Τα κοπάδια

Σε αυτό το άρθρο δεν θα μιλήσω για τα κοπάδια των ζώων. Χωρίς πρόθεση να υποτιμήσω τα ζώα, θα αναφερθώ στα κοπάδια των ανθρώπων. Ας ξεκινήσω, όπως συνηθίζω, από την ετυμολογία της λέξης,  για να μπούμε  στο νόημα και το μήνυμά της. Μετά θα πάμε από τις λέξεις προς τα πράγματα, για να δούμε την πορεία της. Τέλος θα επιστρέψουμε από τα πράγματα προς τις λέξεις, για να ολοκληρώσουμε.

Η λέξη κοπάδι είναι νεολογισμός.  Η ρίζα της κοπ- συναντά την αρχαία ελληνική λέξη κοπ-ή = το κόψιμο, από όπου και το ρήμα κόπ-τ-ω = κόβω.  Το ρήμα με τα παράγωγά του παραμένει ζωντανό στο λεξιλόγιό μας τόσο, όσο ζωντανοί είμαστε και εμείς.  Κόπτω=πλήττω, κτυπώ, αποκόπτω, κατακόπτω. Κοπάδι λοιπόν είναι  κάτι που αποκόπηκε από ένα μεγαλύτερο σύνολο.  Ας γίνουμε όμως πιο προσεκτικοί. Η ρίζα κοπ- στη λέξη δεν είναι μόνη της. Συνοδεύεται και από μια καταληκτική -αδι και όχι τυχαία. Διότι, αν τα συνδυάσουμε στενότερα, κ-οπάδι, μας οδηγεί και στην έννοια του οπαδού, αυτού που ακολουθεί σαν πιστό σκυλί κατά πόδας. Έτσι διευρύνεται εννοιολογικά η λέξη και αποκτά άλλες διαστάσεις. Κοπάδι λοιπόν είναι το μέρος ενός συνόλου, πιστό, πειθαρχημένο και υπάκουο.

Από την ίδια ρίζα επίσης παράγεται η λέξη κόμμα. Κόμμα είναι ό,τι απόμεινε από μια κοπή, είναι αυτό που κόπηκε. Τη λέξη την συναντάμε και στην γραμματική, ελάχιστα μας ενδιαφέρει εδώ, αλλά και στην πολιτική ζωή καθόλου τυχαία. Στην πολιτική ζωή με την έννοια «πολιτικό κόμμα» συνήθως ορίζουμε κάθε συλλογικότητα, η οποία εκφράζει συγκεκριμένα ταξικά συμφέροντα ή συμφέροντα κάποιας κοινωνικής ομάδας, έχει πρόγραμμα βασισμένο στην ικανοποίηση των συμφερόντων της κοινωνικής τάξης ή της κοινωνικής ομάδας, στην οποία αναφέρεται, εφαρμόζει πολιτική τακτική και στρατηγική και στοχεύει στην εφαρμογή του προγράμματος του φανερά προς όφελος της τάξης που εκπροσωπεί, μέσα από  την  άσκηση κεντρικής εξουσίας.

Άρα, αν καταλαβαίνουμε καλά, το κάθε πολιτικό κόμμα ως οργάνωση  ξεκομμένη από το σύνολο των ανθρώπων μιας κοινωνίας,  βγαίνει μπροστά με κάποιον αρχηγό και ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί τα συμφέροντα  μιας άλλης ομάδας ανθρώπων, τους οποίους έπεισε ότι αγωνίζεται να ικανοποιήσει τις ανάγκες  τους. Από τη στιγμή που τους έπεισε, τους εντάσσει στο κόμμα, τους έχει μαζί της, τους έχει πλέον στη στάνη της, τους  μετατρέπει σε κοπάδι δικό της. Ο διάλογος που άνοιξε μαζί τους εξελίχτηκε περίπου έτσι: Εμείς ως κόμμα, ως παράταξη ήδη διαφοροποιημένοι από τους άλλους, από το σύνολο,  υποσχόμαστε να λύσουμε τα προβλήματά σου. Εσύ από την πλευρά σου θα μας στηρίζεις με την ψήφο σου. Για να είμαστε σίγουροι ότι θα κρατήσεις την υπόσχεσή σου θα εκτεθείς. Που σημαίνει: θα γραφτείς σε οργανώσεις κατά τόπους, κατά δήμους, κατά περιφέρειες κλπ.,  κάτω από τη δική μας ιδεολογία. Θα προσφέρεις κομματική δουλειά εθελοντικά, χωρίς να γκρινιάζεις. Θα μας ακολουθείς σε ό,τι λέμε και θα συνηγορείς σε ό,τι κάνουμε, γιατί το κάνουμε για σένα!   Δεν φτάνει να είσαι μαζί μας, δεν είναι αρκετό μόνο να μας ψηφίζεις, πρέπει να το δείχνεις κι όλας. Έρχεσαι σε όλες τις συγκεντρώσεις  του κόμματος   και κρατάς το λάβαρό του, το οποίο έχει συγκεκριμένο  χρώμα. Εμάς τώρα, που αγωνιζόμαστε για τα συμφέροντά σου εννοείται πως θα μας χειροκροτείς θερμά και θα μας πληρώνεις  παχυλά.

Πότε δημιουργήθηκαν τα κόμματα ιστορικά,  πότε χώρισαν τους ανθρώπους μεταξύ τους και τους αποπροσανατόλισαν από τα κοινά τους συμφέροντα;  Πότε διαλύθηκαν οι άνθρωποι και μετατράπηκαν σε κοπάδια; Στην αρχαιότητα,  στην Αρχαία Αθήνα, υπήρχαν κόμματα, το αριστοκρατικό και το δημοκρατικό. Το κάθε κόμμα εκπροσωπούσε συγκεκριμένα συμφέροντα με βάση τα οικονομικά της κάθε ομάδας. Στους άλλους πολιτισμούς, που δεν υπήρχε Βουλή, αλλά βασιλιάς, κόμματα δεν υπήρχαν, κοπάδια ανθρώπων δεν υπήρχαν, υπήρχε όμως μια ανθρώπινη αγέλη, που λάτρευε τον βασιλιά, γιατί οι άνθρωποι είχαν πειστεί ότι ο βασιλιά ήταν ή θεός ή γιος θεού. Και γιατί να μην το πιστεύουν αυτό οι άνθρωποι, αφού αυτός κρατούσε χρήμα, όπλα και εξουσία;

Εν τούτοις η εκάστοτε εξουσία, είτε πολιτική είτε θρησκευτική,  έβλεπε κάθε φορά πως όντες οι άνθρωποι ενωμένοι γίνονται επικίνδυνοι. Γιατί πάντοτε οι ισχυροί ζουν με το φόβο και την καχυποψία πως, αν καμιά φορά ο λαός ξυπνήσει και αποφασίσει να ενωθεί, θα τους πάρει και θα τους σηκώσει. Τί λέει ο ποιητής προς τον λαό:  ‘Αν ξυπνήσεις,  μονομιάς θά ρτει ανάσκελα ο ντουνιάς’. Καλού κακού λοιπόν, «διαίρει και βασίλευε», για να πατάμε σε σταθερό έδαφος. Για να καλοκάθονται συνεπώς στις  δάφνες τους οι ισχυροί,  διαρκώς επινοούσαν τρόπους, οι οποίοι στο σύνολό τους πετύχαιναν, να παραπλανούν τους ανθρώπους, να τους χωρίζουν σε κοπάδια και να τους ελέγχουν.  Θέλεις με την πολιτική, θέλεις με τη μοναρχία, θέλεις με τη θρησκεία, πάντως το πετύχαιναν και το πετυχαίνουν.  Σήμερα που τον πρώτο λόγο τον έχει ο κοινοβουλευτισμός οι άνθρωποι είναι κυρίως χωρισμένοι σε κομματικά κοπάδια, κάτω από τη σημαία του. Αλλού ζουν ως αγέλη κάτω από μια μοναρχία ή θρησκευτική δύναμη. Η οποία όμως γνωρίζει ότι οι διάφορες αιρέσεις που αναπτύσσονται στο περιβάλλον της  συμβάλλουν στο διαχωρισμό των πιστών προς όφελός τους, γι αυτό τις ανέχεται.

Κάπως έτσι εξελίχτηκαν τα πράγματα ανάμεσα στην εξουσία και τους ανθρώπους.  Κάτι ανάλογο συμβαίνει  και με τις ποδοσφαιρικές ομάδες, γιατί είναι πολλά τα λεφτά και μεγάλα τα συμφέροντα αυτών που επιμένουν ότι δουλεύουν για το λαό.

Με βάση λοιπόν το ρήμα κόπτω, αυτομάτως κάτι μας ψιθυρίζει στο αυτί ότι, όταν αποκόπτεται κάτι από το σύνολό του,  μαντρώνεται, απομονώνεται  και αποδυναμώνεται, γιατί άλλη δύναμη έχουν οι άνθρωποι όλοι μαζί ενωμένοι και άλλη, μηδαμινή, έχουν χωρισμένοι. Χωρισμένοι, αποκομμένοι από τις κοινές ανάγκες, είναι χειραγώγιμοι και καθοδηγούμενοι. Είναι υποχείρια.

Advertisements

3 Σχόλια

  1. Posted by Δημήτρης Γεωργάκης on Νοέμβριος 21, 2012 at 4:43 μμ

    Xρύσα, υπέροχο το άρθρο σου. Περιγράφεις με καταπληκτικό τρόπο μια θλιβερή πραγματικότητα. Όμως επίτρεψέ μου να έχω μια μικρή, ταπεινή ένσταση:
    Ναι μεν συμβαίνει αυτό και στη θρησκεία, όπως πολύ καλά λες, όχι όμως στην Ορθοδοξία. Η Ορθοδοξία, η οποία δεν είναι παρά ο απαραχάρακτος λόγος του Θεού, η ορθή πίστη σ´ Εκείνον, άρα ο ίδιος ο Θεός, ποτέ δεν δημιούργησε ή δεν απέβλεψε σε αγέλες ή σε οπαδούς. Εκείνοι που τρέχουν κοντά Του είναι άνθρωποι που πίστεψαν σ´ Εκείνον και θέλουν να σωθούν. Να περάσουν σ´ αυτό που τους υποσχέθηκε: την αιωνιότητα. Να ζήσουν μαζί Του, όπως όλα τα παιδιά που αγαπούν τον πατέρα τους.
    Ένας καλός πατέρας μετατρέπει ή χρησιμοποιεί ποτέ τα παιδιά του σαν αγέλες ή σαν οπαδούς; Όχι, ποτέ!
    Δυστυχώς,οι διάφορες αιρέσεις, εκμεταλευόμενες αυτή τη βαθύτερη αναζήτηση των ανθρώπων, δημιουργούν φανατικούς οπαδούς για ιδιοτελείς σκοπούς, η Ορθοδοξία όμως ποτέ.
    Με εκτίμηση Τάκης

    Απάντηση

  2. Χρύσα,όπως πάντα γράφεις ωραία,αλλά φοβάμαι ότι θα γίνεις βορά όλου του πολιτικού
    κόσμου και το χειρότερο θα κατηγορηθείς για ολοκληρωτισμό.
    Με εκτίμηση Πάρης.

    Απάντηση

    • Πάρη μου καλή σου ημέρα και σε ευχαριστώ που διαβάζεις τις ανησυχίες μου στο ιστολόγιό μου. Συμφωνώ μαζί σου ότι εκτίθεμαι επικίνδυνα στους πολιτικούς και την πολιτική. Διαφωνώ όμως όσον αφορά τον ολοκληρωτισμό. Καταγγέλλω τον χωρισμό των ανθρώπων σε κόμματα, την μετατροπή τους σε οπαδούς και την καθοδήγησή τους από κομματάρχες, συνδικαλιστές, καναλάρχες, μεγαλοδημοσιογράφους και πολιτικούς. Αυτό έχει ως συνέπεια να αποδυναμώνονται οι άνθρωποι, όσον αφορά τις ανάγκες τους, και να ενδυναμώνονται οι πολιτικοί, όσον αφορά την τσέπη τους, με συνέπεια να αυθαιρετούν, να καταστρατηγούν την δημοκρατία κλπ. Το ζητούμενο είναι οι άνθρωποι να παραμένουν σκεπτόμενοι και να επιβάλλουν στα κόμματα τη λύση των προβλημάτων τους, ώστε να ξαναβρούν οι πολιτικοί και οι πολιτική τον πολιτικοκοινωνικό τους προσδιορισμό.
      Στην Ακαδημία θα σε δούμε κάποτε; Θα το εκτιμούσα, αν την Δευτέρα το βράδυ ερχόσουν με μερικούς μαθητές σου. Θα με βοηθούσε πολύ και η ομιλία είναι πολύ ενδιαφέρουσα.
      Σε χαιρετώ

      Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s