Εμφύλιος

Όλοι οι πόλεμοι είναι κακοί (επιεικής έκφραση), οι εμφύλιοι πόλεμοι είναι καταστροφικοί (επίσης επιεικής χαρακτηρισμός).

Δυστυχώς εμείς οι Έλληνες αυτό τό έχουμε βιώσει στο πετσί μας και ακόμη υφιστάμεθα τις συνέπειες από τον τελευταίο εμφύλιο πόλεμο του 1945-49.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Θα μνημονεύσουμε μερικούς μόνο ελληνικούς εμφύλιους, τα αίτια και τις συνέπειές τους, έτσι, προς γνώση και ίσως και συμμόρφωση.

Ι.  Τρωικός Πόλεμος. Πριν από περίπου 5.000 χρόνια από σήμερα.

Ο πρώτος καταγεγραμμένος ιστορικά εμφύλιος πόλεμος. Τον αναφέρουν πολλές πηγές και τα ομηρικά έπη. Οι Τρώες ήσαν Έλληνες της Ασίας, μιλούσαν ελληνικά και λάτρευαν τους  ίδιους θεούς με τους άλλους Έλληνες. Ο Τρωικός πόλεμος θεωρείται αδελφοκτόνος και δεν έγινε βέβαια για την ομορφιά της Ελένης, αλλά για το ποιος θα ελέγχει τα στενά του Ευξείνου Πόντου, ποιος θα ελέγχει τους θαλάσσιους  δρόμους Αιγαίου και Μεσογείου, θα κινείται ο ίδιος ελεύθερα, ενώ θα φορολογεί τους άλλους.

Τραγικό γεγονός: Εμφύλιος μέσα στον τρωικό εμφύλιο. ΄Ηρθαν σε σύγκρουση οι δύο πρώτοι του ελληνικού στρατοπέδου, Αγαμέμνων και Αχιλλεύς. Πάλι για μια κόρη. Εύκολη λύση η αιτία να είναι μια γυναίκα.  Στην πραγματικότητα η αιτία είναι ο τρόπος που ο Αρχιστράτηγος Αγαμέμνων αντιμετώπιζε τον Αχιλλέα και δεν του αναγνώριζε ότι αυτός, ο γιος του Πυλάδη και της Θέτιδας μόνος ή με τους Μυρμιδόνες του σήκωνε το βάρος του πολέμου επί δέκα χρόνια έξω και κάτω από τα τείχη της Τροίας. Γι αυτό και η τιμωρία που επέβαλε στους Έλληνες ήταν η αποχή του από τον πόλεμο,  γιατί δεν τον υποστήριξαν μπροστά στον Αγαμέμνονα. Και τούτο για να δείξει ότι ο Αγαμέμνων ήταν βέβαια Αρχιστράτηγος, δεν ήταν όμως Αχιλλέας.

Αποτελέσματα:

1. Από τον εμφύλιο ανάμεσα στον Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα. Κινδύνευσαν να αφανιστούν οι Έλληνες  από τον γενναίο Έκτορα.

2. Από τον εμφύλιο ανάμεσα σε Έλληνες της κυρίως Ελλάδος και Έλληνες της Ασίας. Καταστροφή του Μυκηναϊκού πολιτισμού.

ΙΙ. Πελοποννησιακός Πόλεμος ,  432 – 404 π.Χ.

Τόπος: Η κυρίως Ελλάδα, στεριές και θάλασσες Αιγαίου και Ιονίου, παράλια Μικράς Ασίας.

Πρωταγωνιστές:  Αθηναίοι και Σπαρτιάτες και οι περί αυτούς σύμμαχοι.

Συμμετοχές εκούσιες και ακούσιες: Με τους Σπαρτιάτες πολέμησαν «οι εντός του Ισθμού πάντες», πλην των Αργείων και των Αχαιών, οι οποίοι επέλεξαν την ουδετερότητα.  Προστέθηκαν επίσης Μεγαρείς, Βοιωτοί, Λοκροί, Φωκείς, Αμπρακιώται, Λευκάδιοι και Ανακτόριοι. Στο πλευρό των Αθηναίων παρατάχτηκαν όλες οι πόλεις της Αθηναϊκής Συμμαχίας και από κοντά Πλαταιείς, Μεσσήνιοι της Ναυπάκτου, Ακαρνάνες, Κερκυραίοι και Θεσσαλοί.  Στο Ιόνιο υπήρχαν πολλές πόλεις,  φίλες και σύμμαχοι των Αθηναίων. Αργότερα, το 430, προεστέθηκαν στο πλευρό των Αθηναίων και οι Μακεδόνες με τον βασιλιά τους Περδίκκα Β΄.

Αίτια: Ο αχαλίνωτος επεκτατισμός των Αθηναίων, οι οποίοι, αφού κυριάρχησαν στο Αγαίο πολιτικά και εμπορικά, επιδίωξαν να κυριαρχήσουν και στο Ιόνιο και να γίνουν κοσμοκράτορες. Εδώ βρήκαν αντιμέτωπους, όχι τους Σπαρτιάτες, αυτοί αρκούνταν στα κεκτημένα (δες το άρθρο μου στο ιστολόγιο «Τι πάθαμε;»), βρήκαν αντιμέτωπους τους Κορινθίους, οι οποίοι ομοίως φιλοδοξούσαν να στήσουν τη δική τους κοσμοκρατορία στο Ιόνιο και όχι μόνο.  Η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη.

Συνέπειες: Διέλυσε σε βάθος ουσίας, (παθολογία του πολέμου), αλλά και σε βάθος χρόνου τον ελληνικό κόσμο. Και λέμε τον ελληνικό κόσμο, διότι η Ελλάδα ακόμη και στους κλασικούς χρόνους  δεν είχε σύνορα. Υπήρχαν πολλές ελληνικές πόλεις κράτη,  αλλά σε όλο τον πλανήτη ένα ελληνικό έθνος με υπερχιλιετή ιστορία, όπως τουλάχιστον  βεβαιώνουν οι ελληνικές επιγραφές από τις ανασκαφές.

Θα αντιπαρέλθω τους άλλους μικροεμφύλιους, που ξέσπασαν ανάμεσα στον απανταχού ελληνισμό και ροκάνισαν το μεγαλείο του, για μεγάλη ευχαρίστηση των αντιπάλων, αρχαίων και νέων. Θα περάσω στη σύγχρονη Ελλάδα, ξεκινώντας από τις αιματηρές προσπάθειες ανασύστασης του ελληνισμού και του ελληνικού κράτους.

1821. Μετά από τις νίκες των ραγιάδων τα δύο πρώτα χρόνια ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, αρχίζουν τα προβλήματα. Ποιος θα διευθύνει τον Αγώνα; Στρατιωτικοί ή πολιτικοί; Ποιος θα κάνει τις συζητήσεις με τους αρχηγούς των άλλων κρατών, για να στηριχθεί η προσπάθεια; Οι στρατιωτικοί πολεμούν και καλά κάνουν. Αλλά το πολιτικό μέρος του Αγώνα μόνο οι Φαναριώτες μπορούσαν να το διαχειριστούν, γιατί αυτοί γνώριζαν πρόσωπα και πράγματα. Χρόνια απεργάζονταν το πολιτικό διπλωματικό κομμάτι για λογαριασμό των Τούρκων.  Από την άλλη, στις δύσκολες στιγμές του πολέμου οι στρατιωτικοί δεν ήθελαν με τίποτα να αφήσουν τα πράγματα στους άλλους. Εδώ χωράει αυτό που λέγαμε σε προηγούμενο άρθρο για το φιλότιμο. Είναι ελληνική αρετή, σίγουρα. Είναι ελληνική λέξη και έννοια, σίγουρα. Σημαίνει την αγάπη για τη διάκριση και την αναγνώριση της προσφοράς. Ό,τι όμως ξεπερνάει το μέτρο, προκαλεί την οργή του σύμπαντος και γίνεται καταστροφικό. Έτσι, Έλληνες στρατιωτικοί, όπως ο Κολοκοτρώνης, και πολιτικοί, όπως Φαναριώτες και πρώην Κοτσαμπάσηδες,  «για το καλό της Ελλάδας»  ξεκίνησαν έναν ολέθριο εμφύλιο μεσούσης της ελληνικής επανάστασης και σε μια περίοδο, που η Ελλάδα χρειαζόταν ακριβώς ενωμένα όλα τα παιδιά της για να αποτινάξει τον τουρκικό ζυγό και κυρίως να δείξει στους ξένους Ευρωπαίους, από τους οποίους προσδοκούσε βοήθεια, ότι την άξιζε αυτή τη βοήθεια.  Θέατρο του εμφυλίου αυτού ήταν κυρίως η Πελοπόννησος, αλλά δεν έμεινε απέξω τελείως και η άλλη Ελλάδα. Χρόνος αλληλοσπαραγμού το 1824, αλλά η εσωτερική φωτιά  είχε αρχίσει να σιγοκαίει τις ψυχές στρατιωτικών και πολιτικών από το 1822.

Αποτέλεσμα. Η Υψηλή Πύλη εκμεταλλεύτηκε το εσωτερικό γεγονός διπλά. Από τη μια για να διακηρύξει στις δυνάμεις της Ευρώπης  ότι οι Έλληνες είναι ανίκανοι να κυβερνηθούν, άρα δεν μπορούν να έχουν δικό τους ελεύθερο κράτος.

«Αν μισούνται ανάμεσό τους, δεν τους πρέπει ελευτεριά».

Από την άλλη, ο Σουλτάνος είχε όλο το χρόνο να κάνει τις συμφωνίες του με τον Ιμπραήμ της Αιγύπτου για την καταστολή της Ελληνικής Επανάστασης.

Η πείρα βεβαιώνει πως όταν μαλώνουν δύο, ένας τρίτος ωφελείται.

Συνέπειες: 1. Οι ορδές του Ιμπραήμ κατέπνιξαν την επανάσταση σε όλη την Ελλάδα, με δραματικό φινάλε την έξοδο του Μεσολογγίου. 2. Οι Άγγλοι εγγυήθηκαν την απελευθέρωση της Ελλάδας, με αντάλλαγμα να μείνει το κράτος που δημιουργήθηκε, (δεν μιλάμε πια για ελληνικό έθνος, αλλά για κράτος), υπό αγγλική επιρροή, όπως και έγινε.

Για τα αίτια και τις συνέπειες του εμφυλίου 1945-49 δεν θα προσθέσω άλλα, γιατί ήδη τις βιώνουμε ακόμη και σήμερα. Τούτο θα προσθέσω μόνο ως επιστέγασμα.

Ρωτήθηκε κάποτε ένας Εβραίος.

-Ποιον φοβάσαι;

-Έναν Έλληνα.

-ποιον δεν φοβάσαι;

-Δύο Έλληνες.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s