητί.

Ο καβάφης ξεκινά το ποίημά του με ένα θαυμαστικό για την δόξα του Αττικού πλατωνιστή σοφιστή και τελειώνει με ένα ηχηρό θαυμαστικό, καθόλου τιμητικό για τους Έλληνες, που ακολουθούν τυφλά και άκριτα, όποιον έχει χρήμα, ξέρει να είναι γοητευτικός με τον λόγο του και να τους γοητεύει με τις πράξεις του.

Αυτός ήταν ο Ηρώδης ο Αττικός για τους Έλληνες νεαρούς και όχι μόνον μαθητές του. Τον θαύμαζαν, τον πίστευαν, τον λάτρευαν, χωρίς να να φέρνουν αντιρρήσεις σε ό,τι έλεγε, σε ό,τι πρότεινε, σε ότι υποστήριζε. Τον ακολουθούσαν τυφλά σαν τα μικρά σκυλάκια που ακολουθούν το αφεντικό τους. Ποιοι; Οι Έλληνες, μάλιστα, οι Έλληνες. Ο ποιητής επαναλαμβάνει δις την εθνότητα ενός λαού που γέννησε τον πολιτισμό,  για να δείξει το μέγεθος της κατάντιας των Ελλήνων. Αυτοί που εκπολίτισαν όλον τον κόσμο και δίδαξαν πολιτισμό ακόμη και τους κατακτητές τους, δύο αιώνες μετά την υποδούλωσή τους στους Ρωμαίους ακολουθούσαν άκριτα όποιον τους γοήτευε, αρκούμενοι μόνον να τον θαυμάζουν για τα πλούτη και τα οφίκιά του στην εξουσία.

Πρέπει όμως να γνωρίσουμε τον Ηρώδη τον Αττικό.

Το πλήρες όνομά του ήταν  Τιβέριος Κλαύδιος Αττικός Ηρώδης. Γεννήθηκε   περ. το 101  και πέθανε το 177 μ.Χ. στον Μαραθώνα Αττικής. Διάσημος Αθηναίος σοφιστής,  εκπρόσωπος της λεγόμενης Δεύτερης Σοφιστικής. Από πολύ πλούσια οικογένεια σπούδασε κοντά στους πιο ονομαστούς φιλοσόφους και ρήτορες στην Αθήνα και τη Σμύρνη. Νέος κέρδισε την εύνοια του Αδριανού και διορίστηκε από αυτόν «διορθωτής», δηλαδή αυτοκρατορικός αντιπρόσωπος στις πόλεις της Ασίας. Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα έγινε «αγορανόμος» και «επώνυμος άρχων» της πόλεως και υπήρξε ακόμη ο πρώτος «ελλαδάρχης» των πανελληνίων αγώνων, οι οποίοι ιδρύθηκαν από τον αυτοκράτορα.

Σε ηλικία 39 ετών  ο Ηρώδης επισκέφτηκε  την Ρώμη, όπου  μύησε στα ελληνικά τους δύο θετούς γιους του νέου αυτοκράτορα Αντωνίνου του Ευσεβή, τον Μάρκο Αυρήλιο και τον Λεύκιο Βήρο. Το 143   έγινε ύπατος.  Το 145 νυμφεύθηκε σε δεύτερο γάμο  την νεαρή Ρωμαία αριστοκράτισσα Αππία Αννία Ρήγιλλα και επέστρεψε στην Αθήνα.

Στην Αθήνα ο Ηρώδης δίδαξε την ρητορική στους Αθηναίους, στους οποίο ασκούσε μεγάλη επιρροή.  Ήταν οπαδός της πλατωνικής φιλοσοφίας (ανήκει στο Μέσο Πλατωνισμό) και υποστήριζε ότι ο Πλάτων πρέπει να ερμηνεύεται μέσα από το ίδιο το έργο του και όχι από τα συγγράμματα του Αριστοτέλη. Από το πλούσιος συγγραφικό του έργο  σώζεται  ένας συμβουλευτικός λόγος με το όνομά του, Περί πολιτείας, αλλά δεν θεωρείται γνήσιος.

Ο Ηρώδης έγινε κυρίως δημοφιλής, διότι διέθεσε χρήματα  για την ανέγερση διαφόρων δημοσίων οικοδομημάτων. Έτσι στην Αλεξάνδρεια της Τρωάδας ο Ηρώδης έκτισε ένα πολυδάπανο υδραγωγείο. Επίσης έκτισε ωδείο στην Κόρινθο, διακόσμησε με αγάλματα το ιερό του Ισθμίου Ποσειδώνος, ανήγειρε μνημειώδες υδραγωγείο και Νυμφαίο στην Ολυμπία, στάδιο στους Δελφούς, ιαματικά λουτρά στις Θερμοπύλες.  Ιδιαίτερα ευεργετικός υπήρξε και προς τους Αθηναίους. Δείγματα της γενναιοδωρίας του στην πόλη τους είναι το Παναθηναϊκό στάδιο και το ομώνυμο Ωδείο, σε ανάμνηση της γυναίκας του Ρήγιλλας, η οποία πέθανε το 160. Φιλοδοξία ανεκπλήρωτη έμεινε γι αυτόν η  διάνοιξη του ισθμού της Κορίνθου.

Τον Ηρώδη αποξένωσε  από τους Αθηναίους ο υπεροπτικός και σαρκαστικός χαρακτήρας του. Έτσι ζούσε αποτραβηγμένος με λίγους φίλους στον Μαραθώνα ή στην Κηφισιά.  Μόνο μετά το θάνατό του οι Αθηναίοι θυμήθηκαν τις ευεργεσίες του και τον έθαψαν με μεγάλη συγκίνηση στο στάδιο που είχε κατασκευάσει γι’ αυτούς.

ΟΙ ΜΑΓΚΕΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΙΑ, ΤΟΥΣ ΠΑΤΗΣΕ ΤΟ ΤΡΕΝΟ.

Ο φίλος μου Σταμάτης Μούντριχας έκανε  πάλι το θαύμα του. Έγραψε ένα υπέροχο και πολύ σοφό και πολύ αληθινό άρθρο. Επειδή με εκφράζει, και όχι μόνον εμένα αλλά και πολύ κόσμο, το αναρτώ, για να έχουμε την ευκαιρία να το διαβάσουμε και να το ξαναδιαβάσουμε με προσοχή και να ωφεληθούμε. Οίκοθεν νοείται ότι δεν πρόσθεσα ούτε αφαίρεσα κάτι. Άλλωστε ο Σταμάτης εκτός από τα πανεπιστημιακά  γνωρίζει και τα πραγματικά γράμματα. 

Ομολογώ, βλέποντας την εξέλιξη της κοινωνίας, ότι δεν συγκαταλέγομαι στους μοντέρνους ανθρώπους, με τα πρότυπα και τα χαρακτηριστικά που εδώ και χρόνια, με όλα τα μέσα προωθούνται.
Παραμένω – και επιθυμώ να παραμένω- ένας άνθρωπος με τα χαρακτηριστικά της φυλής μου, από την εν γένει παρουσία μου, μέχρι την συμπεριφορά που πηγάζει από τις πατροπαράδοτες αξίες, που έδιναν ταυτότητα και διαβατήριο στον Έλληνα.
Δεν είμαι ρατσιστής, κάθε λαός έχει την δική του αξία , την οποία και σέβομαι, πλην όμως νοιώθω καλά και υπερηφανεύομαι για την δική μου και δεν μ΄αρέσει να μαϊμουδίζω.
Αυτό το καλούπι με το οποίο επιχειρούν να κατασκευάσουν ένα πανομοιότυπο εξωτερικά, εσωτερικά και διανοητικά, δείγμα ανθρώπου, είναι μια άρρωστη καπιταλιστική φιλοδοξία, που θέλει τους νέους ανθρώπους, εξαρτήματα μιας παγκόσμιας μηχανής, που παράγει χρήμα για τους λίγους, που επιθυμούν να διαφεντεύουν τον πλανήτη.
Για κάποιους, η εξωτερική εμφάνιση, μπορεί να είναι θέμα άνευ σημασίας, αλλά για άλλους παίζει ρόλο η ομοιομορφία του στρατού τους.
Αυτά τα κοντοκουρεμένα παλληκάρια, με τα ξυρισμένα πόδια, στήθη και μασχάλες, με τα τατουάζ και τα βγαλμένα φρύδια, μάλλον έχουν ήδη δηλώσει κατάταξη.
Στα πανεπιστήμια, κυρίως του εξωτερικού και στα κολέγια παράγεται ένα είδος οικονομικού κίλερ, που το βλέπεις στο μάτι τους που γυαλίζει, στα ρουθούνια τους που οσμίζονται το χρήμα για λογαριασμό της εταιρίας που εργάζονται, στην γλώσσα του σώματος που φωνάζει από μακριά » αν δεν ακολουθήσεις τους κανόνες, θα σε λιώσω». Αυτό σήμερα το λένε «λαμπρές σπουδές».
Έννοιες όπως, φιλότιμο, αλληλεγγύη, » λόγω τιμής», έλεος, δεν έχουν θέση στην σύγχρονη κοινωνία, αλλά χωρίς αυτές το χαρακτηριστικό γνώρισμα της Ελληνικής φυλής, πάει περίπατο.
Αυτά που λένε μειονεκτήματα της φυλής, το Μεσογειακό ταπεραμέντο, ο παρορμητισμός, το «δεν χάθηκε ο κόσμος», μέχρι και η διασκέδαση και ο » δυο ώρες καφέ, με τους φίλους» , εμένα με κάνουν χαρούμενο και καθόλου δεν θέλω να μοιάσω με αυτούς που νομίζουν ότι ο άνθρωπος ζει για να δουλεύει και δεν δουλεύει για να ζει.
Όλη αυτή η ανελέητη κούρσα πίσω από τα οικονομικά μεγέθη, που καμία σχέση δεν έχουν με την ποιότητα ζωής, ακόμη και για τους κατέχοντες, αυξάνει καθημερινά το πελατολόγιο των ψυχολόγων, ψυχοθεραπευτών, ψυχιάτρων και όσων ασχολούνται με τις άρρωστες ψυχές.
Γι΄αυτό το σύστημα, δεν αρκούν τα παραδοσιακά ,πιστά σκυλιά με τα προτερήματα και τα μειονεκτήματα τους. Χρειάζονται πιτ-μπουλ κι αφού αυτή η ράτσα δεν υπάρχει στην φύση, θα την κατασκευάσουν.
Έτσι, για λόγους οικονομίας και της ανάγκης ζωνών επιρροών, η παγκόσμια κοινότητα καταργεί την ιστορία και ο Μέγας Αλέξανδρος, μεταμορφώνεται σε Σλάβο, αλλάζοντας ιθαγένεια, ζητώντας πολιτικό άσυλο στα Σκόπια.

Αρχίλοχος ο Πάριος, χρημάτων ἄελπτον

Απόσπασμα του ποιήματος

χρημάτων ἄελπτον οὐδέν ἐστιν οὐδ’ ἀπώμοτον

οὐδέ θαυμάσιον, ἐπειδή  Ζεύς πατήρ Ὀλυμπίων

ἐκ μεσαμβρίης ἔθηκε νύκτ’,  ἀποκρύψας φάος

ἡλίου λάμποντος, λυγρόν δ’ ἦλθ’ ἐπ’ ἀνθρώπους δέος.

ἐκ δέ τοῦ καί πιστά πάντα κἀπίελπτα γίνεται

ἀνδράσιν· μηδείς ἔθ’ ὑμέων εἰσορέων θαυμαζέτω

μηδ’ ἐάν δελφῖσι θῆρες ἀνταμείψωνται νομόν

ἐνάλιον, καί σφιν θαλάσσης ἠχέεντα κύματα

φίλτερ’ ἠπείρου γένηται, τοῖσι δ’ ὑλέειν ὄρος.

 

1η απόδοση: Ηλίας Βουτιερίδης

Κανένα πράγμ’ ανέλπιστο δεν είναι, ούτε αν κανένας

κάνει όρκο ότι δεν έγινε, μηδέ παράξενο είναι,

μια κι’ ο πατέρας των θεών, ο Δίας, στο μεσημέρι

έφερε νύχτα, αφού έκρυψε το φως του λαμπερού ήλιου.

Και τους ανθρώπους έπιασεν ο κρύος φόβος· όλα

γίνονται τώρα πιστευτά κι’ όλα να τα παντέχουν

οι άνθρωποι· και κανένας σας να μη θαυμάζει, αν βλέπει

πως τα θεριά θαλασσινή μονιά με τα δελφίνια

άλλαξαν και τα κύματα τα βροντερά τούς γίναν

πιο αγαπημένα απ’ τη στεριά, κι’ ότι και το βουνό είναι

γλυκό για τα δελφίνια.

2η απόδοση:  Γ. Δάλλας

Θαύματα ανέλπιστα μην ορκιστείς δε γίνονται,

αφού κι ο Δίας, των Ολυμπίων πατέρας, μέρα μεσημέρι

τη νύχτα του άπλωσε, του ήλιου τη λάμψη κρύβοντας.

Ψιλή τρεμούλα τους ανθρώπους πέρασε·

κι όλα είναι τώρα πιστευτά, μην πεις ανέλπιστα

κι ούτε κανένας να σαστίσει, αν δει δελφίνια

ν’ αλλάζουν την υγρή τους κατοικία με τ’ άγρια ζώα,

αυτά ποθώντας τα ηχερά θαλάσσια κύματα,

αντί για τη στεριά κ’ εκείνα, τα βουνίσια δάση.

 

Προσέγγιση

Θυμάμαι, όταν δίδασκα στους έφηβους νέους μας  τα ελληνικά γράμματα στα ελληνικά Γυμνάσια και Λύκεια δεν έχανα την ευκαιρία να υποστηρίζω πως αφού ο άνθρωπος πάτησε στο φεγγάρι και ξεκίνησε ταξίδι για μακρινότερα άστρα, ο άνθρωπος όλα μπορεί να τα κάνει. Αρκεί να μην φοβάται και να θυμάται πάντα το ελληνικό ρηθέν: δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν θέλω. Και όποιος θέλει, μπορεί.

Ο λυρικός Αρχίλοχος με αφορμή μια έκλειψη ηλίου που έγινε στην εποχή του και ο Δίας  έκανε την ημέρα νύκτα, υποστηρίζει με το ποίημά του αυτό πως για τους θεούς τίποτε δεν είναι αδύνατον. Και οι άνθρωποι πρέπει να το πιστέψουν αυτό. Όλα μπορούν να τα πετύχουν οι θεοί.  Και να μην φανεί σε κανέναν παράξενο αν δει τα δελφίνια να ανεβαίνουν να ζήσουν στα βουνά και τα θηρία να κατεβαίνουν να ζήσουν στην θάλασσα. Γιατί είναι θέλημα των θεών.

Παράλληλα όμως με το θέλημα του Θεού, υπάρχει και το θέλημα του ανθρώπου, που οφείλει να μην το παραβλέπει.

Οι άνθρωποι  πιστεύουν ότι πολλά πράγματα είναι αδύνατον αν γίνουν.  Και δεν είναι λίγες οι φορές που παίρνουν  όρκο  γι αυτό.  Λογικό φαίνεται, γιατί οι άνθρωποι δεν είναι θεοί. Δεν έχουν ούτε τις ικανότητες ούτε τις δυνάμεις των θεών. Οι άνθρωποι είναι ανασφαλείς, φοβούνται τον θάνατο και αισθάνονται μικροί μπροστά σε αυτό που λέμε ζωή. Το να υποστηρίζει λοιπόν ο καθένας ότι  αυτό ή το άλλο δεν γίνεται και μάλιστα  με τρόπο απόλυτο, συμβαίνει βέβαια και μάλιστα επικρατεί στην ανθρώπινη αντίληψη, ταυτόχρονα όμως σημαίνει πως φυλακίζεται μέσα στους φόβους και τις ανασφάλειές του. Με συνέπεια να αρνείται τους θεούς και την παντοδυναμία τους. Άρα δεν πιστεύει στα θαύματα. Όμως η ζωή από μόνη της είναι ένα θαύμα, γιατί είναι ένα και μοναδικό ταξίδι όμορφο που προσφέρει  γνώσεις και εμπειρίες. Αφού ο κάθε άνθρωπος αγαπά την ζωή, και την αγαπά σίγουρα, δεν πρέπει να την φοβάται. Οφείλει να την αντιμετωπίζει παλικαρίσια, να την παλεύει και να την κερδίζει. Γιατί τι νόημα έχει, αν ο θνητός  φυλακισμένος στις ανασφάλειές του  συρρικνώνεται,  γίνεται μικρότερος,  χάνεται στο τίποτε. Αυτό δεν είναι ζωή. Είναι μαρτύριο.

Όσον αφορά αυτό που είπαμε, θαύμα, πρέπει να θυμίσουμε ότι δεν είναι λίγες οι φορές που έγιναν πράγματα μεγάλα και θαυμαστά από ανθρώπους.  Και ο άνθρωπος, αν δεν είχε την δύναμη του θεού, δεν θα έκανε τα μεγάλα του έργα, που τελικά του χάρισαν μια ποιοτική και δημιουργική ζωή και βέβαια και την αθανασία.

Γιατί έτσι κερδίζεται η αθανασία. Μέσα από την δράση και την δημιουργία. Γεγονός που προϋποθέτει ρίσκο, τόλμη, προσπάθεια, μάχη, κονταροχτύπημα. Μόνον έτσι μπορεί ο άνθρωπος να ελπίζει στα πάντα.

 

 

Γιώργος Σεφέρης: “Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή”

Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη κατά την τελετή παραλαβής του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας, 11 Δεκεμβρίου 1963

Είναι πολλά τα χρόνια που άνθρωποι εντός και εκτός των συνόρων,  σαν αναίσχυντοι αργυραμοιβοί  παίζουν στα ζάρια την Ελλάδα μας. Μας προσβάλλουν και αμφισβητούν την ιστορία  και τον πολιτισμό μας, αυτοί που δεν είχαν πολιτισμό και δεν θα είχαν πού να σταθούν πολιτιστικά, αν δεν υπήρχε η Ελλάδα. Μας θεωρούν  σαρίδια, ένα περιττό βάρος, από το οποίο όλοι θέλουν να απαλλαγούν, αλλά δεν ξέρουν ακόμα πώς.
Ε, λοιπόν, η Ελλάδα δεν είναι για πέταμα.
Δεν είμαστε οι Έλληνες διεφθαρμένοι και τεμπέληδες, όπως υποστηρίζουν, αφότου  κάποιοι από μέσα τούς άνοιξαν το στόμα. Ο ΓΑΠ δεν ήταν αυτός που  υποστήριξε διεθνώς πως κυβερνούσε μια χώρα με τους πιο διεφθαρμένους ανθρώπους; Ένας φτωχός λαός, γιατί έτσι το απεφάσισαν, είμασταν που γνώρισε την αφθονία και παρασύρθηκε, γιατί νόμισε πως θα κρατήσει για πάντα. Πίστεψε και στα «ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα» κάποιων αδίστακτων πολιτικάντηδων. Για την ακρίβεια ίσως στην Ελλάδα υπάρχουν λιγότεροι διεφθαρμένοι και τεμπέληδες απ’ ότι σε πολλές άλλες χώρες.
Και τώρα ήρθε η ώρα του λογαριασμού. Είναι μια δύσκολη ώρα, αλλά δεν ήρθε το τέλος. Και όπως υποστήριξε γνωστός και φιλόπατρις δημοσιογράφος, Ευτυχώς ακόμη,
στην Ελλάδα το 15% του πληθυσμού  δεν ζει με κουπόνια.
Στην Ελλάδα, κάθε ελληνόπουλο έχει δωρεάν πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο.
Στην Ελλάδα υπάρχει και λειτουργεί σύστημα υγείας.
Η Ελλάδα είναι κράτος με μεγάλη περιουσία. Άλλα κράτη δεν έχουν τίποτα. Αυτήν βλέπουν και ξερογλύφονται.
Στην Ελλάδα οι γονείς βοηθάνε τα παιδιά τους και εκείνα τους γονείς τους.
Η Ελλάδα δεν ήταν απούσα από καμιά μεγάλη μάχη για την ελευθερία. Και έδινε το είναι της, όταν οι άλλοι είχαν ήδη παραδώσει και την ψυχή και το πνεύμα.
Η Ελλάδα έχει μέλλον, γιατί στην μακραίωνη ιστορία της τίποτε δεν την σκότωσε, από τα μύρια όσα προσπάθησαν. Αντίθετα την έκαναν πιο δυνατή. Κάθε χτύπημα  αντί να την αφανίσει, την ανάσταινε!
Ας θυμηθούμε το κείμενο που ακολουθεί και έγραψε για την ανθρωπότητα ο νομπελίστας ποιητής μας.
“Ἀνήκω σέ µία χώρα µικρή.
Ἕνα πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, πού δέν ἔχει ἄλλο ἀγαθό παρά τόν ἀγώνα τοῦ λαοῦ, τήν θάλασσα, καί τό φῶς τοῦ ἥλιου.
Εἶναι µικρός ὁ τόπος µας, ἀλλά ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καί τό πράγµα πού τήν χαρακτηρίζει εἶναι ὅτι µᾶς παραδόθηκε χωρίς διακοπή.
Ἡ ἑλληνική γλῶσσα δέν ἔπαψε ποτέ της νά µιλιέται. Δέχτηκε τίς ἀλλοιώσεις πού δέχεται καθετί ζωντανό, ἀλλά δέν παρουσιάζει κανένα χάσµα.
Ἄλλο χαρακτηριστικό αὐτῆς τῆς παράδοσης εἶναι ἡ ἀγάπη της γιά τήν ἀνθρωπιά, κανόνας της εἶναι ἡ δικαιοσύνη.
Στήν ἀρχαία τραγωδία, τήν ὀργανωµένη µέ τόση ἀκρίβεια, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ξεπερνᾶ τό µέτρο, πρέπει νά τιµωρηθεῖ ἀπά τίς Ἐρινύες.
Ὅσο γιά µένα συγκινοῦµαι παρατηρώντας πώς ἡ συνείδηση τῆς δικαιοσύνης εἶχε τόσο πολύ διαποτίσει τήν ἑλληνική ψυχή, ὥστε νά γίνει κανόνας τοῦ φυσικοῦ κόσµου.
Καί ἕνας ἀπό τούς διδασκάλους µου, τῶν ἀρχῶν τοῦ περασµένου αἰώνα, γράφει: «… θά χαθοῦµε γιατί ἀδικήσαµε …».
Αὐτός ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἀγράµµατος. Εἶχε µάθει νά γράφει στά τριάντα πέντε χρόνια τῆς ἡλικίας του. (Πρόκειται για τον Μακρυγιάννη και τα Απομνημονεύματά του).
Ἀλλά στήν Ἑλλάδα τῶν ἡµερῶν µας, ἡ προφορική παράδοση πηγαίνει µακριά στά περασµένα ὅσο καί ἡ γραπτή.
Τό ἴδιο καί ἡ ποίηση.
Εἶναι γιά µένα σηµαντικό τό γεγονός ὅτι ἡ Σουηδία θέλησε νά τιµήσει καί τούτη τήν ποίηση καί ὅλη την ποίηση γενικά, ἀκόµη καί ὅταν ἀναβρύζει ἀνάµεσα σ’ἕνα λαό περιορισµένο. Γιατί πιστεύω πώς τοῦτος ὁ σύγχρονος κόσµος ὅπου ζοῦµε, ὁ τυραννισµένος ἀπό τόν φόβο καί τηνν ἀνησυχία, τήν χρειάζεται τήν ποίηση.
Ἡ ποίηση ἔχει τίς ρίζες της στήν ἀνθρώπινη ἀνάσα – καί τί θά γινόµασταν ἂν ἡ πνοή µας λιγόστευε;
Εἶναι µία πράξη ἐµπιστοσύνης – κι ἕνας Θεός τό ξέρει ἂν τά δεινά µας δέν τά χρωστᾶµε στήν στέρηση ἐµπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τόν περασµένο χρόνο γύρω ἀπό τοῦτο τό τραπέζι, τήν πολύ µεγάλη διαφορά ἀνάµεσα στίς ἀνακαλύψεις τῆς σύγχρονης ἐπιστήµης καί στήν λογοτεχνία.
Παρατήρησαν πώς ἀνάµεσα σ’ ἕνα ἀρχαῖο ἑλληνικό δράµα καί ἕνα σηµερινό, ἡ διαφορά εἶναι λίγη. Ναί, ἡ συµπεριφορά τοῦ ἀνθρώπου δέν µοιάζει νὰἔχει ἀλλάξει βασικά. Καί πρέπει νά προσθέσω πώς νιώθει πάντα τήν ἀνάγκη ν’ ἀκούσει τούτη τήν ἀνθρώπινη φωνή πού ὀνοµάζουµε ποίηση.  Αὐτή  ἡ φωνή πού κινδυνεύει νά σβήσει κάθε στιγµή ἀπό στέρηση ἀγάπης καί ὁλοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγηµένη, ξέρει πού νά ’βρει καταφύγιο, ἀπαρνηµένη, ἔχει τό ἔνστικτο νά πάει νά ριζώσει στούς πιό ἀπροσδόκητους τόπους. Γι’ αὐτήν δέν ὑπάρχουν µεγάλα καί µικρά µέρη τοῦ κόσµου. Τό βασίλειό της εἶναι στίς καρδιές ὅλων τῶν ἀνθρώπων τῆς γῆς. Ἔχει την χάρη ν’ ἀποφεύγει πάντα τήν συνήθεια, αὐτή την βιοµηχανία.
Χρωστῶ τήν εὐγνωµοσύνη µου στήν Σουηδικὴ Ἀκαδηµία πού ἔνιωσε αὐτά τά πράγµατα, πού ἔνιωσε πώς οἱ γλῶσσες, οἱ λεγόµενες περιορισµένης χρήσης, δέν πρέπει νά καταντοῦν φράχτες ὅπου πνίγεται ὁ παλµός τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς, πού ἔγινε ἕνας Ἄρειος Πάγος ἱκανός νά κρίνει µέ ἀλήθεια ἐπίσηµη τήν ἄδικη µοίρα τῆς ζωῆς, γιά νά θυµηθῶ τόν Σέλλεϋ, τόν ἐµπνευστή, καθώς µᾶς λένε, τοῦ Ἀλφρέδου Νοµπέλ, αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου πού µπόρεσε νά ἐξαγοράσει τήν ἀναπόφευκτη βία µέ τήν µεγαλοσύνη τῆς καρδιᾶς του.
Σ’ αὐτόν τόν κόσµο, πού ὁλοένα στενεύει, ὁ καθένας µας χρειάζεται ὅλους τούς ἄλλους. Πρέπει ν’ ἀναζητήσουµε τόν ἄνθρωπο, ὅπου καί νά βρίσκεται.
Ὅταν στόν δρόµο τῆς Θήβας, ὁ Οἰδίπους συνάντησε τήν Σφίγγα, κι αὐτή τοῦ ἔθεσε τό αἴνιγµά της, ἡ ἀπόκρισή του ἦταν: ὁ ἄνθρωπος. Τούτη ἡ ἁπλή λέξη χάλασε τό τέρας. Ἔχουµε πολλά τέρατα νά καταστρέψουµε.

Ἂς συλλογιστοῦµε τήν ἀπόκριση τοῦ Οἰδίποδα.»

Ας συλλογιστούμε με την σειρά μας τα σημαντικά λόγια ενός μεγάλου μας ποιητή.