Με χορούς κυκλωτικούς

Η Ελλάδα φεύγει. Εμείς θα την αφήσουμε; Είναι η πατρίδα μας, κι εμείς οι Έλληνες κατοικούμε σε αυτήν. Μπορεί να μη μας συνδέει απολύτως σήμερα το «όμαιμον, το ομότροπον, το ομόγλωσσον», όπως στην αρχαιότητα, αλλά μας ενώνει ο ίδιος τόπος, οι κοινές παραδόσεις, τα ίδια ήθη και έθιμα. Είναι ακόμη τα τραγούδια μας, η γλώσσα μας, οι γλωσσικοί μας κώδικες που μας οδηγούν στις ρίζες τις ύπαρξής μας, τους ήρωες και τους προδότες μας, τα ελαττώματα και τις αρετές μας. Όλα αυτά μαζί λειτουργούν όχι αθροιστικά, αλλά δυναμικά, μας δημιουργούν, γιατί ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος, δεν είναι μόνο δημιουργός του περιβάλλοντός του, αλλά και δημιούργημά του.  Ακόμη μας εντάσσουν σε μια κοινή πατρίδα, σε μια κοινή πηγή. Από αυτή την πηγή σκύβουμε όλοι και πίνουμε νερό, όταν νιώσουμε την ανάγκη να αντλήσουμε δυνάμεις και να συνεχίσουμε. Όλα αυτά λοιπόν θα τα αφήσουμε να  εξαφανιστούν χωρίς αντίσταση;  Αλήθεια, είναι δυνατόν να πιστεύουμε ότι θα χαθούν  αυτά, αλλά εμείς θα συνεχίσουμε να ζούμε, να υπάρχουμε ως Έλληνες;  Εκτός αν το όνομα, αν ο τίτλος Έλλην δεν μας λέει τίποτε πια. Κοιτάξτε όμως γύρω, αφουγκραστείτε καλά και θα εκπλαγείτε, όταν συνειδητοποιήσετε πόσοι λαοί αναζητούν ρίζες ύπαρξης και επιβίωσης μέσα στο καμίνι της παγκοσμιοποίησης,  σκαλίζουν την ελληνική παράδοση, την ιστορία, τη μυθολογία. Δείτε τους πώς οικειοποιούνται ό,τι τους αρέσει.  Και ενώ αυτοί ορμούν και αρπάζουν κάθε τι το ελληνικό επιδιώκοντας την επιβίωση, εμείς αντίθετα αδιαφορούμε, και αφηνόμαστε στην τύχη μας, σαρίδια της νέας τάξης πραγμάτων, έρμαια του κακού μας του καιρού.

Η ελληνικότητα είναι δύναμη, διακηρύσσει ο Σεφέρης και αξίζει το σεβασμό μας ένας άνθρωπος, ο οποίος έφερε Νόμπελ στην Ελλάδα. Και εμείς βέβαια το πιστεύουμε αυτό, όπως και ο περισσότερος κόσμος, απλά ο Σεφέρης έφερε στο φως, αυτό που εμφωλεύει στη συλλογική μας συνείδηση. Ας  διαβάσουμε τη συνέχεια της ελληνικότητας κατά Σεφέρη και ας αναλάβουμε άμεσα δράση.

Οι καιροί ου μενετοί.   Ελληνικότητα σημαίνει ρίζες βαθιές στο χρόνο, ισχυρές και ανίκητες μπροστά στην ισοπέδωση. Η επιστροφή στην ελληνικότητα είναι ένα σταθερό και ανίκητο έρεισμα μπροστά στη λαίλαπα της ισοπέδωσης.

Ο κάθε Έλληνας οφείλει να γνωρίσει και να οικειοποιηθεί την ιστορία και την παράδοσή του. Αυτή η γνώση και αυτό το βίωμα θα τον προστατεύσει από τη σαρωτική παγκοσμιοποίηση.

Βέβαια, αυτό είναι ευθύνη σε μεγάλο βαθμό του σχολείου. Γιατί ένας από τους ουσιαστικούς στόχους της εκπαίδευσης είναι να διδάξει και να μυήσει τη νέα γενιά στην ιστορία και την παράδοσή της. Όμως το σχολείο εργάζεται επί τη βάσει κάποιου προγράμματος, που στην Ελλάδα  είναι  έτσι φτιαγμένο, ώστε σπάνια αφήνει περιθώρια στο δάσκαλο να πάρει πρωτοβουλίες σχετικά με τη διδακτέα ύλη και τη μέθοδο διδασκαλίας.  Τώρα τελευταία γίνονται κάποιες προσπάθειες για να φυσήξει ευνοϊκότερος άνεμος στις αίθουσες διδασκαλίας, αλλά με το σταγονόμετρο. Τα αποτελέσματα θα τα δούμε στο πολύ μακρινό μέλλον, γιατί τα πράγματα στο ελληνικό σχολείο κινούνται με ρυθμούς χελώνας. Εκείνο στο οποίο πρέπει τώρα να εστιάσουμε είναι η παράδοσή μας, η οποία μόνη μπορεί να λειτουργήσει ως  ισχυρή ασπίδα προστασίας.

Η παράδοσή μας, όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι ως έννοια πολυδύναμη και πολυδιάστατη. Είναι τα ήθη, τα έθιμα, οι παραδόσεις, οι συνήθειες που έχουμε ως λαός αναπτύξει, πχ οι γιορτές των αγίων μας, που στις μέρες μας αντικαθίστανται σταδιακά με τα γενέθλια και τα hapybirthday to you… Οι γάμοι, που στις μέρες μας βρίθουν από αμερικάνικες γκλαμουριές. Είναι ακόμα ο τρόπος γενικά που ζούμε, η στάση ζωής που πρεσβεύουμε, που κι αυτά στις μέρες μας έχουν γεμίσει με αμερικανιές.   Και βέβαια είναι και οι χοροί μας. Ένα πολύ δυνατό σημείο αντίστασης στις ταλαιπωρίες του έθνους μας. Ακόμα και στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι  χοροί και τα τραγούδια μας αποτέλεσαν ένα ισχυρό όπλο κατά της απώλειας της εθνικής μας συνείδησης. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι  κατά την περίοδο  αυτή μάλιστα γεννήθηκαν και νέα είδη χορών,  που περιγράφουν ηρωικά κατορθώματα και μεγάλες στιγμές της Ελλάδας, πράγμα που ενίσχυε ακόμη περισσότερο την ηθική αντίσταση των ραγιάδων Ελλήνων. Όπως  οι κλέφτικοι χοροί,  στενά συνδεδεμένοι με την στρατιωτική προετοιμασία και την ψυχαγωγία των κλεφταρματολών ή ο χορός του Ζαλόγγου..

Η  ποικιλία των παραδοσιακών μας χορών, η πλειονότητα των οποίων χαρακτηρίζεται από το ερωτικό κυρίως στοιχείο, συνδυαζόμενη με την γραφικότητα  των τοπικών φορεσιών, αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα του ελληνικού πολιτισμού και των διαφόρων ομάδων που συνιστούν την ελληνική ταυτότητα. Η χορευτική μας παράδοση αποτελεί την γνήσια συνέχεια των λαϊκών χορών της αρχαιότητας, όπως καταφαίνεται από το ρυθμό τους και τις κινήσεις τους και όπως βεβαιώνουν   οι σχετικές περιγραφές των αρχαίων κειμένων, των ανάγλυφων, των τοιχογραφιών, τα οποία η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε και φέρνει στο φως.

Η αντοχή του Ελληνικού στοιχείου είναι δοκιμασμένη  σε μακροχρόνιες σκλαβιές και πολέμους. Το αποδείξαμε. Μπροστά στη σύγχρονη λαίλαπα της ισοπεδωτικής πολιτισμικής παγκοσμιοποίησης  ο παραδοσιακός χορός έχει και πάλι ένα ρόλο να επιτελέσει. Το επιβεβαιώσαμε   Βέβαια, αν και  η πολυμορφία του σε σχέση με το παρελθόν περιορίζεται, είναι σημαντικό το ότι οι Έλληνες εξακολουθούμε να πορευόμαστε στην ιστορία με χορούς «κυκλωτικούς, πιασμένοι σφικτά από τα χέρια», για να διαδηλώσουμε στην οικουμένη ότι μας συνδέουν ακόμη το ομότροπον και το ομόγλωσσον.  Και δεν  έχουν χάσει τους μαιάνδρους, το ρυθμό ή το αντικριστό ή ζευγαρωτό τους σχήμα. Τελικά, καθώς φαίνεται, έλαχε στη μουσικοχορευτική μας παράδοση να κρατήσει άσβεστη τη δάδα της παράδοσης,  η οποία θα καταδείξει την διαφορετικότητα των Ελλήνων σ’ έναν κόσμο, στον οποίο, αυτός που δεν έχει να παρουσιάσει κάτι διαφορετικό, μοιραία θα αφομοιωθεί και θα χαθεί μέσα στην δίνη της καταναλωτικής καθημερινότητας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s