Επιτηδευματίες στον κόσμο του Ομήρου ΙΙ.

Τα επαγγέλματα, για τα οποία μας πληροφορεί ο Όμηρος στα έπη του, επιβεβαιώνουν την επαγγελματική εξειδίκευση της εποχής του. Έτσι πληροφορούμεθα ότι ο πατέρας των πολεμιστών Φηγέα και Ιδαίου ήταν ιερέας του Ηφαίστου. Άλλος πολεμιστής χαρακτηρίζεται από τον ποιητή καλός κυνηγός (εσθλός θηρητήρ). Άλλου πολεμιστή ο πατέρας ήταν ξυλουργός. Δύο αδέρφια που σκοτώθηκαν πολεμώντας έξω από τα τείχη της Τροίας ήταν γιοι του ονειρομάντη (ονειροπόλου) Ευρυδάμαντα. Αναφέρονται ακόμη τα επιτηδεύματα του μάντη, του γιατρού, του αοιδού. Παρατηρούμε ότι, σύμφωνα με τον ποιητή, οι ιερείς, οι τέκτονες, οι ονειρομάντεις, οι μάντεις γενικά, οι γιατροί, οι αοιδοί, ανήκουν στην κοινωνική κατηγορία των εργαζομένων, που κατατάσσονται από τον ποιητή στους δημιουργούς. Θεωρείται ότι η εργασία τους έχει κοινωνικό χαρακτήρα, είναι λειτούργημα, με μια σημερινή ορολογία, αφού η προσφορά τους υπόκειται στην υπηρεσία της πόλης και των πολιτών της. Στην Ιλιάδα για παράδειγμα ο γιος του Ασκληπιού Μαχάονας πληγώνεται από τον Πάρη. Το γεγονός δημιουργεί αναστάτωση στο στρατόπεδο των Αχαιών. Ο Ιδομενέας μάλιστα καταφεύγει στο Νέστορα και του ζητά να μεριμνήσει για τη σωτηρία του Μαχάονα, γιατί η ζωή του αξίζει, όσο οι ζωές πολλών άλλων αγωνιστών, αφού αυτός είναι που βγάζει από τις πληγές των ηρώων τα βέλη και θεραπεύει τις πληγές με θεραπευτικά βοτάνια. Ο στίχος με τον οποίο εξαίρεται η χρησιμότητα των ιατρών, ιδιαίτερα στον πόλεμο αλλά και στην ειρήνη, έμεινε έκτοτε παροιμιώδης: «ἰητρός γάρ ἀνήρ πολλῶν ἀντάξιος ἄλλων» .

Στον κύκλο των δημιουργών ο Όμηρος κατατάσσει μόνο πνευματικά επαγγέλματα. Θεωρεί ότι υπάρχει στενή σύνδεση ανάμεσα στα επαγγέλματα του αοιδού, του γιατρού ή του μάντη με τη θρησκεία. Από τα χειρωνακτικά επαγγέλματα, η επική ποίηση το μόνο που αναγνωρίζει ως πνευματικό, είναι του τέκτονα, δηλαδή του ξυλουργού ή του ναυπηγού. Οι αρχαίοι, ως φαίνεται, πίστευαν ότι η τέχνη αυτή βρίσκεται κάτω από την προστασία της Αθηνάς. Ο ναυπηγός Άργος από τη Μαγνησία ή τις Παγασσές της Βοιωτίας κατασκεύασε με τις οδηγίες της Αθηνάς την Αργώ, που οδήγησε τους Αργοναύτες στην Ιωλκό. Με τις οδηγίες της Αθηνάς σίγουρα κατασκεύαζαν και τα πλοία των Φαιάκων οι ναυπηγοί του Αλκίνοου, για να μπορούν τα «τηλεκατευθυνόμενα» καράβια του να βρίσκουν μόνα τον προορισμό τους . Ο Τέκτονας ο πολεμιστής, ο γιος του Άρμονα, ως μέλος προφανώς συντεχνίας τεκτόνων οικογενειακού χαρακτήρα, που έχει διακριθεί για την κοινωνική της προσφορά, τιμάται από τον ποιητή των επών με ηρωικό θάνατο στη μάχη.

Από τον κύκλο των τεχνιτών σιδηρουργοί και αγγειοπλάστες φαίνεται πως ήταν οι πρώτοι που απελευθερώθηκαν από την καταπίεση της πρωτόγονης γεωργοκτηνοτροφικής κοινωνίας, ενδεικτικό του βαθέως χάσματος, που χώρισε τους ανθρώπους από τη μάνα Γη. Σταδιακά σιδηρουργοί και αγγειοπλάστες σχημάτισαν οικογενειακές συντεχνίες και κοινωνικά ξεπέρασαν την τάξη των γεωργών και των ποιμένων. Οι περισσότεροι από τους τελευταίους, οι καλύτεροι ίσως και οι πιο φημισμένοι, εργάζονταν για λογαριασμό των ανακτόρων και των ιερών, όπως βεβαιώνουν οι ανασκαφές. Η κοινωνική όμως συνείδηση της εποχής δεν τους συμπεριέλαβε ποτέ στην τάξη των δημιουργών.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s