Τελχίνες, οι ιεροί τεχνίτες

Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, οι Τελχίνες άλλοτε αναφέρονται ως θνητοί μυθικοί δαίμονες και άλλοτε ως αθάνατοι.  H επικρατέστερη άποψη μας παραδίδει  ότι από την ένωση της Γαίας και του Πόντου γεννήθηκαν εννέα όντα.  Τα όντα αυτά ονομάστηκαν Τελχίνες. Το όνομά τους ετυμολογείται  από το ρήμα θέλγω, κατ’ άλλους  επειδή,  όταν περιήλθαν στην δυσμένεια του Δία,  επιχείρησαν να κολακέψουν τους θεούς, ώστε να σώσουν το τομάρι τους, κατ’ άλλους  επειδή πίστευαν πως ήταν απόστολοι των αρχαίων μυστηρίων και επιζητούσαν  να προσελκύσουν  άτομα προς μύηση. Οι Τελχίνες,  σύμφωνα με τον Καλλίμαχο, διακρίνονταν με  τις ιδιότητες του γόη, του μάγου, του πανούργου, του φαρμακέως κλπ, αλλά κυρίως  του βάσκανου. Μάλιστα είχαν τόσο ‘‘κακό μάτι’’ που είχε βγει κι η παροιμία: «Τελχίνος ην βασκαίνων βαρύτερος». Τους θεωρούσαν  άριστους γνώστες της μεταλλουργίας, ώστε να υποστηρίζουν ότι ήσαν  δάσκαλοι του Ηφαίστου. ίσως επειδή σύμφωνα με άλλες  παραδόσεις οι Τελχίνες ήσαν σπουδαίοι τεχνίτες και εφευρέτες που είχαν ανακαλύψει διάφορα μέταλλα, όπως τον χαλκό και τον σίδηρο, και είχαν επινοήσει πολλά εργαλεία για την τέχνη τους, που, όταν τα χρησιμοποιούσαν,  έδιναν την εντύπωση πως τους έλειπαν τα άκρα. Πίστευαν ακόμη οι άνθρωποι πως οι Τελχίνες  δίδαξαν στους ανθρώπους την πρώιμη μεταλλουργία και την εξόρυξη των μετάλλων. Ως προς την εμφάνισή τους, λέγεται πως είχαν κεφάλι σκύλου, σώμα ψαριού, χέρια φώκιας  και πόδια χήνας ή πάπιας.

Οι Τελχίνες αρχικά ζούσαν στην Κρήτη. Κατά την θητεία τους στην Κρήτη ταυτίζονται με τους Κουρήτες, τους Κορύβαντες, τους Ιδαίους Δάκτυλους. Κάποια στιγμή μετακινήθηκαν προς την Κύπρο και την Ρόδο. Με την εγκατάσταση τους στην Ρόδο ίδρυσαν τις πόλεις Κάμιρο, Ιαλυσό και Λίνδο. Οι πόλεις αυτές  σχηματίζουν ορθογώνιο τρίγωνο με ορθή γωνία την Κάμιρο. Λέγεται ακόμη πως πιθανόν στην περιοχή αυτή να εισήχθη τότε  από τους Τελχίνες η λατρεία του Ποσειδώνα.  Όταν η Ρέα γέννησε τον Ποσειδώνα, όπως έκανε και με τον Δία,  τον εμπιστεύτηκε στους Τελχίνες και στην Καφείρα. Αυτός είναι ένας λόγος για να  θεωρούνται οι Τελχίνες   ως οι αρχέγονοι Κάβειροι, αφού η Καφείρα που τους βοήθησε να αναθρέψουν τον Ποσειδώνα,  συνδέεται με την Καβείρα, μητέρα των Καβείρων.   Με αυτό το τελευταίο επιβεβαιώνεται  πως  οι Τελχίνες έχουν σχέση με τη λατρεία της γης, η οποία  συνδέεται με τη λατρεία της σελήνης.

Όταν ενηλικιώθηκε ο Ποσειδώνας οι Τελχίνες τον πάντρεψαν με την αδελφή τους την Αλία και του έδωσαν ως δώρο γάμου την τρίαινα. Η  τρίαινα, είναι ιερατικό σύμβολο, συμβολίζει  την τριαδική θεότητα. Όταν ο θεός Ποσειδών κρατάει στιβαρά το κοντάρι της τρίαινας, ελέγχει το εν, το οποίο βέβαια εκδηλώνεται δια της τριάδος, όπως συμβολίζουν οι τρεις αιχμές. Ως γνωστόν,  σύμφωνα με τον Ερμή τον Τρισμέγιστο, δια της τριάδος υφίσταται ο κόσμος. Με την Αλία ο Ποσειδώνας  απέκτησε έξι γιους και μία κόρη την Ρόδη. Η Ρόδη  αργότερα παντρεύτηκε τον θεό Ήλιο. Κατά την μυθολογία οι Τελχίνες εκδιώχτηκαν από την Ρόδο από τους Ηλιάδες, τους απογόνους της Ρόδης και του Ήλιου. Ως φαίνεται,  ακολούθησαν   τότε τον Διόνυσο στην εκστρατεία του στην Ινδία.  Το ότι πράγματι πήγαν εκεί,  πιστοποιείται από το γεγονός ότι ο ινδός θεός Σίβα έχει για σύμβολό του την τρίαινα. Άλλες  πηγές όμως θέλουν να έχει εκδιώξει από την Ρόδο τους Τελχίνες ο Φορωνέας, ο οποίος είχε μυηθεί στις τέχνες των Τελχίνων και τις δίδαξε με την σειρά του στους υπόλοιπους ανθρώπους.

Οι Τελχίνες αναφέρονται ακόμη ότι κατασκεύασαν την άρπη, δηλαδή το οδοντωτό δρεπάνι με το οποίο ο Κρόνος ευνούχισε τον πατέρα του Ουρανό. Βοηθούσαν επίσης την Αρτέμιδα στο κυνήγι και μάλιστα της είχαν φτιάξει και δωρίσει τα τόξα και την φαρέτρα της.  Επίσης, είχαν δημιουργήσει σπουδαία χυτά αγάλματα πολλών θεών, όπως της Αθηνάς, του Απόλλωνα, της Ήρας, των Νυμφών στις πόλεις της Ρόδου, καθώς και διαφόρων μαγικών σκευών

Όταν ο Ζευς έγινε κυρίαρχος του κόσμου, οι Τελχίνες περιέπεσαν στην δυσμένειά του, όπως είπαμε, είτε επειδή στην  τιτανομαχία  ήσαν σύμμαχοι του Κρόνου είτε επειδή μόλυναν με θειάφι τα νερά του Στύγα ποταμού και  έβλαπταν γενικώς το περιβάλλον. Γι αυτό ο Ζευς αποφάσισε να τους εξολοθρεύσει  με κατακλυσμό. Όμως οι Τελχίνες το προαισθάνθηκαν και άλλοι από αυτούς μετέβησαν στην Σικυώνα, άλλοι στον Ορχομενό, άλλοι στην Δωδώνη,  όπου τελικά πνίγηκαν από τα συνεχώς αυξανόμενα ύδατα, ενώ άλλοι πέρασαν στην περιοχή της Λυκίας, όπου τους εξολόθρευσε ο Απόλλωνας είτε με τα βέλη του είτε τους κατασπάραξε έχοντας λάβει μορφή λύκου. Ο Απόλλωνας είναι εκείνη η δύναμη που επιτηρεί και διασφαλίζει την συμπαντική αρμονία. Έτσι όταν ο Απόλλωνας εξολοθρεύει τους Τελχίνες αποκαθιστά την αρμονία, την οποίαν οι δαίμονες αυτοί  έχουν διαταράξει καταστρέφοντας το περιβάλλον, μολύνοντας  με θειάφι τα νερά της Στυγός και  ξεραίνοντας  φυτά και ποτάμια. Γενικά φαίνεται ότι ενέπνεαν φόβο με την παρουσία τους, αφού θεοί και άνθρωποι ισχυρίζονταν  ότι  οι δαίμονες Τελχίνες είχαν τη δύναμη να πεθάνουν άνθρωπο ματιάζοντάς τον.

Ο αρχαιότερος κατακλυσμός που είναι καταγραμμένος στην ιστορία είναι του Ωγύγη  και οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα σε  κάποια αλλαγή στον πλανήτη Αφροδίτη. Ο κατακλυσμός του Ωγύγη χρονολογείται από το 12.500 ως το 15.000 π.Χ.  Φαίνεται λοιπόν πως αυτός είναι ο κατακλυσμός που έπληξε τους Τελχίνες, αφού και με την παλαιότητά τους ταιριάζει, αλλά  και με κάποια συμπαντική καταστροφή που διατάραξε την συμπαντική αρμονία, έτσι ώστε να επέμβει ο επιτηρητής της Απόλλων.

Μια άλλη παράδοση σχετικά με τους Τελχίνες αναφέρει ότι οι  δαίμονες αυτοί   τελικά  οδηγήθηκαν στον Άδη και, όπως μας αποκαλύπτει ο Στησίχορος,  ταυτίστηκαν  με τις Κήρες. Η ταύτιση των Τελχίνων με τις Κήρες υποδηλώνει την υποβάθμισή τους στο επίπεδο των κακών χθόνιων πνευμάτων και των θαλάσσιων δαιμόνων, γεγονός που συμφωνούσε με τις ιδιότητες του μάγου, του γόη, του βάσκανου που κατείχαν.

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s