Ανδρέας Κάλβος

Γεννήθηκε το 1792 στη Ζάκυνθο. Γονείς του ήταν ο Ιωάννης Κάλβος και η Αδριανή Ρουκάνη, από οικογένεια ευγενών. 1802 εγκαθίσταται στο Λιβόρνο. 1812, μετοικεί στη Φλωρεντία. 1815, χάνει τη μητέρα του. 1867, πεθαίνει στην πόλη Λουθ της Αγγλίας. 1960 (έτος Κάλβου), τα οστά του μεταφέρονται στην Αθήνα και μετά στη Ζάκυνθο. Έκτοτε αναπαύεται στη γενέθλιο γη.
Ανδρέας Κάλβος, ο ποιητής των Ωδών. Έγραψε συνολικά 21 ωδές. Επικολυρικά ποιήματα, τόσο δυνατά, που τον καθιέρωσαν μετά τον Σολωμό ως εθνικό ποιητή. Η αγάπη του για την πατρίδα, που τη στερήθηκε τόσο ενωρίς, ο πόθος του για την απελευθέρωσή της από τους Τούρκους και η ελπίδα του πως θα δημιουργήσει η Ελλάδα και οι Έλληνες ξανά το θαύμα της αρχαιότητας πλημμυρίζει και τις 21 ωδές του.
Και επειδή στις μέρες αυτές και στις συνθήκες που ζούμε μας έλειψε πολύ η αγάπη προς την πατρίδα, αισθάνομαι την ανάγκη να καταθέσω κάποιους στίχους του ποιητή, μήπως και ζωντανέψει στην ψυχή μας πάλι ζεστό γι αυτήν το ενδιαφέρον και προσπαθήσουμε όλοι μαζί, όχι να τη σώσουμε, εκείνη μας σώζει, αλλά να την ανεβάσουμε στη συνείδησή μας και στη συνείδηση των συνανθρώπων μας.

1. Εις Δόξαν (για όσους διστάζουν να προσπαθήσουν από φόβο; από ιδιοτέλεια; Κύριος οίδε)

Έσφαλεν ο την δόξαν
ονομάσας ματαίαν
και τον άνδρα μαινόμενον
τον προ τοιαύτης καίοντα
θεάς την σμύρναν.

Δίδει αυτή τα πτερά
και εις τον τραχύν, τον δύσκολον
της Αρετής τον δρόμον,
του ανθρώπου τα γόνατα
ιδού πετάουν.

Μικράν ψυχήν, κατάπτυστον,
κατάπτυστον καρδίαν
έτυχ’ όστις ακούει
της δόξης την παράκλησιν
και δειλιάζει.

Ποτέ, ποτέ με δάκρυα
δεν έβρεξεν εκείνος
των φίλων του το μνήμα,
ούτε το χώμα εφίλησε
των συγγενών του.

(…)
Ω δόξα, δια τον πόθον σου
γίνονται και πατρίδος
και τιμής και γλυκείας
ελευθερίας και ύμνων
άξια τα έθνη.

Έχουμε και αλλού αναφέρει πως για μας πατρίδα είναι ο κόσμος, οι άνθρωποι που κατοικούν σ’ αυτήν, που γεννήθηκαν, μεγάλωσαν ή απλά ζουν εκεί. Οι άνθρωποι αυτοί είναι οι γνωστοί, οι φίλοι, οι συγγενείς, τα παιδιά μας. Γι αυτούς όλους αξίζει να αρχίσουμε δυναμικά την προσπάθεια, που θα αποβλέπει σ’ αυτό που μας αξίζει. Συνήθως το λέμε, ένα καλύτερο μέλλον. Εμείς προσθέτουμε: και Αξιοπρέπεια.

2. Εις Ψαρά (Για όσους δεν γνωρίζουν τη διαφορά ανάμεσα στην επιβίωση και την ποιότητα ζωής, δηλαδή το ζην και το ευ ζην. Η Ωδή γράφτηκε για την καταστροφή των Ψαρών. Η συγκεκριμένη στροφή αναφέρεται στην ομορφιά της ζωής, αλλά της ελεύθερης ζωής).
(…)
Αν η Αρετή κι ο ελεύθερος
νόμος ως άγια χρήματα
ειλικρινώς λατρεύωνται,
τότε καθό ο παράδεισος
δίδει η γη ρόδα.

3. Εις Σάμον (Σήμερα, για όσους διστάζουν να μπουν δυναμικά στους κοινωνικούς αγώνες, φοβούνται να διεκδικήσουν όσα δικαιωματικά τους ανήκουν).

Όσοι το χάλκεον χέρι
βαρύ του φόβου αισθάνονται,
ζυγόν δουλείας ας έχωσιν.
Θέλει αρετήν και τόλμην
η ελευθερία.

Αυτή (και ο μύθος κρύπτει
νουν αληθείας) επτέρωσε
τον Ίκαρον. Και αν έπεσεν
ο πτερωθείς κ’ επνίγη
θαλασσωμένος,

Αφ’ υψηλά όμως έπεσε
και απέθανεν ελεύθερος.
Αν γένης σφάγιον άτιμον
ενός τυράννου, νόμιζε
φρικτόν τον τάφον.
(…)

4. Αι Ευχαί (Ωδή προφητική για το χάλι της ελευθερίας μας)

Της θαλάσσης καλύτερα
φουσκωμένα τα κύματα
να πνίξουν την πατρίδα μου
ωσάν απελπισμένην
έρημον βάρκαν,
(…)

Παρά προστάτας νά χωμεν.
Μέ ποτέ δεν εθάμβωσαν
πλούτη ή μεγάλα ονόματα,
μέ ποτέ δεν εθάμβωσαν
σκήπτρων ακτίνες.
(…)

(οι επόμενες στροφές απευθύνονται στους «προστάτες»)

το χέρι όπου προσφέρετε
ως προστασίας σημείον
εις ξένον έθνος, έπνιξε
και πνίγει τους λαούς σας
πάλαι και ακόμα.
(…)

Όταν υπό τα σκήπτρα σας
νέους λαούς καλήτε,
νέους ιδρώτας θέλετε
εσείς, δια να πληρώσητε
πλουσιοπαρόχως

τα ξίφη οπού φυλάγουσι
τα τρέμοντα βασίλειά σας,
τα ξίφη οπού τρομάζουσι
την αρετήν και σφάζουσι
τους λειτουργούς της.

(…)
Δεν με θαμβώνει πάθος
κανένα. Εγώ την λύραν
κτυπάω, και ολόρθος στέκομαι
σιμά εις του μνήματός μου
τ’ ανοικτόν στόμα.

Δηλαδή, εγώ είμαι ποιητής, μιλάω με στίχους. Κάποτε θα πεθάνω και γρήγορα μάλιστα, (όπως αφήνει να εννοήσουμε η λέξη σιμά, που δηλώνει και τόπο και χρόνο). Εσείς, όμως, Έλληνες, πώς θα ζήσετε κάτω από τη σκλαβιά των προστατών σας, που η προστασία τους θα αποδειχθεί σκληρότερη και από την τουρκική σκλαβιά; Γιατί αυτό βεβαιώνει η σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας.
Σε άλλο άρθρο θα αναφερθώ διεξοδικά στους προστάτες μας και στο με πόσο αίμα έχουμε πληρώσει αυτή την προστασία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s