Ποιος ήταν ο Αλέξανδρος;

Το ποίημα

Πόσο βαριά είναι τούτ’ η νύχτα

κανέναν δεν περιμένουμε πια

κανείς δεν μας περιμένει

μείναμε μόνοι

απερίσκεπτα μόνοι

έκπληκτοι μπροστά σ’ όλη την αιωνιότητα

-κανένας οδοιπόρος

κανένας ταξιδευτής

κανένας Οδυσσέας

ουδέν συμβάν-

γιατί το σβήσατε αυτό το φως;

γιατί ρίξατε πάνω μας αυτό το τυφλό ποτάμι

που κατακλύζει τις μέρες μας;

η λύπη στο τέλος του παιχνιδιού

η λύπη στο τέλος του τραγουδιού

η λύπη στο τέλος του έρωτα

ομολογείς;

ναι ομολογώ

ο άνεμος που θα σας σαρώνει

λέγεται αγωνία.

Ο ποιητής.

Γιώργος Σαραντής 1920 – 1978. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες, αλλά δεν πήρε πτυχίο. Εργάστηκε ως υπάλληλος στο Υπουργείο Οικονομικών. Εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα το 1939 με την ποιητική συλλογή, Διάχυτες αιστήσεις. Ακολούθησαν οι ποιητικές συλλογές: Ήλιοι στο γέρμα 1948, Λαύριο 1949, Πολιτεία χωρίς όνομα 1954, Οι δρόμοι που αγαπήσαμε 1958, Ποιήματα-Εκλογή Α 1963, Ποιος ήταν ο Αλέξανδρος 1970, Ποιήματα-Εκλογή Β 1972.

Ασχολήθηκε επίσης με το θέατρο και μετέφρασε ποιήματα ξένων ποιητών. Συνεργάστηκε με λογοτεχνικά περιοδικά και έγραψε και κριτικές βιβλίων. Τα ποιήματά του μεταφράστηκαν στα ιταλικά, αγγλικά, ρουμανικά, πολωνικά ουγγρικά, γερμανικά, ρωσικά.

Η προσέγγιση 

Το ποίημα  είναι από την ποιητική συλλογή, Ποιος είναι ο Αλέξανδρος; που δημοσιεύτηκε το 1970. Ζοφερή εποχή για την Ελλάδα. Δικτατορία με την μάσκα της κοινωνικοπολιτικής νομιμότητας.  Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια. Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών. Συλλήψεις,  βιασμός της ατομικής ελευθερίας και έκφρασης,  βασανισμοί, ξερονήσια και  φυλακές για τους αντιφρονούντες. Τα πάντα, όλα όσα τέλος πάντων συνθέτουν το σκηνικό μιας τέτοιας κατάστασης, μιας σκοτεινής πραγματικότητας, η οποία  πέφτει σαν  πέπλο βαρύ και ασήκωτο πάνω στους ανθρώπους.  Ο φασισμός με τις μεθόδους του κατακλύζει τους ανθρώπους σαν  τυφλό ποτάμι. Μαυρίζει τους ορίζοντές τους.΄Αυτό που απομένει στον κάθε άνθρωπο στο τέλος κάθε έκφρασης της ζωής του είναι η λύπη, η χωρίς τέλος και έλεος λύπη. Και μια απέραντη αγωνία, ως την στιγμή που θα σαρώσει τους εχθρούς ο άνεμος.

Ο φασισμός σπρώχνει τον κόσμο στην μοναξιά. Τον οδηγεί στην απομόνωση. Κυβερνήτης των διαπροσωπικών σχέσεων  γίνεται η ανασφάλεια και ο φόβος  για τον διπλανό, για τον απέναντι, για τον παρακάτω. Μια απάνθρωπη αβεβαιότητα δηλητηριάζει τον λαό. Κι αν είναι  χαφιές και μας ρίξει στα δίχτυα της φασιστικής αράχνης; Μόνος δρόμος, η μοναξιά, η ατελείωτη, η απέραντη μοναξιά, η απομόνωση ως καταφύγιο σωτηρίας.  Δεν περιμένουμε κανέναν, δεν μας περιμένει κανείς. Μείναμε μόνοι, λέει ο ποιητής, προφητεύοντας και το σήμερα,  απερίσκεπτα μόνοι, Γιατί πιστέψαμε, γιατί δεν προβλέψαμε, γιατί δεν προφτάσαμε.

Σύλληψη σημαίνει θάνατος. Γιατί ο θάνατος στον φασισμό έχει πολλά πρόσωπα, εκδηλώνεται με χίλιους τρόπους και οι φασίστες δεν χρειάζονται δικαιολογία καμιά, όταν δολοφονούν ανθρώπους, επειδή αντιστέκονται στον φασισμό τους.  Όπως έγινε με τον Αλέξανδρο. Ποιος είναι ο Αλέξανδρος;

Για μας λοιπόν τους οικείους

αυτή η τόσο καθυστερημένη ανακοίνωση

«περί των περιστατικών του θανάτου του Αλεξάνδρου»

-τί λεκτικό Θεέ μου-

χαλκευμένη ή αληθινή ασχέτως

φτασμένη μετά είκοσι τρία ολόκληρα χρόνια

έδειξε έναν άλλον τελεσίδικο θάνατο μέσα μας…

Ο Αλέξανδρος λοιπόν, ο οποίος εκπροσωπεί τον κάθε αγωνιστή που τολμά και έρχεται αντιμέτωπος με τον φασισμό και το πληρώνει με την ζωή του, γίνεται το διαχρονικό σύμβολο, που ενώνει το παρελθόν με το παρόν. Ο Αλέξανδρος, που πριν είκοσι τρία χρόνια, στη δίνη του εμφυλίου ύψωσε  ανάστημα στους ταγματασφαλίτες και συνεργάτες του Γερμανικού ναζισμού  και πλήρωσε την αποκοτιά του με εξορία, με φυλακή, με θάνατο, είναι και ο αντιφασίστας αγωνιστής, που συλλαμβάνεται από την στρατιωτική δικτατορία των συνταγματαρχών  και πληρώνει το ανάλογο τίμημα. Είναι ακόμη  ο αντιφασίστας αγωνιστής του σήμερα που τολμά, καταγγέλλει  τον φασισμό των ημερών μας, του βγάζει την μάσκα και το πληρώνει με την ζωή του. Και λέει ο ποιητής.

Τώρα δεν έχει καμιά

μα καμιά σημασία

αν πέθανε από φυσικό θάνατο

ή αν δολοφονήθηκε ο Αλέξανδρος

τώρα δεν έχει για μας καμιά σημασία

Ο Αλέξανδρος είναι ένα αστέρι πού ‘σβησε

εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Ο Χρόνος σαρώνει τα πάντα. Ξεχνάει ο άνθρωπος. Η ανάμνηση του Αλέξανδρου σβήνει,  Αυτός όμως ξαναγεννιέται στους ανώμαλους καιρούς, για να δολοφονηθεί πάλι και να αφυπνίσει τα πλήθη, να τα βγάλει από τη νάρκη τους, να καταλάβουν επί τέλους μια για πάντα τί σημαίνει φασισμός και πόσο αξίζει η ανθρώπινη ζωή σε καθεστώτα που λειτουργούν πέρα και πάνω από τα όρια της αληθινής Δημοκρατίας. Γιατί, για τον ποιητή και τον κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο

Ο Αλέξανδρος είναι το φως που βλέπουμε

απ’ το βάθος μια σπηλιάς.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s