Παιδεία και Εκπαίδευση είναι το ίδιο;

Παιδεία και εκπαίδευση

Οι όροι παιδεία και εκπαίδευση δεν είναι ταυτόσημοι, παρά το γεγονός ότι πολλές φορές χρησιμοποιούνται χωρίς διάκριση.  Η έννοια παιδεία είναι πλατύτερη από την έννοια εκπαίδευση και αναφέρεται στην καλλιέργεια του νου και τη μόρφωση του χαρακτήρα του ανθρώπου. Αναφέρεται επίσης στο σύνολο της προσωπικότητάς του, στην ολόπλευρη ανάπτυξη των φυσικών χαρισμάτων του και στην πνευματική και ηθική αρτίωσή του. Αποτελεί μια διαδικασία με την οποία το άτομο αποκτά ανθρώπινη υπόσταση. Είναι ο πλούτος των ιδεών, η στάση ζωής, οι συναισθηματικοί δεσμοί, οι βιοθεωρητικές αντιλήψεις που καλιεργεί η παιδεία στο άτομο και κυρίως οι κοσμοθεωρητικές απόψεις του. Η παιδεία είναι μια δύναμη επικοινωνίας και συμβίωσης. Επειδή ανήκει στο κοινωνικό εποικοδόμημα, δέχεται όλους τους κοινωνικούς κραδασμούς και φυσικά τους αντανακλά στην κοινωνία . Συγγενείς επίσης προς την παιδεία έννοιες είναι η μόρφωση, που είναι η μορφοποίηση των δυνάμεων του ανθρώπου, οι οποίοι γεννιούνται κατά τη διάρκεια της εξέλιξής του. Επίσης η έννοια της αγωγής, που σημαίνει μια εξωτερική επίδραση, η οποία ασκείται πάνω στο άτομο προς κάποια κατεύθυνση και με συγκεκριμένο σκοπό. Συναφείς με τις έννοιες  αγωγή και παιδεία είναι και οι έννοιες καλλιέργεια και κουλτούρα.

Με τον όρο εκπαίδευση εννοούμε την καλλιέργεια δεξιοτήτων στο άτομο, απαραίτητων για να ανταποκριθεί στις κοινωνικές ανάγκες. Οι δεξιότητες αυτές αποκτώνται με την άσκηση. Η προσπάθεια απόκτησης δεξιοτήτων, η οποία επιχειρείται με κατάλληλους παιδευτικούς μηχανισμούς, δεν προϋποθέτει αναγκαστικά και την καλλιέργεια της νόησης ή την ανάπτυξη και ολοκλήρωση της προσωπικότητάς του, αρετές που προσδιορίζουν, όπως επισημάναμε ήδη, το περιεχόμενο της έννοιας παιδεία. Η εκπαίδευση, που θεωρείται σημαντική διαδικασία για την απόκτηση δεξιοτήτων, τότε μόνο ταυτίζεται με την έννοια παιδεία, όταν γίνεται παιδαγωγούσα εκπαίδευση, όταν δηλαδή αποκτά και παιδαγωγική διάσταση. Η εκπαίδευση με παιδαγωγική διάσταση ωθεί το άτομο να αποκτήσει κοινωνική συνείδηση και αποτελεί συστατικό στοιχείο διαδικασίας της ολόπλευρης ανάπτυξης της προσωπικότητάς του.

Με τον όρο «εκπαίδευση» προσδιορίζεται επίσης κάθε είδος επίσημης, θεσμοθετημένης μορφής διδασκαλίας που διεξάγεται σε σχολεία όλων των βαθμίδων, στις τεχνικές και επαγγελματικές σχολές και στα πανεπιστήμια, ανεξάρτητα από το αν παρέχεται από το κράτος ή από ιδιωτικούς φορείς. Η εκπαίδευση στη διπλή της διάσταση, ως διαδικασία ανάπτυξης δεξιοτήτων και ως διαδικασία καλλιέργειας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, δεν είναι λειτουργία απλή αλλά είναι ταυτόχρονα: Μια διαδικασία κοινωνικοποίησης, εσωτερίκευσης των κυρίαρχων κοινωνικών προτύπων και αξιών. Η διαδικασία αυτή μπορεί να ερευνηθεί από την άποψη ολόκληρης της κοινωνίας ή από την άποψη της ανάπτυξης της ατομικής προσωπικότητας.  Μια διαδικασία καλλιέργειας της ανερχόμενης γενιάς, στην οποία κληροδοτείται ένα κοινό σύνολο ιδεών και συμβόλων (που η πιο σημαντική της πλευρά είναι η παιδεία). Ένα σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης, που μεταδίδει ειδικές εμπειρίες για τη χρήση στη μετέπειτα ζωή.  Η διαδικασία με την οποία διαμορφώνονται σε όλες τις κοινωνίες οι διανοούμενοι και η κουλτούρα.

Το συνολικό εκπαιδευτικό σύστημα μιας χώρας αποτελείται από τους επιμέρους εκπαιδευτικούς μηχανισμούς, όπως είναι τα νηπιαγωγεία και οι βρεφικοί σταθμοί μέχρι τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα. Έτσι, όμως, η έννοια εκπαίδευση περιορίζεται τεχνητά, αφού δεν περιλαμβάνει όλες τις μορφές και τις φάσεις της συνολικής διαδικασίας εκμάθησης. Στις ημέρες μας συμβαίνει οι παιδευτικές διαδικασίες να επιτελούνται από παιδευτικούς μηχανισμούς, πέραν των επίσημα θεσμοθετημένων σχολικών: η οικογένεια, η εκκλησία, το κόμμα, το συνδικάτο, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας (κυρίως η τηλεόραση στην εποχή μας), ο κινηματογράφος, οι εφημερίδες, τα περιοδικά διαδραματίζουν τόσο καθοριστικό ρόλο, που το σχολείο κινδυνεύει να μοιάζει ως απολίθωμα άλλων εποχών.

Αυτά για σήμερα και καλημέρα σας

Χρύσα


Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s