Οδυσσέας Ελύτης, η Ελλάδα που αγαπάμε

Ο μέγας  Πλάτων υποστήριζε πως ο ιδανικός κόσμος βρίσκεται σε έναν ιδεατό κόσμο, έξω από τα γήινα δεδομένα. Εκεί στον κόσμο των ιδεών, όπου τα πάντα είναι τέλεια ο άνθρωπος ξεφεύγει από τη φθαρτή γήινη πραγματικότητα και συναντά την ουσία των όντων και την αιωνιότητα. Ο μαθητής του όμως Αριστοτέλης από τα Στάγειρα, ο δάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, για τον οποίο ο μέγας στρατηλάτης ομολογούσε πως του χρωστούσε το «ευ ζην», είχε διαφορετική άποψη. Βλέπετε, ο Σταγειρίτης  έκανε από ενωρίς την υπέρβασή του. Υποστήριζε λοιπόν ο φιλόσοφος πως η ουσία των όντων, το «τόδε τι» βρίσκεται μέσα στα πράγματα, ο δε άνθρωπος κατακτά την αιωνιότητα μέσα από το εν ζωή έργο του. Σκεφτείτε τώρα χιλιάδες χρόνια μετά μιλάμε για ποιητές, καλλιτέχνες, φιλοσόφους, επιστήμονες, ερευνητές και αναφερόμαστε στις σκέψεις, τα λόγια και τις πράξεις τους σαν να ζουν ακόμη ανάμεσά μας. Λέμε: «ο Πλάτων υποστηρίζει αυτό» και  αναφέρουμε το διανόημα, διότι είναι επίκαιρο, καίριο και διαχρονικό.  Μέσα δε στη διαχρονικότητά του κρατά και αθάνατο τον Πλάτωνα. Μας βρίσκει λοιπόν σύμφωνους η άποψη του Αριστοτέλη. Ο άνθρωπος κερδίζει την αθανασία μόνο μέσα από το έργο του, με την προϋπόθεση πως αυτό είναι σοβαρή παρακαταθήκη για την ανθρωπότητα.

Ανάμεσα σ’ αυτούς τους αθάνατους, που μέσα από το έργο τους ζουν ανάμεσά μας , κατατάσσεται από τη συλλογική συνείδηση και ο Ελύτης. Ο μεγάλος Έλληνας ποιητής γεννήθηκε το 1911 στην Κρήτη και πέθανε στην Αθήνα το 1996.  Το έργο του είναι σημαντική παρακαταθήκη για την Ελλάδα. Με τους στίχους του ζωγραφίζει τον ήλιο της, το φως της, το πέτρινο τοπίο της. Με τη λυρική πένα του μας διδάσκει την αληθινή αγάπη στη μαγευτική φύση και τη θάλασσα, στα ελληνικά ιδανικά, τις αιώνιες αξίες της  δικαιοσύνης, της δημοκρατίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που Έλληνες πρώτοι της δίδαξαν στην οικουμένη. Είναι ευτύχημα για τους Έλληνες και την ανθρωπότητα, που πολλοί στίχοι του Λέσβιου ποιητή μελοποιήθηκαν. Έτσι στάθηκε δυνατόν οι άνθρωποι να τους γνωρίσουν καλύτερα μέσα από το τραγούδι και τη μουσική. Με όχημα τις νότες οι στίχοι του Ελύτη πέρασαν  τα σύνορα της γης και της αθανασίας και αντάμωσαν τη μουσική του σύμπαντος.

Ας θυμηθούμε κάποιους από τους μελοποιημένους στίχους τη ποιητή, όπου οι εικόνες τους είναι απαράμιλλες σε μαγεία και ομορφιά.

Βότσαλο μέσα στα νερά
του κοριτσιού η αποθυμιά

Κύκλοι και πώς ανοίγουνε
και με τα σένα σμίγουνε

ψηλά στη γλάστρα του βουνού
χρυσό γεράνι τ’ ουρανού

Ήλιε μου και τρισήλιε μου
ένα σου λόγο στείλε μου.

Ένα ακόμη ποίημα του Ελύτη θα αναφέρω, κι αυτό γιατί είναι πολύ επίκαιρο. Μιλάει για την όμορφη αλλά και παράξενη Ελλάδα, όπως και για τους επίσης όμορφους και παράξενους Έλληνες. Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε τίποτε περισσότερο παρά η αγάπη μας για την πατρίδα είναι η μόνη σωτηρία μας.

Όμορφη και παράξενη πατρίδα.

Ωσάν αυτή που μού λαχε δεν είδα.

Ρίχνει να πιάσει ψάρια ΄πιάνει φτερωτά

Στήνει στη γη καράβι κήπο στα νερά.

Κλαίει φιλεί το χώμα ξενιτεύεται

Μένει στους πέντε δρόμους αντρειεύεται

Κάνει να πάρει πέτρα τηνε παρατά

Κάνει να τη σκαλίσει βγάνει θάματα

Μπαίνει σ’ ένα βαρκάκι πιάνει ωκεανούς

ξεσηκωμούς γυρεύει θέλει τύραννους

Πέντε μεγάλους βγάνει πάνω τους βαρεί

Να λείψουν απ’ τη μέση τους δοξολογεί.

Στίχοι γεμάτοι αντιθέσεις, όπως η πατρίδα μας. Είναι το καλύτερο ψυχογράφημα που έχει διατυπωθεί ποιητικά για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Θα αναφέρω τα λόγια ενός από τους  μελετητές του Ελύτη. «»Η ποίησή του είναι ο μαγικός καθρέφτης, όπου βλέπουμε την ιδέα του εαυτού μας, την ιδεατή ομορφιά μας, την ποθημένη»». (Μ. Γ. Μερακλής, Η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία (1945-1970) Ι. Ποίηση, εκδ. Κωνσταντινίδη 1971, σ. 21).

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s