Το Κυριακόν Σχολείον Εργατριών

Σήμερα για τα κορίτσια η πρόσβαση στα σχολικά δίκτυα, γενικά στην μόρφωση και σε κάθε άλλον τομέα της κοινωνίας θεωρείται πολύ φυσιολογικό γεγονός και εν πολλοίς απαραίτητο. Οι γονείς όλων των κοινωνικών τάξεων δεν ξεχωρίζουν τα αγόρια από τα κορίτσια. Ό,τι είναι σημαντικό για τα αγόρια,το ίδιο σημαντικό θεωρείται και για τα κορίτσια, αρκεί να το θελήσουν. Πολλές φορές μάλιστα και χωρίς να το θελήσουν. Η επιτυχία σε κάποια ανώτατη σχολή τόσο για το αγόρι όσο και για το κορίτσι θεωρείται ευκαιρία για καύχημα για τους γονείς. Τα πράγματα όμως δεν ήσαν πάντοτε έτσι, ιδιαίτερα για τα κορίτσια και ιδιαίτερα για τα κορίτσια των λαϊκών τάξεων.

Στην Αθήνα του 1911 η μόρφωση της γυναίκας ήταν προνόμιο λίγο πλουσίων κοριτσιών. Τα ποσοστά αναλφαβητισμού στο φύλο των γυναικών άγγιζαν το 98%. Γρήγορα όμως και κάτω από τα κηρύγματα των πρώτων σοσιαλιστικών ιδεών περί ισότητας και δικαιοσύνης ανάμεσα στους ανθρώπους, άρχισε να γίνεται και αίτημα των εργαζόμενων τάξεων η μόρφωση των γυναικών, ώστε ισότιμα να σταθούν στο πλευρό των ανδρών και στην αντιμετώπιση των κοινωνικών αγώνων.

Ως αντίδραση λοιπόν στην αντίληψη, που ήθελε τη γυναίκα «χανούμισσα» μέσα στο σπίτι ή αντικείμενο εκμετάλλευσης στη δουλειά, ιδρύθηκε στην Αθήνα το «Κυριακόν Σχολείον Εργατριών» τον Οκτώβριο του 1911 με πρωτοβουλία του Εργατικού Κέντρου Αθηνών. Οι σκοποί του σχολείου και το αναλυτικό πρόγραμμα διδασκαλίας σχεδιάστηκε από τον Δημήτρη Γληνό. Η οργάνωση και η εφορία του σχολείου ανατέθηκε στην Αύρα Θεοδωροπούλου.

Το σχολείο λειτουργούσε κάθε Κυριακή πρωί από τις 9 ως τις 12, στο Β΄ Γυμνάσιο Αθηνών, Σόλωνος 51 και φοιτούσαν κορίτσια εργαζόμενα από 12 ετών και άνω. Η κίνηση υπέρ των εργατριών χαιρετήθηκε από την προοδευτική διανόηση με τις επαγγελίες πως ιδρύθηκε για «την διδασκαλίαν και ηθικήν και υγιεινήν διαπαιδαγώγησιν των εργατριών της πόλεως δωρεάν».  Αυτό έγραψε σε άρθρο της και  η Αγγελική Μηνιάτη, στο περιοδικό Ο Αγώνας της Γυναίκας,  τχ 16, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1982, με τον τίτλο Η Κυρία Αύρα».

Η φοίτηση στο σχολείο σχεδιάστηκε για τρία χρόνια και απέβλεπε, σύμφωνα με τον κανονισμό  στο να διδαχθεί η εργάτρια:

–         Να διαβάζη και να γράφη την κοινήν ομιλουμένη με ελεύθερη ή απλοποιημένη ορθογραφία.

–         Τις τέσσερεις πράξεις των ακεραίων και των δεκαδικών, την αναγωγή στη μονάδα, τη μέθοδο των τριών, τον τόκο.

–         Απλή λογιστική και καταστιχογραφία.

–         Στοιχεία υγιεινής.

–        Οικοκυρική.

–        Τραγούδι.

–        Ιχνογραφία (ανάλογα με τη φυσική δεξιότητα)»

Μετά την ολοκλήρωση του τριετούς αυτού κύκλου μαθημάτων, υπήρχε ακόμη ένα έτος σπουδών, κατά το οποίο οι μαθήτριες διδάσκονταν παιδοκομία και προαιρετικά τη Γαλλική γλώσσα για επαγγελματικούς σκοπούς.

Οι στόχοι του Κυριακού Σχολείου Εργατριών ήσαν:

α) να προσφέρει στις εργάτριες την μόρφωση την οποίαν στερήθηκαν ένεκα της βιοπάλης και «της μη αυστηράς εφαρμογής του άρθρου 16 του Συντάγματος περί υποχρεωτικής στοιχειώδους εκπαιδεύσεως»,

β)  να προσφέρει στις εργάτριες επαγγελματική μόρφωση και

γ) να προσφέρει ακόμη στις εργάτριες κάποιες γνώσεις  απαραίτητες για τις ίδιες ως γυναίκες και μητέρες.

Για την αποτελεσματικότητα της πνευματικής προσφοράς της σχολής επιλέχτηκε αξιόλογο διδακτικό δυναμικό και με προσοχή καθορίστηκαν τα διδασκόμενα μαθήματα, ώστε δίκαια να θεωρείται ένα «Λαϊκό Πανεπιστήμιο» για τα δεδομένα της εποχής. Την ευθύνη της οργάνωσης του Σχολείου ανέλαβε, όπως ήδη αναφέραμε η πολύ αξιόλογη για τα δεδομένα της εποχής,  Αύρα Θεοδωροπούλου, και όλη η προσπάθεια λειτουργίας του αποτελεί αντίδραση στην αδικία, που ήθελε τις γυναίκες των λαϊκών τάξεων αγράμματες και αμόρφωτες και έτσι αντικείμενο εύκολης εκμετάλλευσης.

Στο Κυριακό σχολείο  δίδαξαν: Αγγελική Κροντηρά (δασκάλα), Μ. Αμπατιέλου (απόφοιτος Αρσακείου), Λόλα Φίλτσου (καθηγήτρια του Αρσακείου), Σ. Αμπατιέλου (δασκάλα Γαλλικής), Θ. Θωμόπουλος (καθηγητής πολυτεχνείου), η Ρόζα Ιμβριώτη, φοιτήτρια τότε της Φιλοσοφικής Αθηνών  και βέβαια η Αύρα Θεοδωροπούλου.  Τα διδασκόμενα μαθήματα ήσαν: Ανάγνωση και γραφή, Αριθμητική, Υγιεινή, Ιχνογραφία, Μουσική, Οικοκυρική. Στην ανώτερη τάξη διδάσκονταν, όπως είπαμε,  Παιδοκομία και προαιρετικά η Γαλλική για λόγους επαγγελματικούς.

Το Κυριακόν Σχολείον Εργατριών λειτούργησε ως αυτόνομο μορφωτικό ίδρυμα και από τη φιλοσοφία που διείπε το σκοπό της ίδρυσής του βεβαιώνεται πως οι εμπνευστές και θεμελιωτές του ήταν άνθρωποι ευαισθητοποιημένοι στα προβλήματα των εργαζομένων γυναικών της εποχής και φορείς προοδευτικών και ριζοσπαστικών ιδεών.

Ο Δημήτρης Γληνός και η Αύρα Θεοδωροπούλου συγκαταλέγονται ανάμεσα σε αυτούς τους προοδευτικούς Έλληνες, που αντιλήφθηκαν ενωρίς την αδικία που αντιμετώπιζαν οι ευπαθείς ομάδες της ελληνικής κοινωνίας στις αρχές του 20ου αιώνα, όπως οι γυναίκες και τα παιδιά, οι εργαζόμενοι και γενικά οι λαϊκές τάξεις, και αφιέρωσαν την ζωή τους στην αποκατάσταση αυτής της κοινωνικής αδικίας. Ο Δημήτρης Γληνός κυρίως στο τομέα της εκπαίδευσης, υπήρξε εμπνευστής σημαντικών σχολικών προγραμμάτων και εκπαιδευτικών μεταρρυθμισεων, γι αυτό και θεωρείται ο μεγάλος δάσκαλος, ενώ η Αύρα Θεοδωροπούλου έδωσε την ψυχή της στον τομέα της εκπαίδευσης και της κοινωνικής ισότητας των γυναικών.

 

Advertisements

9 Σχόλια

  1. Μήπως γνωρίζετε έγκυρες πηγές για τον Κυριακόν Σχολείο Εργατριών αλλά και για την διδασκαλία της Ιμβριώτη στην εξορία..? Θα με βοηθούσε πολύ γιατί δυστυχώς έχουμε μόνο δύο από τα βιβλία σας στην βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Ρεθύμνου..

    Απάντηση

    • Posted by chryssablog on Νοέμβριος 14, 2016 at 7:43 μμ

      Στην διατριβή μου, Παιδαγωγική και εκπαιδευτική δράση της Ρόζας Ιμβριώτη, υπάρχει μια πολύ πλούσια βιβλιογραφία, που μπορεί να σας βοηθήσει. Υπάρχει κεφάλαιο που αναφέρεται στην συμμετοχή της Ιμβριώτη στο ΚΣΕ, (θα το βρείτε στα περιεχόμενα), υπάρχουν υποσημειώσεις που παραπέμπουν στην σχετική βιβλιογραφία και υπάρχει και η πλούσια βιβλιογραφία, 28 σελίδες, στο τέλος. Το ίδιο ισχύει και για την περίοδο που η Ιμβριώτη ήταν εξορία. Υπάρχει στην διατριβή μου σχετικό κεφάλαιο με τον τίτλο «Εκπαιδευτικές», υπάρχουν οι σημειώσεις που παραπέμπουν στις πηγές και υπάρχει και η βιβλιογραφία. Διατριβή μου δεν πρέπει να υπάρχει στο Ρέθυμνο. Σκέπτομαι όμως μήπως θα μπορούσατε να την βρείτε διαδικτυακά και να την ζητήσετε ή να την κατεβάσετε με κάποιο τρόπο από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, όπου υπάρχουν όλες οι διατριβές. Καλή επιτυχία στο έργο σας.

      Απάντηση

  2. Posted by chryssablog on Νοέμβριος 15, 2016 at 8:09 πμ

    Σκέφτηκα ακόμη ότι θα μπορούσατε να στείλετε κάποιον δικό σας άνθρωπο να πάρει την διατριβή ως κείμενο από το σπουδαστήριο του 5ου ορόφου της Φιλοσοφικής Αθηνών στου Ζωγράφου και να φωτοτυπήσει τα επίμαχα σημεία και να σας τα στείλει.

    Απάντηση

    • Ευχαριστώ πάρα πολύ,τις βρήκα βέβαια στο Εθνικό Κέντρο Ερευνών ευτυχώς, εκεί δεν υπάρχουν όλες οι διατριβές σας ;

      Απάντηση

  3. Posted by chryssablog on Νοέμβριος 15, 2016 at 8:56 μμ

    Πρέπει να σου πω ότι οι διατριβή μου είναι μία. Δεν θα μπορούσα να γράψω κι άλλη, είναι πολύ δύσκολο. Χαίρομαι πάντως που έγινε η δουλειά σου.

    Απάντηση

  4. Νόμισα πως το »Η Ρόζα Ιμβριώτη,της ζωής και του σχολείου» ήταν κι αυτό διατριβή σας…

    Απάντηση

  5. Posted by chryssablog on Νοέμβριος 19, 2016 at 2:58 μμ

    Η διατριβή μου είναι:Η παιδαγωγική και εκπαιδευτική δράση της Ρόζας Ιμβριώτη. Από το υλικό αυτό προέκυψε μετά από δέκα χρόνια το βιβλίο. Αλλά, αν σε ενδιαφέρει, έχω γράψει και άλλα βιβλία, με τελευταίο το Συνομιλώντας με την ποίηση, εκδ ήτορ. Υπάρχει το βιογραφικό μου, όπου παρατίθενται και οι τίτλοι των βιβλίων μου.
    Σε ευχαριστώ.

    Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s