Εξαπάτηση

Εξαπάτηση

Σ’ όλη τη ζωή του

ζωγράφιζε τη θάλασσα γαλάζια.

Μα χθες καθώς ανακάτευε το μπλε με τ’  άσπρο

ξαφνικά, ένας φόβος τον κυρίευσε.

Άφησε την παλέτα κι έτρεξε στην παραλία.

Γέμισε τις χούφτες του θάλασσα

και τις κοίταξε γεμάτος αγωνία.

Κανένα χρώμα.

Το ποίημα έγραψε η Χανιώτισσα ποιήτρια και συγγραφέας Μαρινέλλα Βλαχάκη και ανήκει στην συλλογή Μικρή Προσευχή, 1993.

 Ο τίτλος του είναι χαρακτηριστικός. Σημαίνει την απογοήτευση που εισπράττει κάποιος, όταν αντιληφθεί πως ό,τι μια ζωή πίστευε ως πραγματικό αποδεικνύεται απάτη. Το περιεχόμενο του ποιήματος υφαίνεται ανάμεσα στο φαίνεσθαι και το είναι και με τον ίδιο τρόπο πρέπει να το προσεγγίσουμε. Με μια πρώτη ανάγνωση, (το φαίνεσθαι), το ποίημα είναι  μια φθίνουσα πρόοδος συναισθηματικών μεταπτώσεων.  H ικανοποίηση που γεννά στον ζωγράφο η δημιουργική έκφραση που του εμπνέει η ηθελημένη ή  αθέλητη πίστη του στο χρώμα της θάλασσας τον βρίσκει το ζενίθ. Η σκέψη  ότι μπορεί να κάνει λάθος, ο  φόβος και η αγωνία που τον πλημμυρίζουν για το αποτέλεσμα και η επιβεβαίωση της πλάνης τον οδηγεί στο ναδίρ.

Ο καλλιτέχνης  εξαπατήθηκε γιατί ήθελε να πιστεύει  ότι το νερό της θάλασσας είναι γαλάζιο. Και με αυτήν την πεποίθηση ζωγράφιζε τα έργα του, δημιουργούσε, έδινε ζωή και σχήμα, περιεχόμενο και μορφή σε ό,τι κινούσε την ψυχή του. Με την ίδια βεβαιότητα κι εμείς, με  τις αυταπάτες και τις ψευδαισθήσεις μας φτιάχνουμε τη ζωή μας. Το παράδειγμα με το χρώμα του θαλασσινού νερού είναι χαρακτηριστικό για το πόσο μας παρασύρει και μας παραπλανά η εικόνα. Όλοι ζούμε στην αυταπάτη ότι τα νερά της θάλασσας είναι γαλάζια, ενώ   γνωρίζουμε πολύ καλά πως το θαλασσινό νερό δεν έχει χρώμα. Το χρώμα  του θαλασσινού νερού ανήκει στο χώρο του φαίνεσθαι και όχι στο χώρο του είναι. Εμείς όμως ως τέκνα της φύσης επηρεαζόμαστε  από τα παιχνιδίσματά της και παρασυρόμεθα  από αυτό που προσλαμβάνουμε άμεσα με τις πέντε αισθήσεις μας, είμαστε ευάλωτοι στην  ποικιλία και τον πλούτο της.  Βλέπουμε τη γαλαζοπράσινη θάλασσα και ανοίγει η ψυχή μας, πλημμυρίζουμε συναισθήματα, φουσκώνει το στήθος από ρομαντισμό και κινούμεθα με μια διάθεση να αλλάξουμε τον κόσμο με ένα έργο ζωγραφικής ή γλυπτικής, με ένα ποίημα ή ένα διήγημα, με ένα τραγούδι ή με ένα χορό.  Γνωρίζουμε ότι η φύση μας εξαπατά, όχι γιατί αποβλέπει σε προσωπικά οφέλη, αλλά γιατί θέλει να μας δώσει την ευκαιρία της απόλαυσης μέσα από το όνειρο, κάτι που το έχουμε ανάγκη στην πεζή μας ζωή. Πιστεύω ότι το όνειρο είναι το ίδιο απαραίτητο για τον άνθρωπο όσο η τροφή, το νερό, ο αέρας που αναπνέει.

 Σε ένα βαθύτερο επίπεδο όμως (το είναι) το ποίημα μας θυμίζει  ότι πολύ εύκολα εμείς οι άνθρωποι εξαπατώμεθα ακόμα και από πράγματα που είναι φανερά απατηλά.    Αλλά όταν αντιληφθούμε την πλάνη, τότε η πτώση στο ναδίρ  είναι πολύ  τρομαχτική,   εκδηλώνεται με μια σειρά από ισχυρές συναισθηματικές μεταπτώσεις που ξεκινούν από την απορία και την κατάπληξη και φτάνουν στην τρομερή απογοήτευση και το συναισθηματικό κενό. Η φύση μας εξαπατά για να δώσει νοστιμιά στην καθημερινότητά μας.  Οι άνθρωποι όμως μάς εξαπατούν για να μας εκμεταλλευτούν.  Πρόκειται για  επιτήδειους,  που ανέρχονται  κοινωνικά πατώντας σε κορμιά εξαπατημένων, πολλές φορές νεκρών,  έχοντας μάλιστα και ένα πολύ δυνατό όπλο. Την τηλεόραση, την εικόνα, την προσωποποίηση του φαίνεσθαι.

Πολλούς τέτοιους γεννά και θρέφει η κοινωνία, ζουν ανάμεσά μας και επειδή η πλειονότητα των ανθρώπων είμαστε ευκολόπιστοι, σίγουρα θα  πέσουμε θύματα.   Το βέβαιο είναι ότι δεν πρέπει να δεχόμαστε  να μας εξαπατούν. Ο σοφός λαός λέει: Αν σε εξαπατήσει κάποιος μια φορά, είναι ντροπή δική του. Αν όμως σε εξαπατήσει και δεύτερη φορά, τότε είναι ντροπή δική σου. Κι εμείς σαν λαός είμαστε εξαπατημένοι κατά συρροήν. Από την δολοφονία του Καποδίστρια και μετά ζούμε μια διαρκή παραπλάνηση. Πιστεύουμε ότι έχουμε δημοκρατία και ελευθερία. Η Ελλάδα δεν ελευθερώθηκε ουσιαστικά ποτέ από το 127 π.Χ.,  γιατί και μετά τους αιματηρούς αγώνες του ’21 απόλαυσε τόση ελευθερία, όση της επέτρεψαν οι δυνάστες και κατακτητές – προστάτες της.  Θα πρέπει να ντρεπόμαστε. Ντρεπόμαστε, ναι, όσοι τουλάχιστον το έχουμε αντιληφθεί.

 Ματώνουμε κάθε μέρα από το όνειδος και την ντροπή που βιώνουμε, από την προδοσία και τα απροκάλυπτα ψεύδη που δεχόμαστε κατά πρόσωπο και κάθε μέρα σωπαίνουμε. Τί περιμένουμε αλήθεια; Ποιος ελπίζουμε να μας απαλλάξει από αυτήν την ταπείνωση και την αισχύνη, αν δεν πάρουμε τις τύχες μας στα χέρια μας; Όλοι μαζί όμως, μια ψυχή, μια σκέψη,  οργανωμένα και με κοινό στόχο την απελευθέρωση της Ελλάδας  και τη σωτηρία του ελληνισμού, θα τα καταφέρουμε.

Αυτό είναι το βαθύτερο μήνυμα του ποιήματος. Είναι ποίημα αλληγορικό και μας μιλά ουσιαστικά  όχι για τις  πλάνες και τις  ψευδαισθήσεις που μας γεννά η φύση, αλλά για τις ανθρώπινες εξαπατήσεις και προδοσίες, που εξαφανίζουν λαούς και πολιτισμούς.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s