Αστική τάξη και Ελ. Βενιζέλος

Τα δραματικά γεγονότα, που συγκλόνισαν την Ελλάδα κατά την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα, (ανάλγητη και ληστρική φορολόγηση του λαού, πτώχευση του 1893, σταφιδικό πρόβλημα, τα γεγονότα στα μεταλλεία Λαυρίου, επανάσταση της Κρήτης 1896, Ελληνοτουρκικός πόλεμος και ήττα 1897, Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος), βάθυναν το χάσμα ανάμεσα στην εξουσία και το λαό. Παράλληλα καλλιέργησαν την ανάγκη «για λυτρωτική κάθαρση σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής του Ελληνισμού μέσα από ένα εκσυγχρονισμένο εκπαιδευτικό σχήμα, προσαρμοσμένο στις νέες γνώσεις και στις νέες ανάγκες». Η επιθυμία αυτή εκφράστηκε με μια σειρά αιτημάτων, που είχαν ως στόχο την ανόρθωση της χαμένης εθνικής υπερηφάνειας. Το πρώτο αίτημα αφορούσε στον περιορισμό των δικαιωμάτων του Βασιλιά. Ακολουθούσαν: η απαίτηση για αναδιοργάνωση του στρατού και του ναυτικού, η απομάκρυνση των πριγκίπων από κάθε στρατιωτική διοίκηση, η μεταρρύθμιση και εξυγίανση της πολιτικής ζωής. Το τελευταίο μάλιστα στενά συνδέθηκε με την πεποίθηση ότι για να υπάρξει πολιτική ανανέωση και κοινωνική πρόοδος έπρεπε να μορφωθούν όλα τα παιδιά του λαού. Η ανάγκη της μόρφωσης όλου του λαού αναβίωσε το προεπαναστατικό ζήτημα της δημιουργίας του λαϊκού σχολείου. Το λαϊκό σχολείο έφερε στο προσκήνιο το αίτημα αναδιοργάνωσης και εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού συστήματος. Το σχολείο στο εξής έπρεπε να υπηρετήσει την κοινωνία και να συμβάλει στην ανάπτυξη των κλάδων της οικονομίας. Υπό την πίεση των αιτημάτων αυτών σχηματίστηκε το Μάιο του 1909 ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος με σκοπό την υλοποίησή τους. Η άρνηση του Πρωθυπουργού Ράλλη, (γνωστό το όνομα),  να συζητήσει τα αιτήματα ανάγκασε τον Σύνδεσμο να λύσει «το πρόβλημα πραξικοπηματικά».  Από το Γουδί οι στασιαστές απείλησαν με τελεσίγραφο να βαδίσουν εναντίον της Αθήνας, αν δε γίνουν δεκτές οι απαιτήσεις τους. Τα γεγονότα έμειναν στην ιστορία ως η Επανάσταση στο Γουδί.

Ο Ράλλης αναγκάστηκε να παραιτηθεί και ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, που τον διαδέχτηκε με την υποστήριξη του Συνδέσμου, έκανε τα αιτήματα δεκτά, και γιατί όχι, αφού αυτά ήταν ελάχιστα ριζοσπαστικά και δεν είχαν κανένα κόστος πολιτικό. Γρήγορα ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος, μη έχοντας εμπιστοσύνη στην υπάρχουσα πολιτική ολιγαρχία, έστρεψε τις ελπίδες του προς τον Κρητικό πολιτικό Ελευθέριο Βενιζέλο. Το γεγονός ότι ο Βενιζέλος δεν είχε συνεργαστεί με τους πολιτικούς της ηπειρωτικής Ελλάδας διευκόλυνε τα μέλη του Συνδέσμου να του παραδώσουν την εξουσία. Ο Γεώργιος Α’, στις 18 Οκτωβρίου του 1910, αποδέχτηκε τον Κρητικό πολιτικό, δείχνοντας ότι λησμονεί για την ώρα τις προηγούμενες αντιβασιλικές του ενέργειες.

Η νίκη του Στρατιωτικού Συνδέσμου στο Γουδί και η ανάθεση στον Ελευθέριο Βενιζέλο της πολιτικής και κοινωνικής μεταρρύθμισης της χώρας αποτελεί τη δεύτερη και πιο επιτυχημένη απόπειρα της αστικής τάξης να εξουσιάσει αυτό τον τόπο. Συνειδητά και αποφασιστικά από το 1910 και μετά οι Ελληνικές αστικές δυνάμεις αναλαμβάνουν την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού κράτους, σύμφωνα με τα πρότυπα της φιλελεύθερης Δύσης.

 Η μεγάλη εμπιστοσύνη που έδειξαν οι Έλληνες στο Βενιζέλο αποδείχτηκε σημαντικό στήριγμα της μεγαλεπήβολης εξωτερικής πολιτικής, που ανέλαβε ο Κρητικός πολιτικός στα Βαλκάνια. Η νικηφόρα συμμετοχή της χώρας στους Βαλκανικούς πολέμους επέφερε στην Ελλάδα εντυπωσιακά κέρδη και ενδυνάμωσε την αστική τάξη, γεγονός απαραίτητο για να δικαιολογεί στο εξής τη διαρκή παρουσία της στο πολιτικό προσκήνιο. Τα νέα κέντρα που προστέθηκαν στον εθνικό κορμό της χώρας, μετά τις νίκες στους Βαλκανικούς Πολέμους, ήταν εύρωστα οικονομικά και με υψηλό πολιτιστικό επίπεδο. Ενίσχυσαν την εγχώρια οικονομία με νέες καλλιέργειες, όπως του καπνού στο βορρά, της ελαιοπαραγωγής στα νησιά, της δασοκομίας στη Μακεδονία και της κτηνοτροφίας στην Ήπειρο. Επίσης συνέβαλαν στην άνοδο της βιομηχανίας και δικαίωσαν το πρόγραμμα της αστικής τάξης για μια εκσυγχρονισμένη Ελλάδα. Η δημοτικότητα του Βενιζέλου εκτοξεύτηκε στα ύψη. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι η δημοτικότητα που είχε ο Βενιζέλος αποκτήσει και ο βαθμός εμπιστοσύνης, ενότητας και ομοψυχίας που είχε καλλιεργήσει ανάμεσά στον ελληνικό λαό βεβαιώνεται από τις εκλογές του Μαρτίου του 1912, στις οποίες από τις 181 βουλευτικές έδρες ο Βενιζέλος κέρδισε τις 146.

Επίσης, η άνοδος στον θρόνο του Κωνσταντίνου, διαδόχου του Γεωργίου, αναβίωσε τις παλιές προφητείες για επανάκτηση της Κωνσταντινούπολης. Στο πρόσωπο του Βενιζέλου και στο πρόσωπο του Κωνσταντίνου ο μεγαλοϊδεατισμός, ο οποίος στο εξής θα γίνει ιδεολογικό εργαλείο των αστών, θα πιστέψει ότι βρήκε ένα ανεπανάληπτο δίδυμο.


 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s