Κοινωνική Εκπαίδευση

Η εκπαίδευση έχει ως κέντρο της τον άνθρωπο. Εν τούτοις εμείς οι παιδαγωγοί, που αναλώσαμε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας στη διαπαιδαγώγηση των νέων, συχνά αναρωτιόμαστε αν η παιδαγωγική έχει λάβει υπόψη της την ανθρώπινη φύση στο σύνολό της ή παραβλέπει σημαντικά στοιχεία της, ένα από τα οποία είναι η κοινωνικότητα.

Ο κάθε άνθρωπος από τη στιγμή που συνειδητοποιεί τη γύρω του πραγματικότητα επιθυμεί να ευτυχήσει. Για την κατάκτηση αυτής της ευτυχίας φτιάχνει κοινωνίες και συμβιώνει με άλλους ανθρώπους. Μέσα από τη συμβίωση αυτή ελπίζει να καλύψει τις αδυναμίες του, με τα σημεία που οι άλλοι υπερτερούν, ενώ ο ίδιος με τη σειρά του θα προσφέρει στους συνανθρώπους του από το περίσσευμα των δώρων που τον προίκισε η φύση. Δημιουργεί λοιπόν πόλεις, στην προσπάθεια μέσα από τη συνύπαρξη να ξεπεράσει το «ζῆν», που σημαίνει απλά την επιβίωση, και να κερδίσει το «εὖ ζῆν», δηλαδή να δώσει ποιότητα στη ζωή του. Την έμφυτη κοινωνικότητα του ανθρώπου και την ανάγκη του δημιουργίας κοινωνιών έχει ήδη επισημάνει ο Αριστοτέλης λέγοντας ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του κοινωνικό ον, γεγονός που τον διαφοροποιεί από τα θηρία και τους θεούς.

Το ερώτημα είναι, η παιδαγωγική επιστήμη έχει λάβει σοβαρά υπόψη της την κοινωνική διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης; Ακόμη, έχει συμπεριλάβει στις μελέτες της τα προβλήματα που δημιουργεί στον άνθρωπο η κοινωνική αδικία και ανισότητα, οι πόλεμοι και οι καταστροφές, που τον ξεριζώνουν από τις προγονικές εστίες και τον πετούν στην άκρη του κόσμου; Αν ναι, τότε η εκπαίδευση υπηρετεί πραγματικά την ανθρώπινη κοινωνικότητα, γίνεται κοινωνική εκπαίδευση.

Μια Κοινωνική Παιδαγωγική δεν περιορίζεται μόνο στην παροχή γνώσεων και στην ηθικοποίηση των νέων. Δίνει ιδιαίτερη προσοχή στις άμεσες εκπαιδευτικές ανάγκες που έχει η κοινωνία στο σύνολό της. Ενδιαφέρεται για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αναγκών, που συνδέονται με τις μεταβολές στον πολιτισμό, την κουλτούρα και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων. Επίσης, μελετά τις δυνατότητες και τη σημασία του σχολείου στα νέα κοινωνικά φαινόμενα της εποχής μας, όπως είναι η μετανάστευση.

Στην παρούσα πραγματικότητα όμως δυστυχώς η εκπαίδευση που παρέχει το σχολείο στα παιδιά μας είναι τρομακτικά ελλιπής και αδύναμη να εκπληρώσει τον κοινωνικό της προορισμό. Περιορίζεται στο να παρέχει μια ποσότητα γνώσεων, που ορίζει το ΥΠΕΠΘ, και αδιαφορεί για την ποιότητα των γνώσεων αυτών. Νομίζει ότι ηθικοποιεί τους νέους χρησιμοποιώντας έναν αυστηρά αποφατικό λόγο και αγνοεί τις αρχές στρατηγικής, που θα βοηθήσουν τον άνθρωπο να αντιμετωπίσει το τυχαίο, το απροσδόκητο και το αβέβαιο. Αγνοεί ακόμη ότι η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των ανθρώπων είναι ζωτικής σημασίας, για να βγουν οι ανθρώπινες σχέσεις από τη βαρβαρότητα. Για όλους αυτούς τους λόγους, και όχι μόνο, προβάλλει η άμεση ανάγκη εφαρμογής εκπαιδευτικών μεθόδων, που να προσφέρουν στις νέες γενιές επιβιωτική μάθηση. Δηλαδή μάθηση που θα τις βοηθήσει να επιβιώσουν και να ευημερήσουν στην υπάρχουσα σκληρή για τους πολλούς κοινωνική κατάσταση.

Προκειμένου λοιπόν να αντιμετωπίσει επιτυχώς ο κόσμος μας την αντιφατική και πολύπλοκη κοινωνική πραγματικότητα, πρέπει η παιδεία μας, για να θεωρείται κοινωνική, να διδάξει τις νέες γενιές ότι δεν υπάρχει γνώση δογματική. Κάθε γνώση σε ένα βαθμό είναι δυνατόν να ανατραπεί. Ότι οι γνώσεις που δίνει το σχολείο, για να είναι πραγματικά στέρεες δεν πρέπει να είναι αποσπασματικές, γιατί ο κατακερματισμός της γνώσης καθιστά τους νέους ανίκανους να συνδέουν τα μέρη με τις ολότητες. Απαιτείται το σχολείο να προσφέρει στους νέους γνώση τέτοια, που να τους κάνει ικανούς να αντιλαμβάνονται τα πράγματα σφαιρικά και να τα κρίνουν στο σύνολό τους. Αυτή η ουσιαστικά κριτική ικανότητα, που θα αποκτήσουν οι νέοι μας, θα τους οπλίσει με τις απαραίτητες δυνατότητες να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της ζωής. Το σχολείο λοιπόν οφείλει να διδάξει τους νέους: α) να μαθαίνουν να γνωρίζουν, β) να μαθαίνουν να πράττουν, γ) να μαθαίνουν να είναι, δ) να μαθαίνουν να ζουν και κυρίως να ζουν αρμονικά μαζί με τους άλλους.



Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s