Προμηθεύς, «ο προστάτης άγιος του προλεταριάτου»

Ένα από τα πιο σημαντικά πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας, που για μας δεν πρόκειται για γεγονός στη σφαίρα της φαντασίας, αλλά  για μια πριν από την ιστορία ιστορική περίοδο του ελληνισμού, είναι ο Προμηθέας. Ο Προμηθέας  είναι θεότητα, που αγάπησε τους ανθρώπους και θυσιάστηκε γ αυτούς. Σταυρώθηκε στο όρος Καύκασος, «δια την λίαν φιλότητα βροτών», όπως λέει ο μέγας ποιητής Αισχύλος στην τραγωδία του, Προμηθεύς δεσμώτης. Αλλά ας δούμε καλύτερα. Ο Προηθέας ήταν γιος του Τιτάνα Ιαπετού και της Ωκεανίδας Ασίας. Ο Ιαπετός ήταν γιος του Ουρανού και της Γης, δελφός του Κρόνου και είχε ακόμη άλλα τέσσερα αδέφια και επτά αδελφές. Η Ασία τώρα ήταν θυγατέρα του Τιτάνα Ωκεανού και της αδελφής του Τηθύος και το γεγονός για την εποχή δεν θεωρείται αιμομιξία. Κατά την τιτανομαχία, όταν οι Τιτάνες στο πλευρό του Κρόνου πολεμούσαν ενατίον του Δία, για να μη χάσει την εξουσία ο αδελφός τους ο Κρόνος, ο Προμηθέας κράτησε φιλική προς τον Δία στάση. Μετά την νίκη του όμως ο Ζευς, μόνος κυρίαρχο τώρα γης και ουρανού, έλαβε την σκληρή απόφαση να καταστρέψει το ανθρώπινο γένος, γιατί  έκρινε ότι ήσαν ανίκανοι να κυβερνηθούν, επειδή δεν διέθεταν αιδώ και δίκη. Ο Προμηθεύς αυτό το θεώρησε άδικο. Οι άνθρωποι είναι πλάσματα του θεού και ο θεός πρέπει να φροντίσει να τους προικίσει με ό,τι τους λείπει. Από αντίθεση λοιπόν προς την απόφαση του Δία και  από αγάπη προς το ανθρώπινο γένος,  μπήκε κρυφά στο εργαστήριο του Ηφαίστου και της Αθηνάς και έκλεψε από αυτούς την έμπυρη  (εν+πυρ)  γνώση και τη σοφία. Η φωτιά είναι, όπως γνωρίζουμε, η βάση της τεχνικής και της τεχνολογίας και η σοφία της Αθηνάς είναι  η ικανότητα της επωφελούς χρήσης της από τον άνθρωπο. Ο Προμηθέας είχε κάθε λόγο να αγαπά και να βοηθεί τους ανθρώπους, γιατί με εντολή του Δία αυτός έπλασε τους ανθρώπους από χώμα και νερό.  Ο Ζευς όμως αυτό δεν το εκτίμησε καθόλου, το θεώρησε προσβολή προς την εξουσία του, γι αυτό διέταξε την τιμωρία του Προμηθέα. Έστειλε το Ήφαιστο και τον Ερμή με βοηθούς το Κράτος και την Βία, συνέλαβαν τον  Προμηθέα και τον σταύρωσαν στο όρος Καύκασος με τα χέρια ανοιχτά στην έκταση, όπου έμεινε 33000 χρόνια. Εκεί κάθε ημέρα ερχόταν ένας γυπαετός και του έτρωγε το συκώτι, το οποίον τη νύχτα ξαναγινόταν, μέχρι την απελευθέρωσή του από τον Ηρακλή και με την συναίνεση βέβαια του Δία. Για την θυσία του υπέρ του ανθρώπινου γένους ο Προμηθέας εκτιμήθηκε πολύ από τους ανθρώπους. Οι θεοί αντίθετα νομίζω πως δεν το θεώρησαν σωστή κίνηση από μέρους του, μάλλον κουταμάρα, που την πλήρωσε πολύ ακριβά. Οι ανθρώπινες όμως γενιές, που από τη θυσία του φιλάνθρωπου θεού κέρδισαν την ελπίδα να γίνουν καλύτερες, έγραψαν και είπαν πολλά γι αυτόν. Ειπώθηκε κάποτε πως ο Προμηθέας είναι ο «προστάτης άγιος του προλεταριάτου». Κάποιο άλλοι έγραψαν ότι με την ενέργειά του αυτή ο Προμηθέας είναι ο πρωτοπόρος σε μια σειρά από επαναστατικά βήματα προς την πρόοδο της υλικής τεχνικής. Χαρακτηρίστηκε ακόμη ως ο πρόδρομος στην κατάκτηση της φύσης από τον άνθρωπο. Όμως κι αν τελικά το στοίχημα το έχασε ο Δίας και νικητής στο επίπεδο του μύθου είναι ο Προμηθέας και οι άνθρωποι, κρίνοντας τα αποτελέσματα από το σήμερα διαπιστώνουμε ότι η ανοδική πορεία του ανθρώπου μέσα από την τεχνική και την παραγωγή δεν λειτούργησε προς όφελος όλων, αντίθετα οδήγησε στην  διάκριση της κοινωνίας σε οικονομικά άνισες τάξεις, σε εκείνες που απολαμβάνουν τον πλούτο και σε εκείνες που παράγουν τον πλούτο και δεν τον χαίρονται, αλλά φυτοζωούν. Έτσι εξηγείται γιατί το θέμα της θυσίας ενός  θεού για τους ανθρώπους δεν άρεσε ποτέ στην αριστοκρατία. Έτσι ερμηνεύεται γιατί ούτε οι λυρικοί ποιητές το τραγούδησαν ούτε ο Όμηρος. Μόνον η δραματική ποίηση, που είναι γέννημα της άμεσης αθηναϊκής δημοκρατίας, φαινόμενο μοναδικό στον κόσμο και το χρόνο, διέσωσε και διέδωσε το γεγονός σε όλους τους ανθρώπους ανά τους αιώνες. Έτσι εξηγείται επίσης γιατί η σύγχρονη δημοκρατία στο λίκνο που τη γέννησε, ποτέ δεν επέτρεψε τη διδασκαλία του Προμηθέα Δεσμώτη στο σχολείο. Όπως υποβάθμισε και τη διδασκαλία του Επιταφίου του Θουκυδίδη, γιατί δεν είναι δυνατόν να ακούγονται ύμνοι για μια δημοκρατία, που δεν λειτουργεί πια, παρά μόνο στις υποσχέσεις των πολιτικών αρχηγών από τα μπαλκόνια.  Να γιατί κάποιες τέτοιες ώρες τραγουδάμε  τους στίχους του Τσικληρόπουλου σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου «Κι εσύ Ελένη και κάθε Ελένη, της επαρχίας της Αθήνας κοιμωμένη να πεθαίνεις για την Ελλάδα είναι άλλο κι άλλο εκείνη να σε πεθαίνει» (δις)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s