Wladimir Majakowski

 Ακούσετε!

Για ν’ ανάβουν τ’ αστέρια

σημαίνει πως κάποιος τα έχει ανάγκη;

Σημαίνει πως κάποιος επιθυμεί να υπάρχουν;

Σημαίνει πως κάποιος αυτά τα φτυσίματα μαργαριτάρια τα λέει;

Και, φέρνοντας

την καταιγίδα στο κατασκονισμένο μεσημέρι,

βουλιάζει ως το Θεό,

φοβάται μη φτάσει πολύ αργά,

κλαίει,

φιλά το ροζιασμένο του χέρι,

παρακαλεί _

του χρειάζεται ένα αστέρι –

ορκίζεται

πως δεν μπορεί να υποφέρει αυτό το μαρτύριο δίχως αστέρια.

Μετά.

σουλατσάρει την αγωνία του,

τον ήρεμο προσποιείται.

Λέει σε κάποιον:

«Τώρα πηγαίνεις καλύτερα, δεν είναι έτσι;

Πια δεν φοβάσαι;

Ε;».

Ακούσετε!

Για ν’ ανάβουν

τ’ αστέρια –

σημαίνει πως κάποιος τα έχει ανάγκη;

σημαίνει πως είναι – απαραίτητο,

κάθε βράδυ

πάνω από τις στέγες

ν’ αρχίζει να λάμπει ένα τουλάχιστον αστέρι;

 Το ποίημα έγραψε ο  Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι.

Ο  Μαγιακόσφκι στην πρώτη φράση της αυτοβιογραφίας του, που έχει τίτλο «Εγώ, αυτοπροσώπως» γράφει. «Είμαι ποιητής. Γι’ αυτό και είμαι ενδιαφέρων. Γι’ αυτό και γράφω ποίηση. Για όλα τα υπόλοιπα γράφω μόνο αν περισσέψουν λέξεις».   Ο μεταφραστής της έκδοσης, «Σύννεφο με παντελόνια»,  Δημήτρης Τριανταφυλλίδης αναφερόμενος στον Μαγιακόφσκι υποστηρίζει ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο κι έναν καλλιτέχνη που έζησε έντονα, σε έντονες και ιστορικές εποχές, παθιάστηκε, συμμετείχε, απογοητεύτηκε και τελικά αυτοκτόνησε.  «Άνθρωπος γεμάτος πάθος, οργή, έρωτα και μίσος, έζησε τη σύντομη ζωή του στο μεταίχμιο, στη μεθόριο των εποχών της ιστορίας, προσπαθώντας πάντα να διηγείται την ιστορία του μέσα από την αδιαμεσολάβητη εμπειρία» Δηλαδή: «Άριστος σε όλα»…

Ο Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Μαγιακόφσκι υπήρξε πολυτάλαντος καλλιτέχνης και θεωρείται ο κορυφαίος εκπρόσωπος του ρωσικού Φουτουρισμού στο χώρο της ποίησης  στον 20ο αιώνα.  Γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου του 1894 στο χωριό Μπαγκντάντα της Γεωργίας.  Όταν πέθανε ο πατέρας του, το 1906, μετακόμισαν στη Μόσχα. Το 1908 έγινε μέλος του κόμματος των Μπολσεβίκων. Την ίδια χρονιά συνελήφθη. Πίσω από τα κάγκελα άρχισε να εκφράζεται ποιητικά. Σύντομα  αποφυλακίστηκε και μυήθηκε στον φουτουρισμό. Το 1912, ο κύκλος των Ρώσων φουτουριστών εξέδωσε μανιφέστο με τίτλο «Χαστούκι στο γούστο του κοινού».  Από την εποχή αυτή, η ποίηση του Μαγιακόφσκι χαρακτηρίζεται  επιθετική και προκλητική, με έντονα τα στοιχεία της υπερβολής, της υπεροψίας και της αυτοαναφοράς. Το 1915 δημοσιεύει το πρώτο μεγάλο του ποίημα,  «Σύννεφο με Παντελόνια»,  ενώ το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου γνωρίζει και ερωτεύεται τη Λιλή Μπρικ, γυναίκα του εκδότη του Όσιπ Μπρικ.

Με την έκρηξη της Οκτωβριανής Επανάστασης, ο Μαγιακόφσκι υποστήριξε με πολλούς τρόπους το νέο καθεστώς: Έγραφε στρατευμένα ποιήματα, όπως Ωδή στην Επανάσταση, Αριστερή Πορεία. Έγραψε άρθρα, βιβλία για παιδιά και ζωγράφιζε αφίσες και σκίτσα, τα οποία συνόδευε με στίχους και συνθήματα. Το 1924 έγραψε μία ελεγεία 3.000 στίχων για το θάνατο του Λένιν.

Ο Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι αυτοκτόνησε στις 14 Απριλίου του 1930, μετά από προσωπικά και επαγγελματικά προβλήματα αλλά και απογοητευμένος από την άρνηση των αρχών να του επιτρέψει να ταξιδέψει στο εξωτερικό. Η σφαίρα τον βρήκε ξαπλωμένο στο γραφείο του, στο σπίτι της οδού Λιουμπιάνκα, που σήμερα έχει μετατραπεί σε μουσείο. Τα τελευταία τρία χρόνια της ζωής του εξέδωσε δύο θεατρικά έργα, τον Κοριό και το Λουτρό, ασκώντας κριτική στη σοβιετική γραφειοκρατία.

Για να προσεγγίσουμε ερμηνευτικά το ποίημα, πρέπει να αναφερθούμε στο κίνημα του φουτουρισμού

O Φουτουρισμός ήταν ένα διεθνές κίνημα τέχνης που εμφανίσθηκε στην Ιταλία το 1909. Γεννήθηκε από αντίδραση στον ρομαντισμό.  Το κίνημα του Φουτουρισμού ανήγαγε σε φετίχ το μέλλον και ύμνησε την τεχνολογική εξέλιξη.  «Ένα βρυχώμενο αυτοκίνητο αγώνων είναι πιο όμορφο από τη Νίκη της Σαμοθράκης» υποστήριζε ο Ιταλός Φ. Μαρινέτι, βασικός εκπρόσωπος του κινήματος.  Το κίνημα επηρέασε όλες τις μορφές τέχνης στις περισσότερες χώρες και ιδιαίτερα στη Ρωσία. Στη Ρωσία οι πρωτεργάτες του φουτουρισμού ήταν ο Μαγιακόφσκι και οι αδελφοί Μπουρλιούκ.

Οι μελετητές του φουτουρισμού ομολογούν  ότι με το περιεχόμενό του αυτό το πολιτιστικό κίνημα επιχείρησε άμεσα, συνειδητά και με θόρυβο να αγγίξει τον λαό, να εξισώσει την τέχνη με τη ζωή, να παραβιάσει τις μυστηριώδεις πύλες του ακατόρθωτου, ενώ συνάμα αγωνίστηκε μέσα από την τεχνοτροπία και φιλοσοφία του να ετοιμάσει τον άνθρωπο για την μεγάλη περιπέτεια της σύγχρονης ζωής. Με την μορφή των ποιημάτων τους οι φουτουριστές ποιητές απέρριψαν  την κατασκευή των προτάσεων και τη σύνταξη με λογική σειρά, καθώς και την παραδοσιακή γραμματική.

Στο ποίημα, Ακούσετε, διαγράφονται έντονα τα  στοιχεία του φουτουρισμού και εισπράττουμε μια μεγάλη άρνηση. Ξεκινά ο ποιητής με μια σειρά ρητορικών ερωτήσεων, για να συνεχίσει με καταφατικές διαπιστώσεις και να ολοκληρώσει πάλι με  ερωτήσεις ρητορικές. Το θέμα του το διαπραγματεύεται  έντονα αντιρομαντικά. Ήδη με τον τίτλο του επιχειρεί να αφυπνίσει τα πλήθη, να τα προσελκύσει να τον προσέξουν, να τον ακολουθήσουν. Και αμέσως μετά θέτει τα ερωτήματά και τους προβληματισμούς του.

Τί χρειάζονται τα αστέρια στον ουρανό. Τί προσφέρουν στον άνθρωπο. Γιατί τα αποκαλεί μαργαριτάρια, όταν αυτά για εμάς είναι «φτυσίματα». Και για να βεβαιώσει την μηδαμινότητα του πράγματος τονίζει ότι ο άνθρωπος με τους ανόητους ρομαντισμούς του σε μια καταχνιά  «βουλιάζει» μέχρι  τον Θεό, δεν ανεβαίνει στον Θεό, πέφτει στην ανάγκη του να τον παρακαλέσει να ξαναβγούν τα άστρα, γιατί χωρίς αυτά είναι χαμένος. Εντύπωση προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής αρνείται την θεότητα, όταν ο ήρωάς του ικέτης στον Θεό «φιλά το ροζιασμένο του χέρι», σαν να είναι ένας παππούλης.

Αστέρια, ουρανός, Θεός. Για τον Μαγιακόφσκι είναι το τρίπτυχο που καταδυναστεύει την ανθρώπινη προσωπικότητα, γιατί  και η στιγμιαία ακόμη έλλειψή τους βυθίζει τον άνθρωπο στην ανυπαρξία. Κι αυτό, επειδή ο άνθρωπος βλέπει πίσω και όχι μπροστά στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, στην εξέλιξη, στην πρόοδο. Αν ανοίξει όμως τα μάτια του στα θαύματα της τεχνολογίας και της επιστήμης, θα αντιληφθεί ότι Θεός, ουρανός, αστέρια είναι ουτοπία και εμπόδια στη ζωή του. Δεν είναι απαραίτητο λοιπόν, σύμφωνα με τον ποιητή, να υπάρχουν.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s