Η Ρόζα Ιμβριώτη και η διδασκαλία της ιστορίας

Η επιστημονικότητα της μεθόδου

Η μέθοδος που εφάρμοσε η παιδαγωγός για να διδάξει το μάθημα της ιστορίας στο Μαράσλειο Διδασκαλείο εντάσσεται στις αρχές του κινήματος της Νέας Αγωγής. Ό,τι ακολουθεί, αποτελεί τεκμηριωμένη επιστημονική συγγραφή, άξια να μελετηθεί για τη διαχρονικότητα και την πρωτοπορία της. Η Ιμβριώτη χαρακτηρίζει τη μέθοδό της επιστημονική και τη στηρίζει στη χρυσή αρχή «τίποτα έτοιμο, καμιά έτοιμη κρίση» στους μαθητές. Το ιστορικό υλικό παρουσιάζεται προβληματικά και το παιδί θα πρέπει να εθιστεί να το προσεγγίζει με ιστορικοκριτική ματιά, σαν ένας μικρός ιστορικός. Στόχος θα είναι να κατακτήσει ο μαθητής την ιστορική αλήθεια. Ο δάσκαλος στην πορεία αυτή του μαθητή θα είναι συνερευνητής και καθοδηγητής. Θα βαδίσει μαζί του προς τη λύση του προβλήματος επαγωγικά ή απαγωγικά. Θα είναι απαλλαγμένος από δικές του θεωρίες και επιστημονικές απόψεις. Θα καθοδηγήσει το μαθητή του από το άμορφο υλικό να φτάσει σε επιστημονικά συμπεράσματα και γενικά πορίσματα και να βρει τους νόμους του υλικού που εξετάζει.[1]

Αυτή η αντίληψη για τη διδασκαλία της ιστορίας στηρίζεται στις εξής βασικές αρχές:

1. Στην αρχή της καθολικότητας στην εξέλιξη. Η έννοια της ενότητας του ανθρώπινου γένους μας υποχρεώνει να δούμε την εξέλιξη της ανθρωπότητας με πνεύμα ενιαίο και καθολικό.

2. Στην αρχή της εξελικτικής αλλαγής. Οι ιστορικές μορφές αλλάζουν και η μία βγαίνει οργανικά από την άλλη, σε μια εξελικτική πορεία.

3. Στην αρχή της εσωτερικής εξάρτησης και αλληλεπίδρασης των ανθρωπίνων σχέσεων. Αυτή πηγάζει από την ποικιλία των ανθρωπίνων σχέσεων, τη συνάρτηση και αλληλεπίδρασή τους. Στηριζόμενος σ’ αυτές τις αρχές ο δάσκαλος πετυχαίνει να μυήσει τους μαθητές του στα ιστορικά γεγονότα εξελικτικά. Έτσι οι μαθητές κατανοούν ότι οι πολυποίκιλες μορφές του ανθρώπινου πολιτισμού στο βάθος έχουν κοινή ρίζα την ανάγκη της ζωής και απ’ αυτήν επηρεάζονται. Γι’ αυτό επιβάλλεται η μελέτη και η έρευνα των πηγών, για να συνηθίσουν τα παιδιά ό,τι μελετούν ή ό,τι ακούν να το υποβάλλουν σε αυστηρό έλεγχο και να μην το δέχονται άκριτα.

Η επεξεργασία του ιστορικού προβλήματος στηρίζεται στη μελέτη και την έρευνα των πηγών. Το στάδιο αυτό της διδασκαλίας ακολουθεί την εξής πορεία:

Άρτια συλλογή του υλικού (πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές έρευνας).

Μελέτη πηγών, μαρτυριών και άλλων σχετικών βιβλίων· συγκέντρωση στοιχείων.

Σύνταξη και κριτικό ξεκαθάρισμα του υλικού.

Σύγκριση και συσχέτιση των στοιχείων με βάση τον τόπο, το χρόνο, τις ιδέες, την υλική και πνευματική κατάσταση της εποχής.

Σύνδεση και ερμηνεία των γεγονότων. Συμπεράσματα.

Προϋπόθεση

Για να είναι επιτυχής η επεξεργασία του ιστορικού θέματος προϋποτίθεται ότι οι μαθητές έχουν κατανοήσει τους όρους που το δημιούργησαν και μπορούν και συνδέουν τα γεγονότα κατά αίτιο και αποτέλεσμα.


[1] Ιμβριώτη, «Η Ιστορική Επιστήμη στο Σχολείο», π. Αναγέννηση, τχ. 5, Αθήνα, Γενάρης 1927, σ. 284. Βλ. και Μ. Παπαμαύρος, Η Διδακτική του Σχολείου Εργασίας, εκδ. Διδασκ. Ομοσπονδίας, Αθήναι, 1932.

About these ads

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: