Επιβιωτική μάθηση Κοινωνική εκπαίδευση

Ένας από τους βασικούς σκοπούς του σχολείου είναι να προετοιμάσει το αναπτυσσόμενο άτομο να ενταχθεί στην κοινωνία. Στην υπάρχουσα όμως πραγματικότητα αυτό δεν είναι πλέον αρκετό. Αλλά οι εκπαιδευτικές μέθοδοι οφείλουν επί πλέον να βοηθήσουν τις νέες γενιές να επιβιώσουν και να ευημερήσουν. Σ αυτό το πνεύμα η μάθηση αποκτά κοινωνικό χαρακτήρα, γίνεται επιβιωτική. Η επιβιωτική εκπαίδευση είναι ευρύτερα γνωστή ως Κοινωνική Παιδαγωγική.
Η Κοινωνική Παιδαγωγική γεννήθηκε το 18ο αι. ως απάντηση στα προβλήματα που δημιούργησε η βιομηχανική επανάσταση. Έκτοτε παρακολουθεί στενά τις κοινωνικές εξελίξεις και βρίσκεται σε μια συνεχή αναδιάταξη και αναπροσαρμογή. Αποβλέπει κυρίως στην κοινωνικοποίηση των νέων, στην προστασία των παιδιών από την εργασιακή εκμετάλλευση, στην υποστήριξη και επανένταξη στο κοινωνικό γίγνεσθαι των πτωχών και των αδυνάτων και γενικά στη συμμετοχή κυρίως των κατωτέρων τάξεων στο μορφωτικό και πολιτισμικό αγαθό. Στις μέρες μας η Κοινωνική Παιδαγωγική δεν περιορίζεται μόνο στο σχολείο, αλλά απλώνεται στο σύνολο του κοινωνικού χώρου, όπου ζουν και δραστηριοποιούνται οι άνθρωποι σε μια διαρκή κοινωνική αλληλεπίδραση.
Την Κοινωνική Παιδαγωγική εκπροσωπούν σπουδαίοι παιδαγωγοί, οι οποίοι απέδειξαν έμπρακτα την αγάπη και το ενδιαφέρον τους για το κοινωνικά αδύναμο παιδί. Ο Pestalozzi, ο Schleiermacher, Ο Diesterweg βρίσκονται ανάμεσά τους. Υπάρχουν πολλά ονόματα ακόμη, που θα μπορούσαμε να αναφέρουμε. Αλλά θα περιοριστούμε σε μερικά σημαντικά μόνο στοιχεία.
Βασικό χαρακτηριστικό της Κοινωνικής Παιδαγωγικής είναι η ιδιαίτερη προσοχή που δίνει στις άμεσες εκπαιδευτικές ανάγκες που έχει η κοινωνία στο σύνολό της. Περιλαμβάνει διδακτικές μεθόδους και διδακτικές τεχνολογίες και τεχνικές, που εφαρμόζονται στην εξωσχολική κυρίως εκπαίδευση και κατάρτιση. Παράλληλα η Κοινωνική Εκπαίδευση ενδιαφέρεται για την αποτελεσματική αντιμετώπιση εκπαιδευτικών αναγκών, που συνδέονται με τις μεταβολές στο πολιτισμικό πλαίσιο, στην κουλτούρα και τον τρόπο ζωής, με έμφαση στην Πολιτισμική Αγωγή. Ακόμη, μελετά τις δυνατότητες, τη σημασία και τις επιπτώσεις που ασκεί η θεσμοθετημένη εκπαιδευτική διαδικασία στα νέα κοινωνικά και διαπολιτισμικά φαινόμενα της εποχής μας.
Η διδακτική και ειδική παιδαγωγική ερευνά όλους τους τρόπους διδασκαλίας που εφαρμόζονται σε άτομα με ειδικές ανάγκες με στόχο την παιδαγωγική αντιμετώπιση της
Στην Ελλάδα εκπρόσωποι της Κοινωνικής Παιδαγωγικής θεωρούνται: ο Α. Κοραής, ο Θ. Καίρης, ο Γ. Κλεόβουλος, η Ε. Καίρη. Γενικά μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι μετά την επανάσταση του 1821 ο ελλαδικός χώρος προσφερόταν εκ των πραγμάτων για την άσκηση Κοινωνικής Παιδαγωγικής.
Στη Γαλλία στοχαστές με σημαντική κοινωνική-παιδαγωγική προβληματική θεωρούνται: P. Bourdieu, J. Delores, E. Morin, P. Levy.
Ο P. Bourdieu αναφέρθηκε στη φιλοσοφία των σκοπών και των αναλυτικών προγραμμάτων. Οι θέσεις του είναι σημαντικές και τις αναφέρω
1. Η εκπαίδευση πρέπει να θεωρείται έργο ζωής.
2. Να αποφεύγεται ο εγκυκλοπαιδισμός και να δημιουργηθεί μεθοδολογία, που να συμβάλει στην ανάπτυξη γενικών μορφών σκέψης, καθώς και στην ενοποίηση της γνώσης.
3. Το πρόγραμμα σπουδών θα πρέπει να γίνει σφαιρικό και διεπιστημονικό και θα επιτρέπει στο μαθητή να οικοδομήσει τη δική του γνώση.
4. Συνιστάται η προτίμηση της ευέλικτης οργάνωσης, της ομαδικής εργασίας με προσωπική πρωτοβουλία, ελαστικό ωρολόγιο πρόγραμμα και η χρήση ποικίλων βοηθητικών μέσων.
5. Συνιστάται τέλος να περάσει το σχολείο από την ατομική στην ομαδική άμιλλα, προκειμένου να ενισχύσουμε το αίσθημα του «ανήκειν» και να αναπτύξουμε στους μαθητές μια αίσθηση αλληλεγγύης.
Σύμφωνα με τον J. Delores, οι βασικοί πυλώνες εκπαίδευσης στη σύγχρονη εποχή των συνεχών μεταβολών είναι οι εξής τέσσερις: α) να μαθαίνεις να γνωρίζεις, β) να μαθαίνεις να πράττεις, γ) να μαθαίνεις να είσαι, δ) να μαθαίνεις να ζεις (και μαζί με τους άλλους).
Σύμφωνα με τον E. Morin υπάρχουν επτά γνώσεις που θεωρούνται αναγκαίες για την παιδεία του μέλλοντος, προκειμένου να αντιμετωπιστούν η πολυπλοκότητα, η ταχύτητα των αλλαγών και η η μη προβλεψιμότητα που χαρακτηρίζουν τον κόσμο μας. Αυτές είναι:
1. Η παιδεία πρέπει να δείξει ότι δεν υπάρχει γνώση που να μην απειλείται σε κάποιο βαθμό από το λάθος και την ψευδαίσθηση.
2. Η αποσπασματική γνώση μας καθιστά ανίκανους να βρούμε το δεσμό ανάμεσα στα μέρη και τις ολότητες. Απαιτείται γνώση τέτοια που να μας κάνει ικανούς να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα στο σύνολό τους.
3. Το ανθρώπινο ον είναι ταυτόχρονα φυσικό, βιολογικό, ψυχικό, πολιτισμικό, κοινωνικό και ιστορικό. Αυτή η σύνθετη ενότητα κατακερματίζεται μέσα από τη διδασκαλία διαφορετικών επιστημονικών πεδίων.
4. Η εκπαίδευση δεν περιλαμβάνει στους κόλπους της τη γήινη ταυτότητα του ανθρώπου. Αυτό σημαίνει ότι παραβλέπει ότι σύντομα το πεπρωμένο του ανθρώπου θα βρίσκεται και έξω από τα γήινα σύνορα.
5. Αγνοεί επίσης η εκπαίδευση αρχές στρατηγικής, που θα βοηθήσουν τον άνθρωπο να αντιμετωπίζει το τυχαίο, το απροσδόκητο και το αβέβαιο.
6. Αγνοεί η εκπαίδευση στην πράξη ότι η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των ανθρώπων είναι ζωτικής σημασίας, για να βγουν οι ανθρώπινες σχέσεις από τη βάρβαρη κατάσταση της έλλειψης κατανόησης που τις μαστίζει.
7. Η εκπαίδευση θα πρέπει να οδηγεί σε μια «ανθρωποηθική» μέσα από τη μελέτη του τριαδικού χαρακτήρα της ανθρώπινης συνθήκης Άτομο-Κοινωνία-Είδος. Ο κάθε άνθρωπος μετέχει σε αυτήν την τριπλή πραγματικότητα.

Στην ρευστή εποχή μας η εκπαίδευση αν παραμείνει ανελαστική και δεν μάθει να προσαρμόζεται στις ανάγκες, που διαρκώς παρουσιάζονται και αναπαρουσιάζονται, θα έχει ξεστρατίσει τελείως από το βασικό της σκοπό, που είναι ο άνθρωπος.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s