Πολιτική παιδαγωγική

Ποιος είναι ο παιδαγωγικός ρόλος του πολιτικού;  Πεντακάθαρα μας το παραδίδει ο Θουκυδίδης στην ιστορία του (2, 65). Ας  ξαναθυμηθούμε από τη μετάφραση το ζητούμενο σημείο.

«»Επέζησε (ενν. ο Περικλής) του πολέμου (ο Πελοποννησιακός πόλεμος ξεκίνησε το 432 π. Χ.) δύο έτη και έξ μήνας, η δε προβλεπτικότης του δι αυτόν έγινε περισσότερον αντιληπτή μετά τον θάνατόν του. Διότι αυτός είπεν ότι θα νικήσουν (οι Αθηναίοι), αν μείνουν ήσυχοι και φροντίζουν δια το ναυτικόν και αν δεν ζητούν να επεκτείνουν την ηγεμονίαν των κατά την διάρκειαν του πολέμου και δεν περιπλέκουν την πόλιν εις κινδύνους. Αλλά εκείνοι (ενν. οι διάδοχοί του) έκαμαν τα αντίθετα από όλα αυτά. Χάριν ατομικών φιλοδοξιών και ατομικών συμφερόντων επεχείρησαν  πράγματα άσχετα προς τον πόλεμον και επιζήμια εις αυτούς και τους συμμάχους. Αι επιχειρήσεις αύται, αν μεν επετύγχανον θα προσεπόριζον τιμάς και ωφελείας μόνον εις τους ιδιώτας, αν δε απετύγχανον, θα ηύξανον τους εκ του πολέμου κινδύνους της πόλεως. Συνέβαινε δε τούτο διότι εκείνος (ενν. ο Περικλής) είχε μεγάλην επιβολήν και σύνεσιν, ήτο δε χωρίς καμμίαν αμφισβήτησιν εντελώς αδωροδόκητος, ώστε συνεκράτει το πλήθος χωρίς να γίνεται δούλος του και δεν εσύρετο υπ’ αυτού, αλλά το έσυρεν εκείνος, επειδή δεν απέκτησε την δύναμίν του με αθέμιτα μέσα, ούτε εκολάκευε τον λαόν με τους λόγους του, αλλά ηδύνατο λόγω της επιβολής του ν’ αντιλέγη και μετ’ οργής. Όταν μάλιστα τους έβλεπε να εκδηλώνουν παρακαίρως αλαζονικόν θάρρος, τους εκτύπα με τα λόγια του και τους έκανε να φοβούνται, οσάκις δε ήσαν φοβισμένοι χωρίς λόγον, ενίσχυε πάλιν το θάρρος των. Τοιουτοτρόπως το πολίτευμα ωνομάζετο μεν δημοκρατία, πραγματικώς όμως ήτο κυβέρνησις υπό του πρώτου ανδρός. Αντιθέτως προς αυτόν οι διάδοχοί του, επειδή ήσαν σχεδόν ίσοι μεταξύ των και ο καθένας επεδίωκε να πρωτεύη, ήρχισαν να παραδίδουν και την κυβέρνησιν εις τας χείρας του λαού, δια να τον ευχαριστούν. Ως εκ τούτου έγιναν πολλά σφάλματα, όπως ήτο ενδεχόμενον εις πόλιν μεγάλην και ηγεμονεύουσαν…»  (εκδ. Ι. Ζαχαρόπουλος, μετ. π. Ξιφαράς)

Αυτός ήταν ο μέγας Περικλής του Ξανθίππου και της Αγαρίστης, από το γένος των Αλκμαιωνιδών, ο οποίος, μετά τον προπάππον του Κλεισθένη που έβαλε τις βάσεις της δημοκρατίας στην Αθήνα, προχώρησε σε πλήρη εκδημοκρατικοποίηση του συστήματος, για να μπορεί σήμερα η ανθρωπότητα να καμαρώνει για μια δημοκρατία που δεν υφίσταται ουσιαστικά πουθενά. Γιατί η πραγματική δημοκρατία των Αθηναίων δεν είχε παρακράτος, δεν είχε κουκουλοφόρους, δεν είχε χημικά, δεν είχε προδότες και δωσίλογους, δεν είχε εθελόδουλους και ανθρώπους να βάζουν τα μικροκομματικά τους συμφέροντα πάνω από το συμφέρον της πατρίδας και του λαού. Δεν καλλιεργούσε πελατειακές σχέσεις, δεν κανάκευε συνδικαλιστές, για να εξασφαλίζει ψήφους, δεν διασπάθιζε το δημόσιο χρήμα, δεν ψήφιζε νόμους, που να απαλλάσσει τους βουλευτές από τις αυθαιρεσίες και τις καταχρήσεις τους όντας στην εξουσία, δεν έκλεινε τα μάτια στο «λάδωμα», δεν καταργούσε την αξιολόγηση, δεν ανεχόταν την ατιμωρησία των δημοσίων λειτουργών της. Δεν έπαιρνε τηλέφωνο ο βουλευτής ή ο υπουργός στις εφορίες και άλλες υπηρεσίες να ζητήσει ή να απαιτήσει να κάνουν τα στραβά μάτια στους φοροφυγάδες φίλους τους. Δεν έδινε υποσχέσεις για δημόσιες θέσεις και αξιώματα στους ανθρώπους, για να τους υποκλέψει τη ψήφο. Δεν επέτρεπε τη φυγοπονία, δεν έπαιρνε τα χρήματα της ΕΕ για να τα κάνει περιουσίες αντί για έργα. Δεν επέτρεπε να σταματήσει η παραγωγή ευνοώντας τον παρασιτισμό και το μικρεμπόριο.  Εν ολίγοις, στην Αρχαία Ελλάδα μιλάμε για μια δημοκρατία, την οποία υπηρετούσαν συνετοί και ευσυνείδητοι πολιτικοί και όχι νταβατζήδες.

Σ’ αυτά θα μπορούσαμε να προσθέσουμε κι άλλα. Αλλά θα κλείσω, αφού συμφωνήσω μαζί σας και για τις δικές μας ευθύνες. Τα γνωρίζαμε όλα αυτά, δεν τα γνωρίζαμε; Σωπαίναμε όμως. Αλλά η σιωπή είναι συνενοχή και επισύρει την τιμωρία. Από τη στιγμή που ξεπεράσαμε το μέτρο (Μηδέν άγαν), βαδίσαμε όλη τη γραμμή, ως το τέλος: Αλαζονεία, ύβρις, Νέμεσις, Τίσις. Τώρα ήλθε η ώρα της πληρωμής. Το τραγικό όμως ερώτημα είναι: Γιατί να πληρώνουμε μόνο εμείς; Γιατί να πληρώνει κάθε φορά μόνο ο λαός;

Advertisements

2 Σχόλια

  1. Έχεται σκεφτεί πως θα μπορούσαμε πιλοτικά να επαναφέρουμε την άμεση δημοκρατία στην Ελλάδα πχ ξεκινώντας από κάποια μικρά νησιά με οικονομική ανεξαρτησία και πολιτική από την κεντρική κυβέρνηση και προωθώντας τη δημιουργία μιας εκκλησίας του δήμου. Το μέτρο αυτό θα έφερνε φοβερή διαφήμιση στις τοπικές κοινωνίες με ερευνητές απο τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου να τα επισκέπτονται και να μελετούν τις προσπάθειες για άμεση δημοκρατία. Ένα άλλο μέτρο γενικότερο θα ήταν η κλήρωση ας πούμε 30 μελών του εθνικού κοινοβουλίου μέσα από μία λίστα όλων των Ελλήνω άνω των 30 ετών με ανώτατη εκπαίδευση.

    Απάντηση

    • Posted by chryssablog on Μαρτίου 6, 2012 at 9:14 πμ

      Δεν θα σχολιάσω το μήνυμα, είναι λογικό και σαν σκέψη και σαν πράξη. Όντως μπορεί να εφαρμοστεί η άμεση δημοκρατία σε ένα βαθμό. Όπως και η επιλογή πολιτικών προσώπων από καταλόγους μετά από κλήρωση, όπως περίπου στην αρχαία Αθήνα.
      Σας θυμίζω όμως πως μια προσπάθεια άμεσης δημοκρατίας είχε εφαρμοστεί πειραματικά στην Απείρανθο της Νάξου, όταν δήμαρχος ήταν ο Μανόλης Γλέζος. Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να γνωρίζαμε πώς εφαρμόστηκε, σε ποιο βαθμό πέτυχε τους στόχους της, ιδίως αυτόν που έχει να κάνει με τη συλλογική ευθύνη για τα αποτελέσματα των αποφάσεων.
      Νομίζω πως η εφαρμογή της άμεσης δημοκρατίας προϋποθέτει μακρόχρονη θητεία στη δημοκρατία, υψηλό συναίσθημα πολιτικής ευθύνης, ευσυνειδησία πολιτικού και κοινωνικού χρέους και πάνω από όλα φρόνημα ακμαίο και γενναιοφροσύνη. Αυτές τις αρετές, νομίζω, τις έχουμε ως λαός απολέσει πάνω από 2.500 χρόνια. Άλλοι αποφάσιζαν και αποφασίζουν για μας, τόσο, που να θεωρούμε αδιανόητο ότι μπορούμε να σκεφτούμε κι εμείς και να πάρουμε αποφάσεις και ευθύνες. Μόνο το τελευταίο είμαστε έτοιμοι να παραδεχτούμε, ότι φταίμε, ότι δεν είμαστε λαός, ότι…
      Αρκεί να επισημάνω το εξής απλό. Λες σε φίλους: «Στις επερχόμενες εκλογές δεν θα ψηφίσουμε κανέναν από τους τριακόσιους, που μας κατάντησαν όπως μας κατάντησαν». Σε κοιτάζουν με απόγνωση και ρωτούν: «Και τότε ποιον θα ψηφίσουμε;». Είναι σαν το ερώτημα του Καβάφη: Και τώρα τι θ’ απογίνουμε χωρίς βαρβάρους; Ήταν κι αυτοί μια κάποια λύση.

      Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s