Μέτρον άνθρωπος

Ο σοφιστής Πρωταγόρας από τα Άβδηρα (481-411) είχε γράψει πολλά συγγράμματα, όπως «Περί πολιτείας», «Περί θεών», «Περί αρετών», «Περί μαθημάτων», «Περί όντων»κλπ. Σε ένα από τα συγγράμματά του με τον τίτλο «Αλήθεια ή καταβάλλοντες», δηλαδή «λόγοι αληθείς, που νικούν», άρχιζε με την εξής ρήση. «Μέτρον πάντων χρημάτων άνθρωπος, των μεν όντων ως έστι, των δε μη όντων ως ουκ έστι». Η ρήση αυτή σε απλή μετάφραση λέει: «Μονάδα μέτρου όλων των πραγμάτων είναι ο άνθρωπος, για να αποφαίνεται γι αυτά που υπάρχουν πώς είναι  και γι αυτά που δεν υπάρχουν πώς δεν είναι».

Ο Αβδηρίτης φιλόσοφος με τη ρήση του αυτή βάζει τον άνθρωπο στο κέντρο κάθε γνωστικής δύναμης εξοβελίζοντας  κάθε άλλη εξωλογική ή δογματική επιφοίτηση για τη γνώση της αντικειμενικής πραγματικότητας.  O  Πρωταγόρας, όπως και οι άλλοι σοφοί, φιλόσοφοι και σοφιστές έβαλαν τον άνθρωπο στο κέντρο του κόσμου, όχι με διάθεση να καλλιεργήσουν τον εγωισμό ή τον ατομισμό του, αλλά με σκοπό να του καλλιεργήσουν βαθύτερα συναισθήματα ανθρωπιάς. Έτσι γεννήθηκε ο ανθρωπισμός. Γιατί ανθρωπισμός σημαίνει πρώτα απ όλα πίστη στον άνθρωπο και τη λογική του.  Σημαίνει ανάπτυξη του ανθρώπου πέρα από μαγικοθρησκευτικές δεσμεύσεις, που εμποδίζουν την ψυχοπνευματική του ολοκλήρωση. Στους προβληματισμούς και τα ερωτήματά του σε θέματα κοινωνικά, πολιτικά, θρησκευτικά, υπαρξιακά ο ανθρωπισμός βάζει το ίδιο το υποκείμενο της γνώσης να βρει τις απαντήσεις και τις λύσεις που τον ικανοποιούν. Αυτό μπορεί να το επιτύχει ο άνθρωπος, αρκεί να μείνει αδέσμευτος, ελεύθερος να κρίνει και να επιλέξει.

Αλλά ας δούμε συνοπτικά τις βασικές αρχές του ανθρωπισμού, όπως αυτές αποκρυσταλλώθηκαν στο πέρασμα των αιώνων:

-Σεβασμός στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα του Ανθρώπου.
-Αναγνώριση της αξίας της προσωπικότητάς του.
-Ενδιαφέρον  για την ολόπλευρη ανάπτυξη της  ανθρώπινης προσωπικότητας μέσα από φροντισμένη εκπαίδευση κοινή σε όλους.
-Ενδιαφέρον της πολιτείας για την ευημερία των ανθρώπων και ταυτόχρονα μέριμνα για τη δημιουργία ευνοϊκών κοινωνικών συνθηκών για όλα τα μέλη της κοινωνίας. Κοινωνικός  Ανθρωπισμός.
-Ελευθερία σκέψης και έκφρασης, ανοχή των απόψεων του συνανθρώπου.
-Άρνηση του φανατισμού, της μισαλλοδοξίας, της ανευλάβειας για τις  απόψεις των άλλων.

Στο καταλαμβάνοντας το κέντρο του φιλοσοφικού στοχασμού  ο άνθρωπος, βρίσκεται  έκτοτε στην κορυφή της  αξιακής κλίμακας των ζώντων οργανισμών. Διότι ο άνθρωπος συνδυάζει άψογα την ύλη με το πνεύμα και από αυτό το συνδυασμό προκύπτει ενέργεια τέτοια, που  τον μετατρέπει σε δημιουργό, δηλαδή εφευρέτη, ερευνητή, ποιητή, λογοτέχνη, καλλιτέχνη, τα οποία τον διαφοροποιούν από τα άλλα ζώα και τον οδηγούν προς τα πάνω. Γιατί η δημιουργία είναι  η κλίμακα που ενώνει τη γη με τον ουρανό. Τον άνθρωπο με το Θεό. Ο άνθρωπος  όντας ελεύθερος και αδέσμευτος να δημιουργήσει και έχοντας τη δυνατότητα να παρουσιάζει στους συνανθρώπους του τα επιτεύγματα της προσπάθειάς του χωρίς φόβο και χωρίς πάθος, βλέπει  ψηλά, επικοινωνεί με τον Δημιουργό.

Ας μη ξεχνάμε. Με προίκα τη θεία πνοή της δημιουργίας και με όχημα την πνευματική παλικαριά και ελευθερία οδηγήθηκε η ανθρωπότητα εκεί που είναι σήμερα. Ακόμη, μέσα ακριβώς από  τη δημιουργική προσπάθεια, την ελευθερία λόγου και δράσης, την παλικαριά και το θάρρος και παρά τις χίλιες μύριες αντιξοότητες τελικά ο άνθρωπος θα βρει τον χαμένο του παράδεισο.

Advertisements

2 Σχόλια

  1. Πολύ ενδιαφέρον και καλογραμμένο

    Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s