Ες αύριον τα σπουδαία

Η Θήβα ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. κατείχε ηγεμονική θέση στο Κοινό των Βοιωτών. Κατά του Περσικούς πολέμους από αντιπαλότητα προς την Αθήνα συμμάχησε με τους Πέρσες, όταν ο Ξέρξης εξεστράτευσε  εναντίον των Ελλήνωντο 480 και 479 π.Χ. Στην μάχη των Πλαταιών οι Θηβαίοι μάλιστα πολέμησαν στο πλευρό των Περσών. Μετά την νίκη όμως των Αθηναίων οι αρχηγοί των Θηβαίων εκτελέστηκαν,  αλλά η πόλη δεν καταστράφηκε καθώς οι σύμμαχοι θεώρησαν πως για τον μηδισμό της πόλης ευθυνόταν μόνο η ηγεσία της και όχι ο λαός της Θήβας. Αφαιρέθηκε όμως από την Θήβα η ηγεμονική θέση που κατείχε στο Κοινό των Βοιωτών.

Με το ξέσπασμα του Πελοποννησιακού πολέμου οι Θηβαίοι, όπως ήταν αναμενόμενο,  τάχτηκαν στο πλευρό της Πελοποννησιακής συμμαχίας. Με την λήξη πάλι του Πελοποννησιακού πολέμου οι Θηβαίοι δυσαρεστημένοι  από την ηγεμονική πολιτική της  Σπάρτης εντάχθηκαν στον αντισπαρτιατικό συνασπισμό που οδήγησε αργότερα στον Κορινθιακό πόλεμο. Με την Ανταλκίδειο ειρήνη το 386 π. Χ. οι Θηβαίοι υποχρεώθηκαν να παραιτηθούν από την ηγεμονία της Βοιωτίας. Τέσσερα χρόνια μετά, το 382 π.Χ. τρεις Θηβαίοι ολιγαρχικοί ο Αρχίας, ο Λεοντίδας και ο Φίλιππος με τη βοήθεια της Σπάρτης κατέλαβαν την ακρόπολη  Καδμεία και εγκατέστησαν τυραννικό καθεστώς. Η εξουσία τους διήρκεσε μόνο τρία χρόνια καθώς καθαιρέθηκαν μετά από συνωμοσία που οργάνωσε ο Πελοπίδας και επανέφερε το δημοκρατικό καθεστώς. Οι Θηβαίοι τα επόμενα χρόνια με ενέργειες του Πελοπίδα ανέκτησαν την ηγεμονία της Βοιωτίας. Η πόλη τελικά των Θηβών, μετά από πολλές ιστορικές περιπέτειες, νίκες και ήττες περιήλθε οριστικά στους Ρωμαίους το 87 π. Χ.

Η πόλη της Θήβας με την πανάρχαια ιστορία έδωσε στην Ελλάδα σπουδαίες προσωπικότητες όπως:

-Πίνδαρος (522 – 443 π.Χ), θεωρείται ο σημαντικότερος αρχαίος λυρικός ποιητής,

-Επαμεινώνδας και Πελοπίδας, Θηβαίοι στρατηγοί, δημιουργοί της Θηβαϊκής ηγεμονίας,

-Παγώνδας, Θηβαίος στρατηγός, επικεφαλής των Βοιωτών στη νικηφόρα μάχη του Δήλιου,

-Κράτης (365-285 π.Χ.), Κυνικός φιλόσοφος,

-Αριστείδης, σημαντικός ζωγράφος του τετάρτου αιώνα π.Χ.,

-Σιμμίας, φιλόσοφος, μαθητής του Σωκράτη,

-Κέβης, φιλόσοφος, μαθητής του Σωκράτη και του Φιλολάου.

Ο  Πλούταρχος,  (Βίος Πελοπίδα 10), μας διασώζει την φράση «Ες αύριον τα σπουδαία».  Η φράση συνδέεται με τον Θηβαίο στρατηγό Αρχία, φίλο των Σπαρτιατών, με την βοήθεια των οποίων ο Αρχίας και οι συνεργάτες του επέβαλαν ολιγαρχικό καθεστώς στην Θήβα, όπως ήδη αναφέραμε. Αυτός βρισκόταν στο σπίτι του φίλου του Φιλλίδα όταν  κάποιος του επέδωσε ένα γράμμα, που περιείχε την πληροφορία ότι κινδύνευε από τους δημοκρατικούς και τον Πελοπίδα και έπρεπε αμέσως να ανοίξει το γράμμα, να ενημερωθεί και να αντιδράσει. Ο Αρχίας όμως μεθυσμένος από χαρά και δύναμη λόγω της εξουσίας, αδιαφόρησε και δεν άνοιξε την επιστολή, περιφρόνησε την μοίρα που του έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου. Έσπρωξε λοιπόν την επιστολή στην άκρη  λέγοντας: «ἐς αὔριον τά σπουδαῖα». Γρήγορα όμως πλήρωσε το τίμημα αυτής της αναβολής: δολοφονήθηκε και ο ίδιος και οι φίλοι του.

Ο Αρχίας μέθυσε από τη δόξα της εξουσίας και την δύναμη της αρχηγίας. Ξεπέρασε το όριο που θέτει η σύνεση. Συμπεριφέρθηκε στην μοίρα που προσπάθησε να τον προφυλάξει αλαζονικά. Αυτό για την αρχαία ελληνική αντίληψη είναι ύβρις.  Και ο υβριστής τιμωρείται. Πρώτα τον τύφλωσε η άτη, ώστε να μην αντιληφθεί τον κίνδυνο που διέτρεχε και μετά η νέμεσις μερίμνησε για την αυστηρή του τιμωρία. Διότι για την αρχαία ελληνική σκέψη όποιος περνάει τα εσκαμμένα αποδεικνύεται  αλαζών, υβριστής και αυτό τιμωρείται από τους θεούς αυστηρά. Πρέπει όμως εδώ να επισημάνω ότι υβριστής θεωρείται μόνον όποιος περνάει το μέτρο προς τα επάνω και ποτέ προς τα κάτω. Δεν θα πω όμως περισσότερα. Ας μείνει σαν  ευκαιρία για προβληματισμό.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s