Υποθήκαι

Όταν οι άνθρωποι θέλουν να πονείς,

μπορούνε με χίλιους τρόπους.

Ρίξε το όπλο και σωριάσου πρηνής,

όταν ακούσεις ανθρώπους.

Όταν ακούσεις ποδοβολητά

λύκων, ο Θεός μαζί σου!

Ξαπλώσου χάμου με μάτια κλειστά

και κράτησε την πνοή σου.

Κράτησε κάποιον τόπο μυστικό,

στον πλατύ κόσμο μια θέση.

Όταν οι άνθρωποι θέλουν το κακό,

του δίνουν όψη ν’ αρέσει.

Του δίνουν λόγια χρυσά, που νικούν

με την πειθώ, με το ψέμα,

όταν άνθρωποι διαφιλονικούν

τη σάρκα σου και το αίμα.

Όταν έχεις μια παιδική καρδιά

και δεν έχεις ένα φίλο,

πήγαινε βάλε βέρα στα κλαδιά,

στην μπουτονιέρα σου φύλλο.

Άσε τη γυναίκα και το μαστροπό

Λαό σου, Ρώμε Φιλύρα.

Σε βάραθρο πέφτοντας αγριωπό,

κράτησε σκήπτρο και λύρα.

Το ποίημα έγραψε ο Κώστας Καρυωτάκης και είναι από τη συλλογή «Ελεγεία και Σάτιρες», 1928. Στο ποίημα αυτό θα ταίριαζε και ο τίτλος: homo hominis lupus, δηλαδή ο άνθρωπος για τον άνθρωπο λύκος. Ας προσεγγίσουμε το περιεχόμενο.

Ο ποιητής αναφέρεται σε μια ομάδα ανθρώπων, που χιλιάδες χρόνια τώρα ζουν ανάμεσά μας και επιβιώνουν με το αίμα των άλλων ανθρώπων.  Στον εικοστό αιώνα η ανθρωπότητα  τους γνώρισε καλά. Ο ίδιος ο ποιητής τους έζησε κατά τον Α΄παγκόσμιο πόλεμο.  Οι γονείς μας τους ζήσανε κατά τον Β΄παγκόσμιο πόλεμο. Στις μέρες μας έχουμε τη δυστυχία να γνωρίζουμε τους απογόνους και συνεχιστές του διεθνούς Ναζισμού.  Αυτοί οι απάνθρωποι άνθρωποι, αυτοί οι λύκοι, αν αποφασίσουν το ανθρωποκυνηγητό, και το αποφάσισαν, γίνονται τόσο επικίνδυνοι, που είναι καλύτερα, κατά τον ποιητή,  να μην προβάλει κάποιος αντίσταση. Σε αυτήν την περίπτωση δεν χωρά το γνωστό  «η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση». Η καλύτερη οδός σωτηρίας από τους κυνηγούς κεφαλών είναι να πετάξει το θήραμα   το όπλο του και να μείνει ακίνητο στο χώμα. Όπως ο Οδυσσέας, όταν γύρισε στην Ιθάκη του μετά από είκοσι χρόνια, τα σκυλιά που φύλαγαν τα κοπάδια του δεν τον γνώριζαν και του επετέθηκαν. Για να μην τον κατασπαράξουν έπεσε κάτω και στάθηκε ακίνητος, κάνοντας τον πεθαμένο. Η σιωπή λοιπόν και η ακινησία μπροστά στους ανθρωποκυνηγούς είναι η συμβουλή του ποιητή, κάτι βέβαια που δεν μας βρίσκει σύμφωνους, εκτός αν είναι θέμα στρατηγικής.

Στη συνέχεια ο ποιητής χαμηλώνει τους τόνους και συμβουλεύει τον άνθρωπο να κρατήσει τη νηφαλιότητά του και να μην παρασυρθεί από το ψιμιθιωμένο ψέμα, γιατί οι ωραιολογίες είναι ένα ακόμη όπλο της τάξης των απανθρώπων, για να παρασύρουν τους ανθρώπους στην καταστροφή. Η ωραιολογία, η πειθώ και το ψέμα ετοιμάζουν το τραπέζι, στο οποίο οι απάνθρωποι στρώνονται και γεύονται τις σάρκες και το αίμα αθώων ανθρώπων. Και μια ακόμη συμβουλή προς τις αθώες ψυχές. Η καταφυγή στη φύση  είναι παρηγοριά και σωτηρία για όσους  πληγώθηκαν από  φίλους.

Στην τελευταία στροφή αιφνιδιαστικά ο Καρυωτάκης στρέφεται προς τον ποιητή Ρώμο Φιλύρα. Του ζητά να ξεχάσει τη γυναίκα, που έγινε αιτία να κολλήσει το αφροδίσιο που τον έστειλε στο Δρομοκαΐτειο. Τον παροτρύνει να βρει παρηγοριά και καταφύγιο στην ποίησή του. Στην ποίηση, από την οποία και ο ίδιος ο Καρυωτάκης προσδοκούσε σωτηρία, αλλά η ποίηση δεν  του την έδωσε.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s